Tarımsal atıklar sağlığa kazandırılıyor

BTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü doktora öğrencisi Esma Nur Seçkin’in yürütücülüğündeki “Luteince Zengin Ekstrakt Yüklü Emüljellerin Süt Ürünleri Matrisi Ortamında Biyoerişilebilirlik Özelliklerinin İncelenmesi” başlıklı projede, luteinin gıda ürünlerinde daha etkili kullanılabilmesi için özel taşıyıcı sistemler geliştirilecek.

Projede Seçkin’e BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rasim Alper Oral ile Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Uysal Pala danışmanlık yapıyor. BTÜ’den Dr. Öğretim Üyesi Nadide Seyhun ve Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Aygül Can ise araştırmacı olarak projede görev alıyor.

Çalışmanın temel hedeflerinden biri, piyasa değeri yüksek olan luteinin tarımsal atıklardan geri kazanılması. Işık, ısı ve oksijene karşı hassas olması nedeniyle gıdalarda kullanımında çeşitli zorluklar bulunan luteinin daha dayanıklı ve vücut tarafından kullanılabilir hale getirilmesi için özel formülasyonlar hazırlanacak.

Bu kapsamda tarımsal atıklardan elde edilen lutein ile karayemiş meyvesinden üretilen doğal pektin bir araya getirilerek taşıyıcı sistemler oluşturulacak. Geliştirilecek sistemlerin luteini sindirim sürecinde koruması ve vücudun bileşenden daha yüksek oranda faydalanmasını sağlaması amaçlanıyor.

Araştırmada geliştirilen formülasyonların süt ve yoğurt gibi günlük beslenmede sık tüketilen ürünlere uygulanabilirliği de incelenecek. Böylece luteinin kapsül veya takviye şeklinde değil, doğrudan günlük beslenmenin bir parçası olarak tüketilebilmesine yönelik bir altyapı oluşturulması planlanıyor.

Akademisyenler ayrıca geliştirilen taşıyıcı sistemlerin sindirim sürecindeki davranışlarını uluslararası standartlara uygun laboratuvar modelleriyle değerlendirecek. Süt ve yoğurt içerisindeki performansları karşılaştırılarak luteinin biyoerişilebilirliği konusunda yeni veriler elde edilmesi hedefleniyor.

Projenin yalnızca gıda ve sağlık alanında değil, sürdürülebilirlik açısından da önemli sonuçlar ortaya koyması bekleniyor. Tarımsal atıkların yüksek katma değerli bileşenlere dönüştürülmesiyle hem atıkların değerlendirilmesi hem de döngüsel ekonomi anlayışının desteklenmesi amaçlanıyor.

Proje yürütücüsü Esma Nur Seçkin, çalışmanın takviye edici gıda ve fonksiyonel gıda sektörlerinde kullanılan biyoaktif bileşenlerin daha verimli değerlendirilmesine katkı sağlayacağını belirterek, elde edilecek sonuçların gelecekteki araştırmalara da zemin oluşturacağını ifade etti.

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar da TÜBİTAK desteği alan proje ekibini tebrik etti. Çağlar, tarımsal atıkların yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesini amaçlayan çalışmanın sürdürülebilirlik, döngüsel ekonomi ve insan sağlığı açısından önemli bir araştırma olduğunu belirterek, üniversitenin genç araştırmacıları ve bilimsel çalışmaları desteklemeye devam edeceğini söyledi.