Zeytinliklerin Ölüm Fermanı

Bursa Akademik Odalar Birliği’nde (BAOB) düzenlenen basın açıklamasında ortak metin TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Dr. Fevzi Çakmak tarafından okundu.

Metinde şu ifadelere yer verildi: “Zeytinliklerimizin madencilik, enerji, petrol ve doğalgaz arama, jeotermal tesisler, sanayi, turizm ve imar amaçlı talanına yönelik girişimler, geçmişten günümüze gündemden düşmüyor. Anayasa ve yasalardaki koruyucu hükümlere rağmen, 2002 yılından beri sürekli gündeme gelen mevzuat değişiklikleri, doğayı ve tarımı korumaya duyarlı kesimlerin toplumsal ve hukuk mücadelesi ile defalarca yargı tarafından durduruldu. En son, 2017 tarihli Maden Yönetmeliği’nin 115. maddesine, 1 Mart 2022 tarih ve 31765 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan değişiklikle eklenen fıkra, zeytinliklerimizin ölüm fermanıdır.”

YASAL KILIF

“Anayasal Hukuk Devletinde “Normlar Hiyerarşisi’ne göre; Yasalar Anayasaya, Yönetmelikler ise Yasalara aykırı düzenlenemez. Anayasa’nın 44. ve 45. maddeleri; tarımın, üreticinin ve tarımsal üretim alanlarının korunmasını düzenlemektedir. 1939 tarihli Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun; zeytinliklerin korunmasını ve geliştirilmesini düzenlemektedir. Zeytinlik alanların daraltılamayacağını belirten Yasaya göre; zeytinliklerin 3 kilometre yakınında zeytin işleme tesisi dışında toz çıkaran hiçbir tesise izin verilemez. 2005 tarihli 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu; toprağın korunması, geliştirilmesi, tarımsal arazilerin çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı kullanımını düzenlemektedir. Yasa; zeytinlik gibi Dikili ve Özel Ürün arazilerimizi de korumaktadır. 2017 tarihli Maden Yönetmeliği zaten gerekli istisnaları madencilik lehine vermişken, 1 Mart 2022 tarihli yönetmelik değişikliği ile Marmara, Ege, Akdeniz Bölgeleri ve ülkemizin her yerindeki zeytinliklerimizin talanına, normlar hiyerarşisine aykırı bir şekilde yeni bir yasal kılıf hazırlanmaktadır.”

KABUL EDİLEMEZ

“Yönetmelik değişikliği ile tarım alanlarını, meraları, zeytinlikleri, ormanları korumak yerine enerji amaçlı kömür ve jeotermal faaliyetlerde belli şirketlere yönelik yeni imtiyazların gündeme getirilmesi kabul edilemez. Değişiklikte yer alan “kamu yararı” kavramı geçmişteki olumsuz uygulamalar ortada iken, zeytinliklerin geleceği adına ciddi bir tehlikedir ve kabul edilemez. Faaliyetlerin bitiminde sahayı rehabilite ederek eski hale getirme taahhüdü, geçmiş uygulamalar dikkate alındığında işlevsizdir ve kabul edilemez. Asırlık zeytinliklerin belli şirketlerin kârı için taşınmaya çalışılması ya da şekilsel yeni zeytinlik dikilmesi taahhüdünün bilimsel hiçbir açıklaması yoktur ve kabul edilemez.”

HUKUKİ SÜREÇ

“Tarım ve Orman Bakanlığı’nın temel görevi zeytinlikleri koşulsuz korumak, zeytin ve zeytinyağı üretimini artırmak iken, bu görevini yok sayarak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın doğayı ve tarım alanlarını yok edecek uygulamalarına rıza göstermesi, aracılık yapması kabul edilemez. Biz, aşağıda imzası bulunan kurum ve kuruluşlar olarak; bir yandan kamuoyunu doğru bilgilendirerek, ülke düzeyinde toplumsal mücadelemizi sürdüreceğiz. Diğer yandan eş zamanlı olarak yönetmeliğe karşı her türlü yasal yoldan haklarımızı arayacağız. Yönetmelik değişikliği ile verilecek yeni izinler için de hukuki süreci işleteceğiz.”

Açıklamaya şu sivil toplum kuruluşları destek verdi: Artvin Kültür Sanat Derneği (ASDER), Bursa Artvin Çevre Platformu, Bursa Çevre Platformu, Bursa Diş Hekimleri Odası, Bursa Eczacı Odası, Bursa Halkevi, Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası, Bursa Su Kollektifi, Bursa Tabip Odası, Bursa Veteriner Hekimler Odası, Bursa Ziraat Odaları, İznik Çevre Ve Yaşam Platformu, KESK Tarım Orkam-Sen; TMMOB Çevre Mühendisleri, Elektrik Mühendisleri, Gıda Mühendisleri, İç Mimarlar, Kimya Mühendisleri, İnşaat Mühendisleri, Makine Mühendisleri, Meteoroloji Mühendisleri, Mimarlar, Peyzaj Mimarları, Şehir Plancıları, Tekstil Mühendisleri, Ziraat Mühendisleri Odaları Bursa Şubeleri, Türkiye Ormancılar Derneği Bursa Temsilciliği, Türkiye Tabiatı Koruma Derneği Ayvalık Temsilciliği, Türkiye Ziraatçılar Derneği, Yenişehir Çevre Platformu. (Kaynak: ZMO Bursa)