Enerjide zam yılı

Enflasyon, kur, faiz üçgeninde sıkışan Türk ekonomisi, yeni yıla da zamlarla ‘merhaba’ dedi. Asgari ücrete uygulanan yüzde 50’lik artış sonrası oluşan zam beklentisi, yeni yılla birlikte gerçekleşti. Konutta elektrik ve doğal gaza, sanayide ise doğal gaz ve elektrik üretimine zam geldi. Döviz kurundaki çekilme sonrası düşüş beklenen akaryakıt fiyatları da yeni yılda artış trendinden payını aldı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 2022 yılı için belirlenen elektrik tarifesi, 31 Aralık 2021 tarihli Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi.

EPDK, 1 Ocak'tan itibaren mesken aboneleri için aylık 150 kilovatsaate kadar olan tüketim miktarları için nihai fiyat kilovatsaat başına 1 lira 37 kuruş, aylık tüketimi 150 kilovatsaat üzeri olan mesken aboneleri için ise kilovatsaat başına 2 lira 6 kuruş uygulanmasına karar verdi. Buna göre mesken abonelerinde aylık 150 kilovatsaate kadar olan 1. kademedeki tüketim miktarları için nihai fiyatlar yüzde 50 artacak, 150 kilovatsaatin üzerindeki 2. kademe tarifesi de 1. kademeye göre yüzde 50 fazla olacak.

Küresel maliyet etkisi

Yeni zamlı tarife hakkında EPDK tarafından şu açıklama yapıldı: “Dünya spot piyasalarında elektrik üretiminde kullanılan kömür fiyatlarında 5 kat, doğal gaz fiyatlarında ise 10 katlık artışlar olmuştur. Türkiye enerji sektörü de bu süreçte küresel düzeyde ortaya çıkan olağanüstü maliyet artışlarından etkilenmiştir. Ancak kurumlarımız arasındaki iş birliğiyle bu artışlar tüketicilerimize asgari düzeyde yansıtılmıştır. Ayrıca devletimiz vatandaşlarımızı bu artışlardan koruma amacıyla elektrik faturalarında yarısını, doğal gazda ise beşte dördünü karşılayarak 2021'de toplamda 100 milyar liralık bir destekte bulunmuştur. Geldiğimiz noktada ise enerji piyasalarının sürdürülebilirliği, maliyet bazlı fiyatlandırmanın ve öngörülebilirliğin sağlanması için zorunlu hale gelen bir düzenleme yapılmıştır.”

Doğal gaz da zamlandı

Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ), ocak ayına ilişkin doğal gaz tarifesini resmi internet sitesinden yayımladı. Buna göre, BOTAŞ'ın konut tüketicileri için gaz dağıtım şirketlerine ocakta uygulayacağı satış fiyatı, mevcut tarifeye göre yüzde 25 artışla bin metreküp doğal gaz için bin 860 liraya çıktı. Ocakta yıllık tüketimi 300 bin metreküpün üzerinde olan sanayi abonelerinin tarifesinde, bin metreküp gazın fiyatı yüzde 50 artışla 6 bin 300 liraya, elektrik üretim amaçlı tarifede de yüzde 15 artışla 5 bin 520 liraya ulaştı.

Akaryakıtta hayal kırıklığı

Döviz kurlarında yaşanan düşüş sonrası kamuoyunda oluşan fiyatlarda geri çekilme beklentisi, akaryakıta yeni yılda gelen zamlarla kırıldı. Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası’dan alınan (EPGİS) bilgiye göre 1 Ocak itibarıyla benzinin litre fiyatı 61 kuruş, motorinin 1 lira 29 kuruş ve LPG’nin ise 78 kuruş zamlandı. Buna göre Bursa’da 1 litre benzinin satış fiyatı 12,95 TL’ye, motorinin fiyatı 12,80’e, LPG fiyatı ise 8.90’a çıktı. Dağıtım firmalarınca uygulanan fiyatlar, rekabet ve serbesti nedeniyle şirketler ve kentlere göre küçük değişiklikler gösterebiliyor.

Enerji fiyatları Evlere şenlik!

Nilüfer Organize Sanayi Bölgesi (NOSAB) Başkanı ve OSBÜK Yönetim Kurulu Üyesi Erol Gülmez, geçen sene ve yeni yıla ilişkin yaptığı değerlendirmede sanayici açısından 2022’nin öngörülemez bir yıl olduğunu belirterek enerji fiyatları hakkında konuştu: Enerji zaten evlere şenlik. Elektrikte yüzde 128, doğalgazda 200’ün üzerinde artış var.

NOSAB Başkanı Erol Gülmez, “2021’e çok büyük umutlarla girdik. Salgının üretime olan etkisi büyük ölçüde azaldı. Fakat tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de emtia fiyatlarının çok hızlı artması, dövizin sürekli yukarıya doğru ivme yapması bize 2020’yi aratır oldu. Bu gelişmelerin ışığında sanayiciler açısından 2022 yılı öngörülemiyor” dedi.

FIRSATI KAÇIRMAK İSTEMİYORUZ!

Gülmez, “Genelde firmalar aralık ayında bir sonraki yılın öngörüsünü almış fiyatlarda mutabık kalmış ve bir sonraki yılın yıllık cirosunu bütçesine koymuş olurlar. Aralık ayında bütçe yapmış oluruz. Ama biz maalesef hiçbir müşterimizden öngörü alamadık, hiçbir müşterimize fiyat da vermedik. Bu nedenlerden dolayı 2021’de 2020 yılını aradık umarım 2022’de de 2021 yılını aramayız. Her şeye rağmen üretmeye ve ihracata var gücümüzle, çalışanlarımızla birlikte devam edeceğiz. Bursa güçlü bir şehir, ülkemiz güçlü bir ülke. Biz yatırım yapmaya devam edeceğiz. Ben geçen yıl 1 milyon avro yatırım yaptım bir ay önce de 550 bin avroluk yeni yatırım startı verdik. Çünkü gerçekten salgın kaynaklı talep yığılması oldu, üretim duruşları taleplerin birikmesine neden oldu. Müşterilere yetiştiremiyoruz, taleplerine cevap veremiyoruz. Çin’den kaynaklı da bir talep yönelmesi oldu Türkiye’ye, bu fırsatı da kaçırmak istemiyoruz. O nedenle biz gözümüzü yumarak yatırım yapıyoruz” diye konuştu.

İHRACAT VAR KAR YOK

İhracatta artışa rağmen ihracatçıların zarar ettiğini dile getiren Gülmez, “Çünkü ihracat yapsanız ödemenizi ortalama 90 güne alıyorsunuz. Döviz olarak alıyorsunuz ancak 90 gün sonra tahsil ettiğiniz ödeme ile geriye dönüp sattığınız ürünün ham maddesini almaya kalktığınızda alamıyorsunuz. Çünkü emtia fiyatları döviz bazında çok yükseldi. Kendi sektörümle ilgili örnek verirsem; Sac malzemesini geçen yıl 630 dolar ton bedelle alıyorduk şuan ton bedeli 1200 dolar. Dövizin değerlenmesi TL’nin kaybı var içerisinde. Türkiye olarak yüksek teknolojili ürününü ihracat yapmıyoruz, biz genelde Çin’e rakip olan ucuz iş gücümüzün ihracatını yapıyoruz. O nedenle ihracı yaptığımız rakamın içinde ciddi bir hammadde girdisi var. Ham maddede de döviz bazında bir yıl içinde yüzde 100’lük bir artışta hiçbir üretici kar edemez hale geldi. Bunu müşterilerimize de anlatmakta çok zorluk çekiyoruz. İhracat rekor kırdık ancak her yıl kırıyor rekor. Bu böyle olmak zorunda. Dünyada ihtiyaçlar büyüyor özellikle salgından dolayı Çin’deki lojistik zincirinin kırılması kaynaklı özellikle batı Avrupa’daki müşterilerimiz Çin’den tedarik ettikleri tüm ürünleri Doğu Avrupa ve Türkiye’ye yönlendirdiler. Çünkü Doğu Avrupa’da da o talepleri karşılayabilecek iş gücü yok. Maalesef ihracatımız büyüyor olmasına rağmen şirketler kar edemiyor. Biz iş insanı olarak ne yapıyoruz? Sattığımızı tahsil ettiğimizin yerine koyamıyoruz. O nedenle önlem almamız gerekiyor. Sürekli ithalat yapan firmalar kur yükseldiği için zarar ediyor ve tekrar alamıyor. O nedenle bankalarla döviz opsiyonu anlaşması yapıyorlar. Milyon dolarlarla yapıyorlar, sabah böyle ciddi düşüş görüyorlar. 18’e 19’a almak zorunda oldukları ürünü burada 11 liraya satmak zorunda olacaklar” ifadelerini kullandı.  

ENERJİ FİYATI BİZE AĞIR GELİYOR

Sanayide artan enerji fiyatlarını da değerlendiren Erol Gülmez, “Enerji zaten evlere şenlik. Hükümetimiz konutlara yansıtmadığı enerji bedellerini bizlere yansıttı. Elektrikte yüzde 128, doğalgazda 200’ün üzerinde artış var. Enerjiyi kim kullanıyorsa bedelini o ödemeli, sanayici ise sanayici vatandaş ise vatandaş. O seçmen bu seçmen değil düşüncesiyle bir başka sınıfın enerji yükünü başka bir sınıfa yüklememeli. Evet, enerji fiyatları tüm dünyada pahalı ama bu bize ağır geliyor. Bir yılda yüzde 200’ün üzerine enerji fiyatı çıkması bize ağır geliyor. Biz genelde ihracatı 6 aylık 1 yıllık sözleşmelerle yapıyoruz. İhracat merkezimiz Almanya ağırlıklı ülke olarak. Almanya’dan müşterilerimiz buradaydı uzlaşamadık” dedi. (Kaynak: NOSAB)

ENERJİ YÜKÜ AZALTILMALI

Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi Sanayici İş İnsanları Derneği (DOSABSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Nilüfer Çevikel, 2021 ve 2022 yıllarına ilişkin değerlendirmede bulundu. Çevikel, “Üreticimizin sırtındaki enerji başta olmak üzere ciddi ağırlık oluşturan yüklerin azaltılması için destek paketleri güncellenerek hayata geçirilmelidir” değerlendirmesinde bulundu.

2021’in salgının yol açtığı hasarları azaltmak ve ekonomik toparlanmak için çaba göstermekle geçtiğini kaydeden DOSABSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Nilüfer Çevikel, “İş dünyasının üstün gayretiyle Türkiye ekonomisi, dünyanın geçirdiği en zorlu sınavlardan olan salgında zorluklara rağmen kayda değer bir performans sergiledi. Bu süreçte üretime çok kısa bir süre ara vererek pazarlardaki fırsatları iyi değerlendirme ve kendimizi gösterme şansını yakalayarak ülke ekonomisine koyduğumuz katkıyı her geçen gün artırdık. Bu yılın büyüme rakamları, özellikle ihracatçıların yakaladığı başarıyı ve kalkınma adına üstlendiği misyonu nasıl layığıyla taşıdığını gözler önüne seriyor. 2021, ayrıca yeşil dönüşüm konusunun gündemin en önemli başlıkları arasında yer aldığı bir yıl olarak da hatırlanacak. Yeşil ve dijital dönüşüm çalışmalarının hızlandığı bir yıl oldu. Bu anlamda atmamız gereken adımların belirlendiği ve yol haritasının da çizildiği yıl olan 2021’i üretimde farklı bir bakış açısı kazanarak geride bırakıyoruz” dedi.

YENİ KRİZ TEHDİTLERİ

2022’de ekonomideki zorluklarla birlikte değişim rüzgârının çok daha sert hissedileceğini de dile getiren Nilüfer Çevikel, “Üretim maliyetlerinin, kurların ve enflasyonun her geçen gün artması, doğal olarak öngörüde bulunmamızı zorlaştırıyor. Sağlıklı hesap yapamamak ve ileriye dönük tahminlerde bulunamamak, sanayici için olumsuz iklim oluşturur. Bu anlamda ekonomi yönetiminin, etkin mücadele yöntemleri ile piyasalarda güven mekanizmasını desteklemesi hayati önem taşıyor. İş dünyası olarak bu alanda atılacak adımları bekliyoruz. Tedarik darboğazıyla zaten hız kesen küresel ekonomideki iyileşmenin gerek salgında ortaya çıkan yeni varyantlar, gerekse uluslararası ilişkilerde patlak veren yeni krizlerle tehdit altında olduğunu bilmeliyiz. Batıda yeni karantina ve kısıtlamaların devreye girdiği bir dönemde, üreticimizin sırtındaki enerji başta olmak üzere ciddi ağırlık oluşturan yüklerin azaltılması için destek paketleri güncellenerek hayata geçirilmelidir. Diğer ülkelerin düştüğü dezavantajlı konum, ihracatçılarımız için yeni fırsat kapılarını ardına kadar aralayabilir” ifadelerini kullandı. (Kaynak: DOSABSİAD)