Gece saatlerinde ise hava sıcaklığının 10 dereceye kadar gerilemesi beklenirken, uzmanlar özellikle gece dışarı çıkacak vatandaşların serin havaya karşı tedbirli olması gerektiğini belirtiyor.

Akşam saatlerinden itibaren sıcaklıkların düşmesi öngörülürken, gece saatlerinde termometrelerin en düşük 8 dereceyi göstermesi bekleniyor.

Öğleden sonra yağışın yer yer kuvvetlenebileceği belirtiliyor. Bu saatlerde dışarı çıkacak vatandaşların ani yağışlara karşı dikkatli olması gerekiyor. Akşamüstü itibarıyla ise yağışın etkisi azalırken, serin hava kent genelinde hissedilmeye devam edecek.

Gece saatlerine gelindiğinde Bursa’da sıcaklığın daha da düşerek 8 dereceye kadar gerilemesi bekleniyor. Gün boyunca yaşanacak bu ani hava değişimi, özellikle sabah saatlerindeki güneşli havaya aldananlar için dikkat edilmesi gereken bir tablo ortaya koyuyor.

Akşam saatlerine doğru sıcaklık daha da düşecek. Gece saatlerinde ise en düşük sıcaklığın 9 dereceye kadar gerilemesi öngörülüyor.

Gün boyunca etkili olması beklenen sağanak nedeniyle vatandaşların tedbirli olması isteniyor. Özellikle dışarı çıkacakların ani hava değişimine karşı hazırlıklı olması gerekiyor.

Akşam saatlerinden sonra ise sıcaklıkta düşüş başlayacak. Geceye doğru hava serinleyecek ve en düşük sıcaklığın 14 derece civarında olması öngörülüyor.

Genel olarak gün içinde yağış beklenmezken, Bursa’da bahar havası etkisini sürdürecek.

Günün ilerleyen saatlerinde hava sıcaklığının 20 derece civarına kadar yükselmesi bekleniyor. Özellikle öğle saatlerinde güneşin etkisi daha fazla hissedilecek.

Akşam saatlerinden itibaren ise sıcaklıklarda kademeli bir düşüş öngörülüyor. Gece saatlerinde termometrelerin 9 dereceye kadar gerilemesi bekleniyor.

Yetkililer, gün içindeki sıcaklık farkına karşı vatandaşların tedbirli olmasını öneriyor.

Nem oranının gün içinde yükselerek akşam saatlerinde %90’ın üzerine çıkacağı öngörülürken, bu durumun hissedilen sıcaklığı artırabileceği belirtiliyor.

Yetkililer, ani sağanaklar ve rüzgar nedeniyle yaşanabilecek olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmasını öneriyor.

Öğleye doğru başlaması öngörülen sağanak yağışın, günün ilerleyen saatlerinde de etkisini sürdürmesi tahmin ediliyor. Yetkililer, ani yağışlara karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor.

Etkinlikler kapsamında ilk olarak oyuncu ve yazar Nilüfer Açıkalın okurlarıyla buluştu. Ardından Cezmi Ersöz imza gününde kitapseverlerle bir araya geldi.

Osmangazi Belediyesi standının son konuğu ise oyuncu ve çocuk kitapları yazarı Özgür Özgülgün oldu. Özellikle çocukların yoğun ilgi gösterdiği etkinlikte, küçük okurlar uzun kuyruklar oluşturarak kitaplarını imzalattı. Çocuklar, yazarla sohbet etme ve hatıra fotoğrafı çektirme fırsatı da buldu.

Oyuncu ve yazar Özgür Özgülgün, Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın’ın davetiyle fuara katıldığını belirterek, etkinlikten duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Özgülgün, Osmangazi Belediyesi’nin kültür ve sanata verdiği önemin dikkat çekici olduğunu ifade ederek, bu tür organizasyonların artarak devam etmesi temennisinde bulundu.

Günün ilk saatlerinde hava sıcaklığı 9 derece civarında ölçülürken, yağışla birlikte nem oranı da yükseldi. Sabahın ilerleyen saatlerinde yağışın etkisini kaybetmesiyle sıcaklık 14 dereceye kadar çıktı.

Öğleye doğru sıcaklığın artarak 17 dereceye ulaşması bekleniyor. Bu saatlerde gökyüzünün parçalı bulutlu bir görünüm alacağı tahmin ediliyor.

Günün ikinci yarısında sıcaklığın 16 derece civarında seyretmesi beklenirken, akşam saatlerine doğru hava yeniden serinleyecek. Akşam saatlerinde sıcaklığın 12 dereceye kadar gerileyeceği tahmin ediliyor.

Geceye doğru ise sıcaklığın 9 derece seviyelerine düşmesi bekleniyor. Gün genelinde yağışın etkisini kaybetmesiyle birlikte bulutlu bir hava hakim olacak.

Hafta sonuna girerken yağışlı hava etkisini kaybetmiyor. 18 Nisan Cumartesi günü de sağanak yağışın devam etmesi bekleniyor.

19 Nisan Pazar günü ise kentte yağışlı hava sürerken, haftanın en serin sabahının yaşanacağı tahmin ediliyor.

Yetkililer, ani yağışlara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması gerektiğini belirtiyor.

Önümüzdeki günlere ilişkin 4 günlük hava tahmini ise şöyle:

• 16 Nisan Perşembe: Kent genelinde bulutluluk artıyor, hava kapalı seyrediyor.
• 17 Nisan Cuma: Bursa’da gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor.
• 18 Nisan Cumartesi: Yağışlı hava etkisini sürdürüyor, sağanak devam ediyor.
• 19 Nisan Pazar: Yağış devam ederken haftanın en serin sabahı yaşanacak.

Yetkililer, özellikle hafta sonu planı yapacak vatandaşları yağışa karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor.

15 Nisan Çarşamba günü bulutluluğun artacağı tahmin ediliyor. Nem oranındaki yükselişle birlikte özellikle sabah ve gece saatlerinde pus oluşma ihtimali bulunuyor. 16 Nisan Perşembe günü de benzer hava koşullarının devam etmesi beklenirken, yüksek nem nedeniyle havanın daha bunaltıcı hissedilebileceği belirtiliyor.

Haftanın en dikkat çekici değişimi ise 17 Nisan Cuma günü yaşanacak. Kentte gök gürültülü sağanak yağışların etkili olması bekleniyor. Yetkililer, dışarı çıkacak vatandaşların tedbirli olması gerektiğini vurguluyor.

18 Nisan Cumartesi günü de yağışların etkisini sürdürmesi bekleniyor. Rüzgarın zaman zaman kuvvetlenebileceği ve yağışın yer yer şiddetini artırabileceği ifade ediliyor.

Öğle saatlerine doğru sıcaklığın 14 dereceye yükselmesi bekleniyor. Günün en yüksek sıcaklığı ise 18 derece olacak. Bu saatlerde gökyüzü parçalı bulutlu olacak.

Öğleden sonra sıcaklık 16 derece seviyelerinde seyredecek. Akşam saatlerinden itibaren düşüş başlayacak. Hava sıcaklığı akşam saatlerinde 14 dereceye, gece saatlerinde ise 12 dereceye kadar gerileyecek.

Kent genelinde gün boyunca yağış beklenmiyor. Parçalı bulutlu hava gece saatlerinde de etkisini sürdürecek.

Gün içerisinde en düşük sıcaklığın 5, en yüksek sıcaklığın ise 12 derece olması bekleniyor. Özellikle sabah ve gece saatlerinde hissedilen soğuk, vatandaşlara zor anlar yaşatabilir.

Sabah saatlerinde sıcaklık 7 derece civarında ölçülürken, öğle saatlerinde 10 dereceye kadar yükselecek. Akşam saatlerinden itibaren ise yeniden düşüşe geçen sıcaklıkların gece yarısına doğru 5 dereceye kadar gerilemesi öngörülüyor.

Hafta sonu da benzer bir hava tablosu Bursa’da etkili olacak. Cumartesi günü parçalı bulutlu bir gökyüzü beklenirken, sıcaklık gece saatlerinde 2 dereceye kadar düşecek, gün içinde ise 14 derece civarında seyredecek. Pazar günü ise en düşük sıcaklığın 2, en yüksek sıcaklığın 15 derece olması tahmin ediliyor. Nem oranının hafta sonu boyunca yüzde 85 seviyelerinde olması bekleniyor.

Yeni haftada sıcaklık artıyor

Yeni haftayla birlikte Bursa’da hava yeniden ısınacak. Pazartesi günü sıcaklıkların 4 ile 18 derece arasında olması beklenirken, Salı günü ise belirgin bir artış yaşanacak.

Salı günü termometrelerin 25 dereceye kadar yükselmesi ve bahar havasının yeniden etkisini göstermesi bekleniyor. Yetkililer, hafta sonundaki ani sıcaklık değişimlerine karşı vatandaşların dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.

Saat saat Bursa hava durumu

• Sabah saatleri:
  Sağanak yağış etkili. Sıcaklık yaklaşık 12°C
• Öğle saatleri:
  Yağış hafifliyor. Hava çok bulutlu. Sıcaklık 13°C
• Öğleden sonra (15.00–18.00):
  Bulutlu hava devam ediyor. Sıcaklık 13°C
• Günün en yüksek değeri:
  Öğleden sonra 16°C
• Akşam saatleri:
  Sıcaklık yeniden düşüşe geçerek 13°C seviyesine iniyor
• Gece saatleri:
  Hava daha serin. Sıcaklık 10°C

Meteoroloji yetkilileri, yağışın ardından akşam ve gece saatlerinde hissedilecek serinliğe karşı vatandaşların dikkatli olması gerektiğini belirtiyor. Özellikle ıslak zemin ve ani sıcaklık düşüşlerine karşı tedbirli olunması öneriliyor.

Akşam saatlerine doğru ise sıcaklık yeniden düşerek 14 derece seviyelerine inecek. Gün boyunca Bursa genelinde zaman zaman güneşin kendini gösterdiği, parçalı bulutlu bir hava etkili olacak.

Kentte hava sıcaklıklarının 11 ila 14 derece arasında seyretmesi tahmin ediliyor. Gün içinde güneş zaman zaman kendini gösterecek ancak yer yer bulutlu bir gökyüzü hakim olacak.

Meteoroloji verilerine göre Bursa’da kar yağışı beklenmiyor. Bayramın ikinci gününde dışarıda vakit geçirecek vatandaşların kısa süreli yağmur ihtimaline karşı hazırlıklı olması öneriliyor.

Bursa’da 5 günlük hava tahminine göre sıcaklıklar 12 ile 15 derece arasında değişecek.

• 17 Mart Salı: En düşük 3°C, en yüksek 15°C. Hava parçalı bulutlu.

• 18 Mart Çarşamba: En düşük 6°C, en yüksek 15°C. Sağanak yağış bekleniyor.

• 19 Mart Perşembe: En düşük 7°C, en yüksek 12°C. Yağmur etkili olacak.

• 20 Mart Cuma: En düşük 6°C, en yüksek 12°C. Yağış devam edecek.

• 21 Mart Cumartesi: En düşük 7°C, en yüksek 15°C. Sağanak bekleniyor.

Uzmanlar, bayram ziyaretleri için yola çıkacak vatandaşların yağışa karşı dikkatli olması gerektiğini belirtiyor. Özellikle hafta boyunca aralıklarla görülecek sağanak nedeniyle sürücülerin tedbirli olması isteniyor.

Gece saatlerinde sıcaklığın 2 dereceye kadar düşmesi bekleniyor. Sabah ve gece saatlerinde yer yer buzlanma riski bulunuyor.

Uzun süredir beklenen yağışın etkili olacağı bugün, ani sıcaklık düşüşüne karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması isteniyor.

Hafta başında yağışın etkisini azaltması bekleniyor. 23 Şubat Pazartesi günü parçalı bulutlu bir hava öngörülüyor. 24 Şubat Salı günü çok bulutlu, 25 Şubat Çarşamba günü ise yeniden yağmurlu hava tahmin ediliyor.

Yetkililer, hafta sonu dışarı çıkacak vatandaşların yağışa karşı tedbirli olmalarını ve şemsiye bulundurmalarını öneriyor.

Rüzgârın; Marmara genelinde güney ve güneybatı yönlerden kuvvetli, zaman zaman fırtına şeklinde (50–80 km/saat) esmesi bekleniyor. Yetkililer, çatı uçması, ağaç ve direk devrilmesi gibi risklere karşı uyarıda bulundu.

Gece ve sabah saatlerinde iç kesimlerde buzlanma, don, pus ve yer yer sis görülebileceği belirtilirken, Doğu Karadeniz’in iç kesimleri ile Doğu Anadolu’nun doğusunda çığ tehlikesinin devam ettiği vurgulandı.

Hava sıcaklıklarının İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da 2 ila 4 derece artması beklenirken, Bursa ve Marmara genelinde önemli bir sıcaklık değişikliği öngörülmüyor.

Meteoroloji tarafından Bursa’nın da aralarında bulunduğu Afyonkarahisar, Balıkesir, Bilecik, Çanakkale, Edirne, Eskişehir, İzmir, Kütahya, Manisa, Muğla ve birçok il için sarı kodlu meteorolojik uyarı yayımlandı. Vatandaşların kuvvetli yağış ve rüzgâr nedeniyle yaşanabilecek olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olmaları istendi.

Yetkililer, gün içinde yer yer etkili olabilecek yağışlara karşı vatandaşların tedbirli olmasını öneriyor.

• 09.00 – 12.00: Yağmurlu, sıcaklık 4°C, nem %45, rüzgâr 9 km/sa

• 12.00 – 15.00: Parçalı bulutlu, sıcaklık 8°C, nem %41, rüzgâr 8 km/sa

• 15.00 – 18.00: Parçalı bulutlu, sıcaklık 7°C, nem %49, rüzgâr 10 km/sa

• 18.00 – 21.00: Parçalı bulutlu, sıcaklık 5°C, nem %60, rüzgâr 11 km/sa

• 21.00 – 24.00: Parçalı bulutlu, sıcaklık 5°C, nem %60, rüzgâr 10 km/sa

Yetkililer, sarı kodlu uyarı kapsamında özellikle ani hava değişimleri, yerel sağanaklar, rüzgârın zaman zaman kuvvetlenmesi ve akşam saatlerinde hissedilen soğuk nedeniyle vatandaşların tedbirli olmasını istedi. Sabah ve gece saatlerinde ise yüksek kesimlerde buzlanma riskine karşı dikkatli olunması çağrısı yapıldı.

Rüzgârın Marmara genelinde güney yönlerden eseceği, Trakya’da yer yer kuvvetli (40–60 km/saat) olabileceği belirtilirken, Bursa çevresinde rüzgârın hafif ve zaman zaman orta kuvvette etkili olması bekleniyor.

Uyarılar dikkat çekiyor

Meteoroloji, kuzey, iç ve doğu kesimler için buzlanma ve don uyarısında bulundu. İç ve doğu bölgelerde pus ve sisin ulaşımı olumsuz etkileyebileceği belirtilirken, Doğu Karadeniz’in iç kesimleri ile Doğu Anadolu’nun doğusunda yüksek kar örtüsüne sahip eğimli alanlarda çığ tehlikesi bulunduğu vurgulandı.

Hava sıcaklıklarında önemli bir değişiklik beklenmezken, Güneydoğu Anadolu’da sıcaklıkların mevsim normallerinin altında, diğer bölgelerde ise mevsim normalleri civarında seyredeceği ifade edildi.

Bursa’da hava nasıl olacak?

Meteorolojik tahminlere göre Bursa’da hava çok bulutlu seyredecek. Sabah ve öğle saatlerinde yağmur ve karla karışık yağmur beklenirken, kentin yüksek kesimlerinde kar yağışı etkili olacak. Gece saatlerinde ise sıcaklıkların daha da düşmesiyle birlikte yer yer buzlanma görülebileceği belirtiliyor.

Ulaşımda dikkat çağrısı

Kar yağışıyla birlikte Bursa genelinde ulaşımda aksamalar yaşanabileceği uyarısı yapıldı. Özellikle kırsal ve yüksek rakımlı bölgelerde sürücülerin zincirsiz yola çıkmamaları istenirken, dik ve eğimli alanlarda çığ riski bulunduğu ifade edildi. Yetkililer ayrıca çatı uçması, ağaç devrilmesi ve soba ya da doğalgaz kaynaklı baca gazı zehirlenmelerine karşı da dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

Soğuk ve yağışlı havanın yarından itibaren etkisini azaltması beklenirken, düşük sıcaklıklar nedeniyle sis ve pus oluşabileceği tahmin ediliyor.

Yağışlı havanın özellikle sabah ve öğle saatlerinde etkili olacağı, akşam saatlerinde ise havanın parçalı bulutlu bir görünüme kavuşacağı tahmin ediliyor. Sabah erken saatlerde don ve buzlanma riskine dikkat çekilirken, yetkililer sürücüleri özellikle trafiğe çıkarken tedbirli olmaları konusunda uyarıyor.

Karadeniz’in batısı başta olmak üzere bazı bölgelerde yağışların kuvvetli olacağına dikkat çeken Meteoroloji, kuzey ve iç kesimlerde buzlanma, don, pus ve yer yer sis beklendiğini duyurdu. Özellikle gece ve sabah saatlerinde ulaşımda aksamalar yaşanabileceği uyarısı yapıldı.

Öte yandan 16 il için sarı kodlu meteorolojik uyarı yayımlandı. Batı ve Orta Karadeniz ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun bazı kesimlerinde kuvvetli ve yer yer yoğun kar yağışının etkili olacağı bildirildi. Zonguldak, Düzce, Bartın, Bolu, Karabük ve Kastamonu çevrelerinde kar kalınlığının yer yer 20 santimetrenin üzerine çıkabileceği ifade edildi.

Meteoroloji yetkilileri, rüzgârın Marmara dahil birçok bölgede kuzeyli yönlerden kuvvetli esmesinin beklendiğini belirterek, başta Bursa olmak üzere soğuk hava ve yağıştan etkilenecek illerde sürücülerin ve vatandaşların tedbirli olmaları gerektiğini vurguladı.

Karadeniz’in kıyı ve iç kesimlerinde yağmur, sağanak ve karla karışık yağmur etkisini gösterirken; Sinop ve Kastamonu kıyılarında yağışların yer yer kuvvetli olması bekleniyor. İç Anadolu’nun doğusu ve Doğu Anadolu’nun kuzey ve doğusunda ise kar yağışı öne çıkıyor.

Meteoroloji, Orta Akdeniz’in iç kesimleri için kuvvetli rüzgâr uyarısında bulunurken, sabah ve gece saatlerinde birçok bölgede buzlanma ve don riskine karşı vatandaşların tedbirli olması gerektiğini bildirdi.

Bursa ve Marmara’da hava durumu

Bursa:
Az bulutlu, 12°C
(Sabah ve gece saatlerinde pus ve yer yer sis bekleniyor)

İstanbul:
Az bulutlu, 12°C

Çanakkale:
Az bulutlu, 14°C

Kırklareli:
Az bulutlu, 12°C

Uyarılar dikkat çekiyor

• Kuvvetli yağış uyarısı: Orta Karadeniz kıyıları, Sinop ve Kastamonu çevrelerinde yer yer kuvvetli yağış bekleniyor.

• Kuvvetli rüzgâr uyarısı: Orta Akdeniz’in iç kesimlerinde rüzgârın 40–60 km/saat hızla esmesi öngörülüyor.

• Buzlanma ve don: İç, doğu ve yüksek kesimlerde sabah ve gece saatlerinde risk bulunuyor.

Uzmanlar, özellikle sürücüleri sis, buzlanma ve ani hava değişimlerine karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor.

Yetkililer, özellikle sabah saatlerinde etkili olması beklenen sis nedeniyle sürücülerin dikkatli olması konusunda uyarıda bulundu.

Akşam saatlerine doğru sıcaklık yeniden düşüşe geçecek ve termometreler 6 dereceyi gösterecek. Bursa’da gün boyunca değişken hava koşullarına rağmen yağış beklenmediği ifade edildi.

Akşam saatlerinden itibaren hava 9 dereceye kadar düşerken, yağışın kent genelinde yerini daha sakin bir havaya bırakması bekleniyor.

Bursa için 5 günlük hava durumu raporu:

• 5 Aralık Cuma: Kentte yağış yeniden kendini gösteriyor. Günün en yüksek sıcaklığı 18 derece.

• 6 Aralık Cumartesi: Yağışların etkisi artarak sürüyor. Sıcaklık yine 18 derece civarında.

• 7 Aralık Pazar: Bursa’da yağmurlu hava devam ediyor. Sıcaklık, cumartesiye göre 3 derece düşerek 15 dereceye geriliyor.

• 8 Aralık Pazartesi: Yağışlı hava etkisini koruyor. Sıcaklık 12 derece seviyelerinde.

• 9 Aralık Salı: Haftanın son günlerinde de yağmur bekleniyor. En yüksek sıcaklık 13 derece olarak tahmin ediliyor.

Akşam saatlerinde bulutların yeniden artmasıyla birlikte hava serinleyecek. Saat 20.00’den sonra sıcaklık 12–14 derece seviyelerine gerileyecek. Gece yarısına doğru ise termometrelerin 10–12 dereceye kadar düşmesi bekleniyor.

Bursa’da 5 günlük hava durumu tahmini

13 Kasım Perşembe: Yağışlar sona eriyor, güneş zaman zaman kendini gösterecek. Sıcaklık: 17°C
14 Kasım Cuma: Parçalı bulutlu bir gün bekleniyor. Sıcaklık: 16°C
15 Kasım Cumartesi: Güneşli ve açık hava hâkim. Sıcaklık: 17°C
16 Kasım Pazar: Hava tamamen açık, sıcaklık 20°C’ye çıkıyor.
17 Kasım Pazartesi: Parçalı bulutlu ve sıcak bir gün, termometreler 23°C’yi gösterecek.

Bursalılar hafta sonuna doğru artan sıcaklıklarla birlikte güneşli ve ılık bir hava yaşayacak.

Haftaya yağışla başlayacak Bursa’da, Salı günü kuvvetli sağanak yağışların etkili olması bekleniyor. Hava sıcaklığı 22 derece civarında seyredecek.

Çarşamba: Sıcaklık düşüyor

12 Kasım Çarşamba günü kentte yağışlar devam edecek, sıcaklıklar ise yaklaşık 5 derece azalacak.

Perşembe: Yağmur sürüyor

13 Kasım Perşembe günü de yağışlı hava etkisini sürdürecek. Termometreler bir gün öncesine göre 1 derece daha düşük değerleri gösterecek.

Cuma: Hava açıyor

14 Kasım Cuma günü, yağışlı hava sisteminin bölgeden çekilmesiyle birlikte hava yeniden açacak. Sıcaklık 17 dereceye yükselecek.

Cumartesi: Güneş geri dönüyor

Hafta sonuna girerken 15 Kasım Cumartesi günü Bursa’da güneş yüzünü gösterecek. Hava açık ve 19 derece dolaylarında olacak.

MGM verilerine göre, hafta başında etkili olacak yağışların ardından sıcaklıkların yeniden yükselmesi bekleniyor.

Meteoroloji yetkilileri, gün boyunca parçalı bulutlu bir hava beklediklerini, sıcaklıkların ise mevsim normallerinin birkaç derece üzerinde seyrettiğini bildirdi.

Meteoroloji yetkilileri, sabah ve gece saatlerinde etkili olabilecek sis ve pus nedeniyle sürücülerin dikkatli olmasını istedi. Kentte sıcaklıkların gündüz 22 derece civarında seyredeceği, hafta ortasına doğru ise yağışlarla birlikte düşüş göstereceği tahmin ediliyor.

İstanbul’da da sis ve yer yer yağışlar etkili olurken, görüş mesafesinin bazı bölgelerde 50 metrenin altına indiği bildirildi. İzmir’de hava 25 dereceyle parçalı bulutlu, Ankara’da ise 20 dereceyle kapalı ve bulutlu geçecek.

Uzmanlar, özellikle sabah ve akşam saatlerinde oluşabilecek sis nedeniyle ulaşımda aksamalara karşı tedbirli olunması gerektiğini vurguladı.

Kentte bugün yağış beklenmezken, salı günü sağanak yağışın etkili olması öngörülüyor. Uzmanlar, hava sıcaklıklarının hafta ortasına kadar mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğini belirtti.

Hafta sonuna doğru hava sıcaklıklarında büyük bir değişiklik beklenmiyor. 1 Kasım Cumartesi günü sabah 16°C, gece 8°C; 2 Kasım Pazar günü ise sabah 17°C, gece 7°C sıcaklık tahmin ediliyor. Günün erken ve geç saatlerinde serin havaya karşı hazırlıklı olunması, uygun kıyafet tercih edilmesi öneriliyor.

Uzmanlar, hava koşullarının değişken olabileceğini hatırlatarak vatandaşlara güncel meteorolojik raporları takip etmeleri uyarısında bulundu.

Bölgesel Hava Durumu ve Kuvvetli Yağış Uyarısı

Yurt genelinde hava durumu şu şekilde öngörülüyor:

• Marmara: Parçalı ve yer yer çok bulutlu. Marmara'nın kuzey ve doğusunda öğle saatlerinden sonra yerel kuvvetli sağanaklar bekleniyor. İstanbul ve çevresindeki kuzey bölgelerde bu yağışların şiddetli olacağı tahmin ediliyor.

• Ege: Az bulutlu ve açık. İç kesimlerde parçalı bulutluluk ve öğleden sonra Kütahya çevrelerinde yerel sağanaklar görülmesi bekleniyor.

• Akdeniz: Parçalı bulutlu, öğle saatlerinden sonra Toroslar kesimi ve Doğu Akdeniz'de yerel sağanaklar öngörülüyor. İskenderun Körfezi çevresinde akşam saatlerinde kuvvetli yağışlar bekleniyor.

• İç Anadolu: Parçalı ve yer yer çok bulutlu. Kuzey ve güneydoğu kesimlerinde öğleden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanaklar görülmesi tahmin ediliyor.

• Karadeniz: Parçalı ve çok bulutlu. Orta ve Doğu Karadeniz'de yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlar bekleniyor. Ordu, Trabzon, Rize ve Artvin çevrelerinde bu yağışların kuvvetli olacağı öngörülüyor.

• Doğu Anadolu: Parçalı ve az bulutlu. Kuzey ve doğu kesimlerinde öğleden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlar görülmesi tahmin ediliyor. Erzurum'un kuzey ilçelerinde yağışların kuvvetli olması bekleniyor.

Hava Sıcaklığı ve Rüzgar Durumu

Hava sıcaklığında önemli bir değişiklik beklenmiyor, mevsim normalleri civarında seyredecek. Rüzgar genel olarak kuzeyli yönlerden, güney kesimlerde ise güney ve batılı yönlerden hafif ve ara sıra orta kuvvette esmesi öngörülüyor.

5 Günlük Hava Durumu Tahmini

MGM'nin Bursa için hazırladığı 5 günlük hava tahmin raporuna göre, önümüzdeki günlerde hava sıcaklıkları artış gösterecek.

• Cuma: Hava sıcaklığı 28 derece civarında olacak. Güneşli hava devam edecek, ancak akşam saatlerinde sıcaklık 23 dereceye düşecek.
• Cumartesi: Sıcaklık 30 dereceye yükselecek, güneşli hava etkisini sürdürecek. Akşam saatlerinde sıcaklık 24 dereceye inecek.
• Pazar: Bursa'da sıcaklıklar pik yapacak. Termometreler 35 dereceyi gösterecek ve bu yüksek sıcaklıklar bunaltıcı olabilir. Özellikle dışarıda vakit geçirecek olanların dikkatli olması tavsiye ediliyor.
• Pazartesi: Hava sıcaklığı biraz düşerek 32 dereceye inecek, ancak hava yine güneşli olacak.

Pazar Günü İçin Önemli Uyarı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yeni uyarıya göre, pazar günü Bursa'da hava sıcaklıkları 35 dereceye kadar yükselecek. Bu yüksek sıcaklıklar, bunaltıcı bir hava koşulu oluşturabilir ve sağlık problemlerine yol açabilir. Özellikle dışarıda uzun süre kalanların su tüketimine dikkat etmeleri ve güneşten korunmaları öneriliyor. Sıcak hava dalgasının etkili olacağı bu günlerde, yaşlılar ve çocuklar gibi hassas grupların ekstra dikkatli olması gerekiyor.

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, yaptığı açıklamada, tarih boyunca temmuz sonu ile ağustos ayı başlarının takvimlere sıcak olarak işlendiğinden bu tarihlerin eyyam-ı bahur olarak bilindiğini belirtti.  

Küresel Isınmanın Etkisi

Toros, küresel ısınmanın etkisiyle sıcaklık rekorlarının kırıldığı bir dönemde yaşadığımıza dikkat çekerek, "Bu sene 21 Temmuz'da küresel bir sıcaklık rekoru kırdık. Rekorlar kırılan bir dönemdeyiz. Haziran ayında Türkiye sıcaklıkları uzun yıllar ortalamasına göre 3-6 derece daha sıcak geçti. Biz geçmişte temmuz sonu, ağustos başı yaşadığımız o en sıcak günleri, bugünlerde hep yaşıyoruz. Bu sene çok uzun sürdü. Afrika'nın kavurucu sıcaklıkları, Afrika üzerinde oluşmuş olan yüksek basınç alanlarının etkisiyle kuzeye doğru, Türkiye'yi de kapsayacak şekilde yukarıya doğru hareket etmiş durumda." dedi.

Ağustos Ayı Sıcaklarıyla İlgili Uyarılar

Meteoroloji uzmanı Dr. Güven Özdemir ise eyyam-ı bahurun nemli sıcak hava dalgası olduğunu hatırlatarak, bu ismin afet boyutunda bir sıcaklık olarak adlandırılmaması gerektiğini belirtti. Özdemir, sıcaklıkların temmuz sonu itibarıyla 2-3 derece arttığını ifade ederek, salı günü yağış beklendiğini ancak ardından sıcaklıkların yeniden yükseleceğini söyledi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün yayınladığı son sıcaklık analiz raporunu göre; 2024 yılı Haziran ayı ortalama sıcaklığı, son 53 yılın en sıcak Haziran ayı olarak kayıtlara geçti. Buna göre; geçtiğimiz Haziran ayı sıcaklığı 25.4°C ile mevsim normallerinin 3.6 °C üzerinde gerçekleşti. Ortaya çıkan bu kavurucu sıcaklık, beyaz eşya sektörünün yaz yıldızı klimaları da yeniden alışveriş sohbetlerin ana konusu haline getirdi.

Geçmişte klima ile ilgili sohbet ve pazarlıkların bir numaralı konusunu enerji tasarrufu oluştururken, günümüzde en çok konuşulan konuların başında satış fiyatları geliyor. Online alışveriş sitelerinin fiyat değişim tabloları incelendiğinde son bir yılda bazı klima marka ve modellerindeki fiyatların ikiye katlandığı görülüyor.

Ev tipi klima satışları %35 artı, her 5 kişiden 1’i klima sahibi!

Her beş kişiden birinin klima sahibi olduğu Türkiye’de en yoğun sahiplik %29 ile Akdeniz Bölgesi’nde en az sahiplik oranının ise %16 ile Kuzeydoğu Anadolu’da gerçekleştiği gözleniyor. İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği (İSKİD)’in İklimlendirme Sektör Rapora göre; bireysel kullanıcılar tarafından yoğun ilgi gören ev tipi split klima pazarı %35 oranında büyürken yeni AVM projelerinin azalmasına bağlı olarak çatı tipi paket klima pazarında ise gözle görülür bir düşüş söz konusu. Geçtiğimiz yıl yaklaşık 600 bin adet ithalatın yaşandığı bu ürün grubunda, iç pazar satışları ise 1 milyon 900 bin adet olarak kayda geçmiş durumda.

Sıcak Hava Hafta Sonu Boyunca Devam Edecek

Sıcak havanın hafta sonu boyunca da etkisini sürdürmesi bekleniyor. Meteorologlar, vatandaşları aşırı sıcaklardan korunmaları için gerekli önlemleri almaları konusunda uyarıyor.

Bugünden itibaren sıcaklıkların 35 derecenin üzerine çıkmasının beklendiği bildirilen açıklamada, bunaltıcı havanın hafta boyunca süreceği tahmin edildiğinden, özellikle sıcaklığın en etkili olduğu 11.00-16.00 saatlerinde yaşlı, hasta, hamile ve çocukların güneş altında uzun süre kalmaması gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, sıcak ve kuru havaya işaret edilerek, orman yangını riskinin de arttığı uyarısı yapıldı.

Yurt genelinde sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerine çıkacak

Meteoroloji Genel Müdürlüğü Analiz ve Tahminler Şube Müdürü Şahin Şahbaz, bu hafta yurt genelinde etkisini gösterecek sıcaklıklara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Geçen haftadan itibaren etkili olan yağışlı havanın yarın Doğu Anadolu Bölgesinde görüldükten sonra yurdu terk edeceğini ve yerini sıcak havaya bırakacağını bildiren Şahbaz, "Yurdumuz yarından itibaren sırt dediğimiz yapının etkisine girecek. Bu nedenle önümüzdeki hafta sonuna kadar az bulutlu, açık ve sıcak bir havaya sahip olacağız." diye konuştu.

Sıcaklıkların, Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde mevsim normallerinin üzerinde, diğer bölgelerde ise mevsim normalleri civarında seyrettiğini belirten Şahbaz, "Yarından itibaren hızlı bir artışla Marmara, Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Batı Karadeniz'in iç kesimlerinde sıcaklıkların mevsim normallerinin 8 ila 12 derece üzerine çıkmasını bekliyoruz. Sıcaklıklar, yurdun geri kalanında ise mevsim normallerinin 4 ila 8 derece üzerine çıkacak ve hafta sonuna kadar bu şekilde devam etmesini bekliyoruz." bilgisini verdi.

Hafta sonunun ardından yurdun yeni bir yağışlı sistemin etkisine gireceğini aktaran Şahbaz, yağışla batı bölgelerinden başlayarak sıcaklıkların mevsim normallerine düşeceğini söyledi.

Şahbaz, bu hafta görülecek sıcaklıkların "Afrika sıcaklıkları" olarak nitelendirilen sıcaklıklardan olmadığını ifade etti.

Libya üzerinden gelen bu çöl sıcağı, rüzgar ile birlikte tozu da beraberinde getirecek.

Çöl tozları tüm yurtta cuma gününe kadar etkili olacak.

Hava kalitesinde azalma, ulaşımda aksamalar

MGM tarafından Afyonkarahisar, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Bolu, Burdur, Çanakkale, Denizli, Eskişehir, Isparta, İzmir, Konya, Kütahya, Manisa, Muğla ve Uşak için sarı kodlu uyarı yapıldı.

Marmara, Ege, Batı Akdeniz, İç Anadolu’nun batısı ile Batı Karadeniz’de yer yer toz taşınımı beklendiğinden, görüş mesafesinde düşme, hava kalitesinde azalma ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması istendi.

Hem toz taşınımı hem sağanak uyarısı

Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yapılan son değerlendirmelere göre; yurdun kuzey ve batı kesimlerinin parçalı ve yer yer çok bulutlu, gece saatlerinde Ankara ve Antalya’nın batı ilçeleri ile Isparta il genelinin sağanak yağışlı, diğer yerlerin az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor.

Rüzgarın batı kesimlerde güneyli yönlerden kuvvetli ve kısa süreli fırtına şeklinde (50-80 km/saat) esmesi bekleniyor. Marmara, Ege, Batı Akdeniz,İç Anadolu’nun batısı ile Batı Karadeniz’de yer yer toz taşınımı görüleceği tahmin ediliyor.

Hava sıcaklığı:

Mevsim normalleri üzerinde seyreden hava sıcaklıklarının yurt genelinde artmaya devam etmesi, bu hafta içerisinde normallerinin, Marmara, Ege ve Batı Akdeniz’de 4-6 derece; Doğu Akdeniz, İç Anadolu, Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da 10-15 derece üzerine kadar çıkması bekleniyor.

Rüzgar:

Genellikle güneyli, yurdun güneydoğu kesimlerinde kuzeyli yönlerden hafif, ara sıra orta kuvvette, iç ve batı kesimlerde kuvvetli ve kısa süreli fırtına (50 – 80 km / saat) şeklinde eseceği tahmin ediliyor.

Kuvvetli rüzgar uyarısı:

Öğle saatlerinden itibaren İç Ege, İç Anadolu’nun batısı, Batı Akdeniz’in iç kesimleri ile Bolu çevrelerinde güneyli yönlerden kuvvetli rüzgar ve kısa süreli fırtına (40-60 km/saat, kısa süreli 70-80 km/saat) bekleniyor. Fırtınayla birlikte ulaşımda aksamalar, çatı uçması, iç kesimlerde toz savrulması gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunmasıdır.

NASA'ya göre, Endüstri Devrimi'nin başından bu yana insan faaliyetleri atmosferdeki karbondioksit (CO2) konsantrasyonunu %33'ten fazla artırdı. Bu durum iklim krizine neden oldu ve küresel ısınmayı tetikledi. Küresel ısınma ise dünyanın birçok yerinde doğal afetlerin yaşanmasına neden oluyor.

Şehirler, dünya nüfusunun %55'ine ev sahipliği yapıyor ve enerji tüketiminin %70'inden sorumlu. Bu nedenle, şehirler sera gazı emisyonlarını azaltmak için önemli adımlar atması gerekiyor. Akıllı şehir teknolojileri, bu konuda şehirlere yardımcı olabilir.

Akıllı şehir teknolojileri, şehirlerin enerji tüketimini azaltmak için birçok fırsat sunuyor. Örneğin, akıllı trafik sistemleri, trafik sıkışıklığını azaltarak yakıt tüketimini azaltabilir. Akıllı binalar, enerji verimliliğini artırarak enerji tüketimini azaltabilir. Akıllı aydınlatma sistemleri, enerji tasarrufu sağlayabilir.

Akıllı şehir teknolojileri, doğal afetlere karşı dayanıklılığı da artırabilir. Örneğin, akıllı sensörler, doğal afetlerin erken uyarısını sağlayabilir. Akıllı altyapılar, doğal afetlere karşı daha dirençli olabilir.

SAMPAŞ Holding Yönetim Kurulu Başkanı Şekip Karakaya, akıllı şehirlerin doğal afetlere karşı dayanıklılığı artırma konusundaki önemini şu şekilde ifade ediyor:

“Tüm dünya doğal afetlerle mücadele ediyor. İçinden geçtiğimiz iklim krizi dünyamızı geri dönülmez bir noktaya getiriyor. Kentleşme atarken karbon emisyonuna yol açan en önemli etken de kent yaşamı olarak öne çıkıyor. Kentlerin büyük hızla büyüyeceğini düşündüğümüzde, bu kentleri yönetebilmek ve dünyamızı koruyabilmek adına akıllı şehir uygulamalarına geçmemiz gerekiyor. Özellikle dijital ikiz teknolojisiyle şehirden anlık veri almalı ve sorunlu olan noktaları iyileştirmeliyiz.”

Karakaya, SAMPAŞ Holding olarak şehirlerin dijital ikiz teknolojisini kullanmalarını, şehirlerde enerji verimliliğini sağlamaları, karbon salınımı azaltmaları ve olası afet durumlarına hazırlık, müdahale ve iyileştirme süreçlerini geliştirme adına yerel yönetimlerle omuz omuza çalıştıklarını belirtiyor.

Türkiye’nin gözde kış turizmi merkezlerinden Uludağ’a, bu yıl mevsimin ilk karı erken düştü. Geçen yıl eylül ortasında yağan ilk kar, bu sene kasım ortasında yağdı. Hava sıcaklığının 1 ile 3 arasında ölçülürken, yarın ise en düşük sıcaklık -1 en yüksek 8 olması tahmin ediliyor.

Uludağ’ın zirvesinde kar kalınlığı 20 santimetreye ulaştı. Oteller, kayak tesisleri ve diğer turistik işletmeler, kış sezonunu erken açmak için hazırlıklarını hızlandırdı.

Uludağ’ın kış turizmi açısından önemli bir yere sahip olduğunu belirten Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, “Uludağ, Türkiye’nin en önemli kış turizmi merkezlerinden biridir. Her yıl yerli ve yabancı binlerce turiste ev sahipliği yapmaktadır. Bu yıl da kış turizmi sezonunu erken açmayı planlıyoruz. Oteller, kayak tesisleri ve diğer turistik işletmelerimiz hazırlıklarını sürdürüyor. Biz de belediye olarak gerekli çalışmaları yapıyoruz. Uludağ’ı bu yıl da karın tadını çıkarmak isteyen ziyaretçilerimize en iyi şekilde sunmak için çalışıyoruz” dedi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 14 kenti sarı kodla uyardı. Buna göre Rize, Trabzon, Artvin, Giresun, Ordu, Samsun, Van, Kars, Iğdır, Ağrı, Muş, Şırnak, Bitlis ve Hakkari’de sağanak yağış etkili olacak.

TEDBİR UYARISI

Bunların yanı sıra bu kentlerde sel, su baskını, yıldırım, ulaşımda aksamalar, yağış anında kuvvetli rüzgar, yerel dolu yağışı gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekiyor.

SARI KOD NEDİR?

Hava durumu potansiyel tehlikelidir. Tahmin edilen meteorolojik hadise olağandışı olmamakla birlikte, meteorolojik şartlardan etkilenebilecek faaliyetler konusunda dikkatli olunmalıdır.

Ekim ayının ortasına kadar kısa bir kurak dönemin ardından, kasım ayından itibaren yağışların artması bekleniyor. Bu dönemde, yurdun iç kesimleri başta olmak üzere, tüm bölgelerde yağışlar görülebilecek.

Bazı uzmanlar, Ekim ayının 15-20’sinde Balkanlar üzerinden gelecek olan soğuk ve yağışlı bir sistemin, iç kesimlerde karla karışık yağmur ve kar yağışına neden olabileceğini belirtiyor.

Ekim ayının 27-29’unda ise kuzeyden gelecek olan bir sistem, hava sıcaklıklarının hissedilir derecede düşmesine ve iç kesimlerde mevsimin ilk karının yağmasına neden olabilir.

Afyonkocatepe Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi ve İklim Bilimci Dr. Okan Bozyurt, “Bu sene özellikle sonbahar ve kış mevsimi bol yağışlı ve soğuk olacak gibi görünüyor” dedi.

Dr. Bozyurt, “El Nino’nun etkili olduğu yıllarda Türkiye’nin bol yağış aldığını görüyoruz. Bu seneki modeller de bu yönde işaret ediyor. Özellikle kasım ayından itibaren yağışların artması ve havanın soğuması bekleniyor” diye konuştu.

Soğuk hava dalgası etkisini artırabilir

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son tahminlerine göre, Ekim ayının ikinci yarısında soğuk hava dalgası etkisini artırabilir.

Tahminlere göre, Ekim ayının 20’sinden itibaren yurdun büyük bir bölümünde hava sıcaklıkları hissedilir derecede azalacak. Bu durumda, iç kesimlerde kar yağışı ihtimali de artacak.

Kış aylarında dikkatli olun

İklim bilimcileri, El Nino’nun etkisiyle Türkiye’de kış aylarının sert ve yağışlı geçebileceği konusunda uyarıyor. Bu nedenle, kış aylarında dikkatli olunması ve gerekli önlemlerin alınması tavsiye ediliyor.

Özellikle yurdun iç kesimlerinde yaşayan vatandaşların, kar yağışı ve soğuk hava nedeniyle yaşanabilecek olumsuzluklara karşı hazırlıklı olması gerekiyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Avrupa Birliği'nin ortaklaşa yürüttüğü projenin kapanış toplantısı, Ankara'da yapıldı.

Toplantıda konuşan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürü Hüseyin Bayraktar, projenin Türkiye'nin biyoçeşitlilik açısından önemli bir kazanım olduğunu söyledi. Bayraktar, "Tehlike altında hiçbir türün kalmadığı ve bütün canlıların hak ettikleri şekilde yaşadığı bir dünyada hep birlikte yaşama imkanı buluruz" diye konuştu.

Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Yeşil Kalkınma ve Kapsayıcı Bölüm Başkanı Virve Vimpari ise, projenin Türkiye'nin biyoçeşitliliğin korunması konusundaki kararlılığının bir göstergesi olduğunu belirtti. Vimpari, "Doğa ve biyoçeşitliliğin korunmasını desteklemek için 15 milyon Euro destek sağlanmıştır. Bundan sonraki pakette iki katına çıkması beklenmektedir" dedi.

Türkiye'nin hayat kalitesini yükseltmek ya da sürdürülebilir kalkınma hedeflerine destek olmak için ciddi çalışmalar yürüttüklerini söyleyen Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı Mali İş Birliği ve Proje Uygulama Genel Müdür Yardımcısı Serdar Öztürk ise, Türkiye'nin biyoçeşitlilik açısından önemli bir zenginliğe sahip olduğunu vurguladı. Öztürk, "Üniversite yıllarında bizim için mitolojik olan Anadolu parsını şu an izleyebiliyor olmak ve Avrupa'daki 550 kuş türünden 490'ının bu topraklara uğruyor olması büyük zenginlik. Bu aynı zamanda bizim sorumluluğumuz" diye konuştu.

Proje Takım Lideri Borut Rubinic ise, projenin Türkiye'nin biyoçeşitliliği koruma konusundaki kapasitesini artırmaya yönelik önemli bir adım olduğunu söyledi. Rubinic, proje kapsamında gerçekleştirilen çalışmalar hakkında şu bilgileri verdi:

• Tür önceliklendirme rehberi, tür eylem planları hazırlama rehberi, ulusal tür koruma stratejisi hazırlandı.
• 188 tür önceliklendirildi.
• Farkındalık eğitimlerine 500 öğrenci ve paydaş eğitimlerine 350 personel katıldı.
• 7 tür eylem planı ve 5 koruma eylemi tamamlandı.
• AB ülkelerine üç ayrı çalışma ziyareti yapıldı.
• 2 eğitici belgesel ve 8 kısa film oluşturuldu.

Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdür Yardımcısı Seyit Ali Kurtuluş ise, projenin Türkiye'nin biyoçeşitliliği koruma konusundaki farkındalığı artırmaya yönelik önemli bir katkı sağladığını söyledi. Kurtuluş, "Dünyamız milyonlarca türün oluşturduğu fevkalade bir denge ve milyonlarca yıldır kesintisiz işleyen bir döngü bulunmakta. Bu dengenin temel taşı ekosistem içerisindeki türlerin yaşamlarının birbirine bağlı olması. Tek bir türün bile yok olması zincirin devamındaki türleri büyük boyutta etkiliyor" dedi.

Yunanistan’ın Kuzeyinde 18 Ceset Bulundu

Atina ve Batı Trakya merkezli başlayan yangının  korkunç bilançosu ülkenin kuzeyinde bulunan 18 cesetle artmaya devam ediyor. Yunanistan İklim Krizi ve Sivil Koruma Bakanı Vasilis Kikilias yaptığı açıklamada, son 48 saat ve gelecek 48 saatin şiddetli rüzgar ve yüksek sıcaklıklar nedeniyle kritik olduğunu belirterek, gece yarısından bu yana 53 farklı noktada yangın çıktığını ifade etti.

Yurtdışı programı nedeniyle Genel Kurul’a mesaj gönderen BTSO Yönetim Kurulu Başkanı ve Yeşil Çevre Yönetim Kurulu Başkan Vekili İbrahim Burkay, “1998 yılında Bursa Valiliğimizin liderliğinde hayata geçirdiğimiz Yeşil Çevre Hizmet ve İşletme Kooperatifimiz, geride kalan 25 yılda sadece atık suların arıtıldığı bir kuruluş olmanın da ötesine geçerek, gerek Bursa’mız gerekse de ülkemiz adına örnek bir model olmayı başarmıştır. Genişleyen hizmet ağımız sebebiyle geçen yıl Genel Kurulda isim değişikliğine gitmiş, yeni yatırımlar için ilk adımı atmıştık. Kapasite artışının yanı sıra birçok projeyi destekleriniz ile hayata geçirdik. Çamur yakma tesisimizde oluşan atık ısıyı çamur ön kurutmada kullanarak doğalgazdan önemli oranlarda tasarruf sağladık. Katı atık toplama ve ayırma tesisi ile güneş enerjisi gibi günümüz koşullarında daha da önemli hale gelen yatırımları da hızla devreye alarak fark oluşturmayı sürdüreceğiz. Örnek birlikteliğimiz ve projelerimize sundukları katkılar için her bir ortağımıza teşekkür ediyorum. Avrupa Yeşil Mutabakatına uyum sürecinde anahtar rol üstlenen Kooperatifimiz, yeni yatırımlarla hizmet ağını daha da genişletecek.” ifadelerini kullandı.

‘Rol Model Olmayı Sürdürüyoruz’

Genel Kurulu değerlendiren Yeşil Çevre Hizmet ve İşletme Kooperatifi Genel Müdürü Mehmet Aydın ise “Kararların oy birliğiyle alınması, Yeşil Çevre’ye, yönetim kuruluna ve idareye olan güvenin en güzel göstergesidir. Genel Kurulumuzda aynı zamanda Yeşil Çevre’nin 25’inci kuruluş yıldönümünü de kutladık. Kurulduğu günden bu yana gerçekleştirdiği projeler ve verdiği hizmetler dikkate alındığında sadece ülkemizde değil, dünya çapında da rol model bir kooperatifiz. Yeşil Çevre; yatırımlarını kendi imkanlarıyla yapabilen, istikrarlı şekilde faaliyetlerini sürdürebilen, yönetiminde sanayici ile mülki idare ve yerel yöneticileri buluşturan yapısıyla önemli bir model olmaya devam ediyor. Faaliyetlerimizle ortaklarımıza değer katmaya ve çevremizi, su kaynaklarımızı korumaya devam edeceğiz.” diye konuştu.

“ANADOLU TOPRAKLARINDA BAŞIMIZA GELEN EN BÜYÜK FELAKET”

Toplantıda konuşan Bakan Özhaseki Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen depremleri, “Anadolu topraklarında başımıza gelen en büyük felaket” olarak tanımladı. Depremin ardından oluşan maddi hasarın boyutunun 100 milyar dolarlarla ifade edilebileceğinin altını çizen Özhaseki, “Çok şükür ilk andan, gece yarısından itibaren bütün bakan arkadaşlarımız ve milletvekillerimiz bölgede görevlendirildiler. Kamu kuruluşlarını temsil eden görevli arkadaşlarımız da vardı. Belediye başkanlarımız da vazife şuuruyla o bölgeye koştu. Acıların üstesinden hep birlikte geldik” ifadelerini kullandı.

“DEPREM SİYASET ÜSTÜ BİR KONUDUR”

Depremin siyaset üstü bir konu olduğunu ve ortak akılla hareket edilmesi gerektiğini söyleyen Özhaseki, “Siyaseti bir kenara bırakalım, zamanı geldiğinde yaparız. Şehirlerimizi yeniden inşa ediyoruz, bu aşamada herkes doğru bildiğini ve vicdanen hissettiklerini söylesin, siyaset biraz kenarda kalsın. Bizler rezerv alanlar oluşturmaya çalıştık. Özel mülkiyete konu olmayan araziler üzerinde, zemin artı 3 ile 4 katı geçmeyecek evler yapmaya devam ettik. İnsanlarımızın duygu ve düşüncelerini de bu noktada dinlemek zorundayız. Onlar diyor ki, ‘Biz burada doğduk ve büyüdük, şehirler ayağa kalkmalı.’ Biz de bu yüzden şehir merkezinde hayatı canlandırmak, iç dinamikleri harekete geçirmek, istihdamı canlandırmak zorundayız. Yapı yasağı gelmemişse buralarda yerinde dönüşüm başlatmak istiyoruz. Tatil zamanı geldiniz, teşekkür ederiz. Ortada hepimizin acısı olan bir konu var. Aslında, bu yüzden tatil yapılacak zaman değil” şeklinde konuştu.

“YENİ TEDBİRLERLE YOLA DEVAM EDECEĞİZ”

Yeni yönetmeliğe uygun olarak inşa edilen binaların depremi en az hasarla atlattığını hatırlatan Bakan Özhaseki, “Bu depremde gördük ki, yönetmeliğe uygun binalarda hasar neredeyse yok. Zemin etüdüne dikkat edilmiş, statiği yapılmıştı. Mühendislik yapım hatası olmadıysa emin olun hiçbir şey olmadı bu yapılara. Bizim bundan sonra da yeni birtakım tedbirlerle, sıfır tolerans ile yolumuza devam etmemiz lazım. Pilotlardan örnek verelim. Bir kez olsun; ‘Boş verelim o komutu, o düğmeye basmayalım’ diyeni duymadım. Selamete ulaşmak için bizler de komutlara uymak zorundayız. 10 katlı, 20 katlı binalarda canlar yok mu arkadaşlar? Nasıl oluyor da bazen belediyeler olarak göz yumuyoruz, müteahhitlerimizin para hırsına göz yumuyoruz veya zemin etütlerine dikkat etmeyebiliyoruz? Bundan sonra böyle bir hatanın olmaması lazım. Yoksa olacak depremlerde yine ağlarız” vurgusunu yaptı.

“4 TANE KIRMIZI ÇİZGİMİZ VAR”

Türkiye’nin, deprem bölgesinde olduğu bilinciyle hareket edilmesi gerektiğini vurgulayan Bakan Özhaseki, “Bundan sonra eğer uygunsa, yapı yasağı gelmemişse oralarda yerinde dönüşüm başlatmak istiyoruz. Bizim 4 tane kırmızı çizgimiz var. Birincisi, bundan sonra her ne olursa olsun, belki ceza kanunlarına da girecek, yasa olarak da gelecek, fay hatları üzerinde yapılaşma olmayacak. Şehrin en kıymetli yeri olabilir, eşraftan birisinin mülkiyeti söz konusu olabilir, her ne olursa olsun, o fay hatları ve kırıkları üzerinde yapılaşmaya yasak başlıyor. İkincisi, sıvılaşma olan alanlarda da yapılaşma bir daha olmayacak. Üçüncüsü, dere yataklarında, zeminin müsait olmadığı yerlerde yapı yasağı gelecek. Dördüncüsü de özellikle mühendislik ve yapım işlerinde sıfır toleransa geçeceğiz.” dedi.

İMAR PLANLARI BELEDİYE BAŞKANLARIYLA PAYLAŞILDI

Toplantıda, mimarlar tarafından, depremden etkilenen illerdeki kent meydanlarının yeniden inşası için hazırlanan imar planları paylaşıldı. Mimarlar, belirli bölgelerdeki zemin etüdü çalışmalarının güncellenmesi gerektiğini vurguladı.

Toplantıya bakan yardımcıları, TOKİ Başkanı Ömer Bulut ile Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen il ve ilçelerin belediye başkanları katıldı.

Nilüfer’in iklim dostu bir kent olması hedefi ve iklim kriziyle mücadeleye dikkat çekmek amacıyla çocuk ve gençlerin oluşturduğu “Nilüfer İklim Sözcüleri” grubu, bu konuda farkındalığı artıracak ve toplumsal bilinci yükseltecek çalışmalarını sürdürüyor.

Daha önce Gölyazı ve Akçalar Mahallesi’nde saha çalışması yapan İklim Sözcüleri, bu defa Fadıllı Mahallesi’nde Uluabat Gölü kıyısında bir araya geldi. Nilüfer Belediyesi ve Nilüfer Kent Konseyi’nin 22 Mayıs Dünya Biyoçeşitlilik Günü’nde düzenlediği etkinlikte İklim Sözcüleri, bölgenin biyoçeşitliliği, ekosistemi ve leylek popülasyonu hakkında detaylı bilgiler edindi.

22 okuldan 42 öğrencinin yer aldığı etkinlikte ilk olarak, göl kıyısında gözlem yapıldı. İklim Sözcüleri, ardından Sosyal İklim Derneği eğitmenleri eşliğinde oynadıkları “Hazine Avı” oyunuyla da öğrendiklerini pekiştirdi.

Fadıllı Mahallesi’ndeki doğal yaşam çeşitliliğinin korunması ve geliştirilmesine yönelik fikirlerini de paylaşan İklim Sözcüleri, bölgede her geçen yıl daha da artan leylek popülasyonu hakkında da bilinçlendi ve leyleklerin yaşam alanlarını gözlemleme imkânı buldu.

İklim Sözcüleri, iklim kriziyle mücadele, Nilüfer’deki ekosistem ve biyoçeşitliliğin korunması konusunda öğrendiklerini paylaşarak, toplumsal bilincin artmasında önemli bir rol üstlenmiş olacak.

''Ciddi Bir Değişim Sürecindeyiz”

Dünyada, uluslararası sistem açısından çok önemli bir küresel dönüşüm süreci yaşandığını belirten Prof. Pirinççi, “İçinde bulunduğumuz zaman dilimi, belki de son 35 yılın en kritik anı. Çünkü şu an ciddi bir değişim süreci içerisindeyiz. 90’lı yıllarda dünyada çok basit tanımlalar vardı. İki kutuplu sistem, Sovyetler Birliği, Avrupa Birliği, Amerika. Doğu bloğu, batı bloğu gibi. Grilik yoktu ve her şey netti. Soğuk savaş dönemi kapandı ve üzerinden 32 yıl geçti ancak, şu anki sistemin ne olduğu hala belli değil” dedi.

Soğuk savaş dönemi sonrası ABD’nin hiçbir öngörüsünün tutmadığını belirten Pirinççi, “Uluslararası arenada hem lider, hem de sistem eksikliği var.  Bugün dünya siyasetinde BM’ye üye 193 ülke var ancak, toplasanız politikaya yön verecek 5 lider ya sayarsınız, ya da sayamazsınız. ABD’nin, bazı bölgelere daha az angaje olması jeopolitik güç boşlukları ortaya çıkardı. Örneğin Ortadoğu gibi. Devletlerde yaşanan güç boşluklarını, terörize örgütler hemen doldurur. Suriye de bunun en güzel örneğidir.” diye konuştu. Pirinççi, dünyadaki ittifakların da çok dinamikleştiğini, dostluk, düşmanlık, rekabet, uzlaşma ve işbirliği gibi kavramların anlık değişmeye başladığını, devletlerin ilişkilerinde artık sadece siyah ve beyaz değil, binlerce gri olduğunu söyledi.

“Türkiye İçin En Ciddi Risk Yunanistan”

Türkiye’nin geliştirdiği kendine özgü dış politika stratejilerinin etkin kullanımı ile dünyada pek çok krize çözüm formülü geliştirilip uygulandığına dikkat çeken SETA Araştırmacısı Prof. Pirinççi, “Ukrayna-Rusya krizinde bunu gördük. AB’nin yeni politika üretememezliği, Almanya ve Fransa’nın tek başına müstakil işte başarısız olması, bir şekilde Türkiye’nin önünü de açtı. Türkiye, kendisine karşı açılan cephelerde kazandıkça, etki alanı da genişledi. Her şeye rağmen Türkiye’nin son 20 yılda elde ettiği tecrübelerle dış ve güvenlik politikaları açısından olumlu bir geleceğin ortaya çıkacağına inanıyorum. Türkiye için en ciddi risk bana göre Yunanistan’dan kaynaklanıyor. Yunanistan’ın son dönemlerde atmış olduğu birçok adım, geçmiştekilerden farklı olarak Türk dış güvenlik ve politikaları açısından çok ciddi riskler teşkil ediyor. Türkiye de bu risklerin farkında” diye konuştu.        

Konferansın sonunda katılımcıların sorularını cevaplandıran Prof. Dr. Pirinççi, Osmangazi Belediye Başkanı Mustafa Dündar ile Bursa Aydınlar Ocağı Yönetimine etkinlik için teşekkür etti.

İznik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından sunulan ve TÜBİTAK 4004 Doğa Eğitimi ve Bilim Okulları Destekleme Programı kapsamında kabul edilen ‘’Kutuplardan İznik Gölü'ne İklim Krizi; Bilinçli Gençler İşbaşında’’ projesi 7-11 Kasım, 2022 tarihleri arasında ilçemizde gerçekleştirildi. Proje kapsamında Bursa’nın 17 ilçesinden seçilen 40 öğrenciye İznik DSİ Tesislerinde iklim değişikliği ile ilgili 5 günlük doğa eğitimi verildi. Eğitimler Bursa Uludağ Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Ege Üniversitesi, TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Merkezi ve İznik'te görev yapan öğretmenlerimize ek olarak, İznik Belediyesi, İznik İlçe Tarım Müdürlüğü, İznik İlçe Orman Müdürlüğünden mühendisler tarafından Eğitimler verildi. Eğitim sonunda projeye katılan öğrencilere sertifikaları verildi.

İlçe Milli Eğitim Müdürü Muhammet ASİL yaptığı açıklamada “Proje yürütme sürecinde İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünü ve proje ekibini destekleyen İlçe Kaymakamımız Recai KARAL’a ve İlçe Belediye Başkanımız Kağan Mehmet Usta’ya teşekkür ederiz” dedi.

Projeye katılan öğrenciler, projenin çok öğretici ve faydalı olduğunu ve İznik'i çok sevdiklerini ifade ettiler.

‘ÜLKEMİZDE MODEL OLARAK GÜNDEME ALACAĞIZ’

Muharrem Karabulut’un başkanlığını yaptığı Yeşil Bursam Derneği’nin organizasyonu ile Avrupa Birliği Romanya Ulusal Ajansı’nca kabul edilen ‘Barış İçinde Büyütüyoruz’ adlı Erasmus projesi kapsamında Ramnicu Kenti Güzelleştirme Derneği Başkanı Volodea Mateavici ile Sarat Belediye Meclis Üyesi Florin Ceparu ve beraberindekiler ile Romanya ve Türkiye’nin dört bir yanından gençler, Bursa’daki temaslar kapsamında S.S. Yeşil Çevre Hizmet ve İşletme Kooperatifi’ne inceleme gezisi düzenledi. Kooperatif Genel Müdürü Mehmet Aydın’dan tesiste yürütülen çalışmalar ve projeler hakkında bilgi alan heyettekiler, daha sonra arıtma çalışmalarını yerinde inceledi. Rumen heyetin Başkanı Volodea Mateavici, ilk defa bu denli kapsamlı hizmet veren bir arıtma tesisi gördüklerini ve Avrupa standartlarında yapılan çalışmalardan çok etkilendiklerini dile getirdi. Mateavici, ülkelerine döndüklerinde Yeşil Çevre’deki modeli örnek alarak daha çevreci bir üretim modeli anlayışı için girişimlerde bulunacaklarını dile getirdi.

‘DENEYİMLERİMİZİ PAYLAŞMAYA DEVAM EDECEĞİZ’

Temelinin atıldığı 1998 yılından bu yana Yeşil Çevre’nin önemli dönüşümler geçirdiğini ve büyük yatırımlarla rol model olmaya devam ettiğini dile getiren S.S. Yeşil Çevre Hizmet ve İşletme Kooperatifi Genel Müdürü Mehmet Aydın da “Tesisimizin hizmet yelpazesini genişleterek sorumlu olduğumuz bölgelerde ortaklarımızdan aldığımız güçle çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bursa’nın doğusundaki 3 organize sanayi bölgesi ile Gürsu ve Kestel’in arıtma çalışmaları noktasında çevre dostu üretime önemli katkılar sağlarken hem yurt içinde, hem de yurt dışında örnek alınmamız bizi çok mutlu ediyor. Hem atık su arıtma, hem çevre danışmanlığı alanlarında verdiğimiz hizmetlere yenilerini eklemeyi hedefliyoruz. Adeta kabına sığmayan bir tesis olarak deneyimlerimizi hem ülkemizdeki, hem de sınırlarımızın dışındaki ilgililerle paylaşmaya devam edeceğiz. Gelecek nesillere temiz su kaynakları bırakma hedefi doğrultusunda çalışmalarımızı sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

Marmara Denizi’ni en çok plastikler kirletiyor
Proje kapsamında deniz süpürgelerinin topladığı yaklaşık 53 ton atığın üçte biri, yani 17 tonu poşet, pet şişe vb. plastik atıklardan oluşuyor. Temizlik kapsamında Marmara Denizi’nden 4.8 ton giyim ve tekstil malzemesi, 4.4 ton metal, 4 ton balık ağı gibi balıkçılık atıklarıyla 11 ton deniz salyası ve deniz çöpü toplandı. 

Denizlerin oksijen kaynağı olması konusunda bilgi seviyesi %99’a yükseldi
Projenin farkındalık yaratma ayağında ortaokul seviyesinde gerçekleştirilen çevrimiçi eğitimlerle, “Küresel İklim Değişikliği, Denizlerimiz, Deniz Salyası (Müsilaj), Kirlilik Kaynakları, Sıfır Atık Hareketi, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Karbon Salımı” konuları ele alınıyor. Eğitimlerin verimliliğinin ölçülmesi ve geliştirilmesi hedefiyle öğrencilere “Bilgi Testi” de uygulanıyor. Testlerin sonuçları değerlendirildiğinde Mavi Nefes Projesi’nde eğitimlere katılan öğrencilerin farkındalık seviyelerinde büyük oranlarda değişim göze çarpıyor. Yapılan testlerde, öğrencilerin denizlerin oksijen kaynağı olması konusundaki bilgi seviyelerinin %68,5’den %99’e, kıyı ekosistemlerinde depolanan karbonu ifade eden “Mavi Karbon” kavramının bilinirliğinin de %56’den %94,3’e yükseldiği görüldü. Okullarda halihazırda yürütülmekte olan “Sıfır Atık Projesi” ile ilgili farkındalığın ise %64,5’dan %86,3’e çıktığı, atık oluşumunun önlenmesi ve geri dönüşüm konularına hassasiyetin de arttığı gözlemlendi. Ayrıca fitoplanktonun oksijen üretmesinin bilinirliği %47,7’den %99,2’ye yükseldiği görüldü.

Marmara Denizi’nden sonra Antalya Adrasan’da da deniz temizliği başladı
Garanti BBVA ve TURMEPA “Mavi Nefes Projesi”ni Antalya Adrasan’a da taşıdı. Proje kapsamında Temmuz ayından itibaren deniz turizminin yoğun olduğu Adrasan bölgesinde faaliyete başlayan deniz süpürgesi, bölgede 4 ay boyunca hem katı hem de sıvı atık toplayarak deniz temizliği için çalışacak. 

Genel Kurul’daki konuşmasında Avrupa Yeşil Mutabakatının gerektirdiği dönüşümün kaçınılmaz olduğunu belirten BTSO Yönetim Kurulu Başkanı ve Kooperatifin Yönetim Kurulu Başkan Vekili İbrahim Burkay, “İhracatımızın yaklaşık yüzde 50’sini Avrupa Birliği’ne (AB) yapıyoruz. Gerekli adımları atmazsak 2026’dan itibaren AB ile ticarette bazı ürünlerde karbon vergisi ödeyeceğiz. Bu bağlamda 1998’de temelini attığımız bu oluşumun önemi daha net ortaya çıkıyor. Yeşil Mutabakatın merkezinde Yeşil Çevre var. AB’nin Yeşil Mutabakat için ayırdığı 125 trilyon dolarlık kaynaktan pay almamız gerekiyor. AB’nin 27 ülkesinde yeşil enerjiye yönelik milyarlarca euro hibe desteği var. Birçok konuda somut projeler hazırlayıp AB’den buraya fon aktarımını sağlamalıyız. Bu konu özelinde baktığımızda Yeşil Çevre, örnek yapılardan biri oldu. Bu örnek yapısını uzun yıllardır başarıyla korumayı sürdürüyor.” dedi.

YÖNETİM KURULU VE ORTAKLARA TEŞEKKÜR

Yeşil Çevre’nin örnek çalışmalarıyla Türkiye’ye rol model olmasından dolayı gururlu olduklarını dile getiren Kooperatif Genel Müdürü Mehmet Aydın ise “Çalışma arkadaşlarımla birlikte Yönetim Kurulumuzun çizmiş olduğu vizyon ve verdiği destekle ortaklarımıza, çevremize, Bursa’ya katma değer sağlayacak kıymetli hizmetler üretmeye gayret ediyoruz.” diye konuştu. Divan Kurulu Başkanlığını Nurettin Uşak, yazman üyeliklerini Semih İdil ve Fatma Gürsoy’un yaptığı Genel Kurul’da 2021 yılı yönetim kurulu ve çalışma raporu sunularak gündem maddeleri karara bağlandı.

Karacabey adına mutluluk verici

Toplantı sonrasında TİGEM arazisinde de incelemelerde bulunan Kirişçi ile Belediye Başkanı Ali Özkan bir araya gelip, çeşitli konuları görüşme imkanı da buldu. Kirişçi’nin programı sonrası yaptığı açıklamada tarımla alakalı böyle önemli bir gündemin ilk toplantısını Karacabey’de yapılmış olmasından duyduğu memnuniyeti ifade eden Belediye Başkanı Ali Özkan, “Böyle bir etkinlik için TİGEM’in, ‘tarım ve hayvancılığın başkenti’ olan Karacabey’in tercih edilmesi bizi ziyadesiyle mutlu etmiştir” şeklinde konuştu.

Bölge çiftçisine yönelik projeler gündeme getirildi

Özkan, Bakan Kirişçi ile toplantı sonrası çeşitli konuları da görüştüğünü belirterek, bölge çiftçisine yönelik bazı proje önerilerini de dile getirdi. Özkan görüşmede, “TİGEM arazisinden şeker pancarı üreticisine yönelik yer tahsisi başta olmak üzere çeşitli konulardaki taleplerimizi ilettik ve üzerinde değerlendirmeler yapma imkanı bulduk” dedi.

Nilüfer Belediyesi’nin projesi, 2022 Yılı Kırsal Kalkınma Mali Destek Programına,  Bursa, Eskişehir, Bilecik illerinden başvuruda bulunan toplam 45 proje arasından destek verilecek 16 proje arasında yer aldı.

Nilüfer Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürlüğü ile Strateji Geliştirme Müdürlüğü Nilüfer İnovasyon Merkezi tarafından geliştirilen proje yakın zamanda hayata geçirilecek. Hasanağa Mahallesi’nde kurulacak olan Tıbbi ve Aromatik Bitki İşleme Tesisi ile lavanta, nane, biberiye, adaçayı, ölmez otu, melisa, tıbbi papatya, civanperçemi, ıtır, kekik ve defne gibi tıbbi ve aromatik bitki türleri distilasyon yöntemiyle işlenecek. Distilasyon işlemi sonucunda uçucu yağ, hidrosol elde edilecek. Ayrıca elde edilen yağ ve hidrosol; sabun ve krem gibi katma değeri yüksek ürünlerin üretiminin yanı sıra ilaç, kozmetik ve kimya sanayinde de hammadde olarak değerlendirilecek.

Kurulacak olan Tıbbi ve Aromatik Bitki İşleme Tesisi, tarımsal üretim oranı ve ürün çeşitliliği yüksek olan Nilüfer ilçesinde kaynakların daha iyi kullanılmasını sağlayacak. Tesis bölgedeki biyolojik çeşitliliğin artırılmasına ve korunmasına katkıda bulunacak. Ayrıca tesiste işlenen tıbbi ve aromatik bitki atıkları da kompost organik gübre haline getirilecek. Böylece proje ile çevreyi koruyan ve sürdürülebilir bir ekosisteme de katkı sağlanmış olacak.

Hacı Sevim Yıldız Mobilya ve İç Mekan Tasarımı Teknolojisi M.T.A.L okulu tarafından ‘proje kapsamında kullanılmak üzere’ hediye edilen eğitici materyallerle uygulamalı atölye çalışmaları gerçekleştirildi. Güneş enerjisi ile çalışan Sıfır Atık Evi, Puzzle, Atığımı Nereye Atayım, Flaş Kartlar ile Doğru Öğreniyorum atölyeleri ile çocuklar, hem enerjinin doğru kullanımını hem de çevrenin nasıl korunacağını öğrenmiş oldu.

Bölge nefes alacak

Bölgede ağaçlandırma, zemin düzenleme ve tesis inşaatları devam ederken; Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, hızlı sanayileşme, göç ve kontrolsüz yapılaşma yüzünden yeşil kimliğinden uzaklaşan Bursa’yı yeniden yeşille anılan kent haline getirmek için yoğun çaba sarf ettiklerini söyledi. Kentin doğusundan batısına 17 ilçede çevre yatırımlarına büyük önem verdiklerini dile getiren Başkan Aktaş, “Bursa’mıza nitelikli düzenlenmiş yeşil alanlar kazandırmak için gayret sarf ediyoruz. Vakıf Kent Parkımız buna güzel bir örnek. Yıllardır konuşulan ancak bugüne kadar somut adım atılamayan Gökdere Millet Bahçesi’ni de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile işbirliği ile Bursa'mıza kazandırıyoruz. Gökdere Millet Bahçesi tamamlandığında, yapılaşmanın yoğun olduğu Osmangazi ile Yıldırım ilçelerimize büyük değer katacak” dedi.

Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Gönül Kaynak ve Prof. Dr. Özer Yılmaz tarafından hazırlanan kitap, bir biyoçeşitlilik merkezi ve doğal bir botanik parkı niteliğinde olan Uludağ’ın sahip olduğu endemik türler hakkında kapsamlı bilgiler içeriyor. Kitapta, Korumamız Gerekli İnisiyatifi kapsamında Bursa ve Uludağ’da yapılan saha çalışmaları ile tespit edilen 152 bitki türü, doğal ortamlarında çekilmiş fotoğraflar ile tanıtılıyor.

“Uludağ’ın Endemik ve Nadir Bitkileri” kitabı, endemik bitkilerin yaşam alanı olan habitatlarının korunması konusunda toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla açılan Korumamız Gerekli Sergisi ziyaretçilerine ücretsiz hediye ediliyor. Sergi, 1 Temmuz’a kadar Merinos Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi’nde ziyaret edilebilir.    

Çocukların atölyelerde aldığı eğitimle tasarlayıp hayata geçirdiği rüzgar türbinli aydınlatma, güneş enerjili sulama, hidroelektrik şarj istasyonu, hareket sensörü ile sokak aydınlatması, atık seviye alarmı, güneş takip sistemi, akıllı çöp boşaltma sistemi, orman yangını ihbarı gibi projeler, büyük beğeni aldı. Çocukları başarılarından dolayı kutlayan Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, katılım sertifikalarını da verdi.

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını, iklim değişikliğine bağlı yangın, kuraklık, sel ve heyelan gibi afetler ile küresel ticarette belirleyici unsur haline gelen ‘yeşil’ kurallar, hem kamu idaresinde hem özel sektörde hem de toplumda çevre farkındalığını artırdı. Hava, su ve ses kirliliğine karşı farklı kurum ve kuruluşlarca bir dizi eylemler hayata geçirildi. Atık yönetimi ve geri kazanım konusunda geç de olsa bir takım adımlar atıldı. Doğal kaynakların korunması ve verimli kullanımı, en önemli gündem maddeleri arasına girdi. Özellikle su tasarrufu, suyun geri kazanımı, yeraltı sularının kullanımı ve yerüstü suların kirlilikten korunması kamuoyunda daha geniş perspektifte tartışılır hale geldi.

ÇEVRE GÜNDEMİ

Haziran ayının ilk yarısında (5 Haziran) Dünya Çevre Günü bağlamında birçok kurum ve kuruluş gibi yerel idareler de toplumda çevre konusundaki bilinci artırmaya yönelik faaliyet ve açıklamalara imza attı. Büyükşehir Belediyesi, düzenlediği yarışmayla ‘Bursa’nın en çevrecileri’ni ödüllendirdi. Aynı günlerde Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş; Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi’nde (AKKM) düzenlenen bir toplantıda Bursa’nın su durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Söz konusu toplantıda Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ), Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ), Devlet Su İşleri (DSİ) Bölge Müdürlüğü, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü, ilgili akademik odalar ve BUSKİ yetkilileri yer aldı.

SIKINTI SİNYALİ

‘3 milyon 150 bin nüfuslu olan bir sanayi şehri olan Bursa’ tanımlaması yapan Başkan Alinur Aktaş, toplantının açılışında yaptığı konuşmada ‘Bursa’nın su konusu hepimizi ilgilendiriyor. Yine bir sıkıntı sinyali var. Bu sene gerçekleşen kar yağışı nedeniyle maalesef su bolluğu var sanılıyor. Gerçekte böyle bir tablo olmadığını görüyoruz” dedi ve katılımcılara teşekkür etti.

---

BARAJ VERİLERİ

Başkan Aktaş’ın açılış konuşması sonrası BUSKİ Genel Müdür Yardımcısı Devrim İzgi, Bursa’nın su durumuna ilişkin genel bilgiler verdi ve eylem planı sunumu yaptı. BUSKİ’nin 1 milyon 437 bin abonesi olduğunu açıklayan İzgi, “İçme suyu ihtiyacımızın büyük bölümünü Doğancı ve Nilüfer barajlarından temin ediyoruz. Çınarcık Barajı’nın inşaatı tamamlandı ancak henüz içme suyu olarak kullanabildiğimiz durumda değil. Gemlik’teki Büyükkumla, İnegöl’deki Kocaköy ve Karacabey’deki Görecik barajları da inşaat çalışmaları sürüyor” dedi ve barajların genel durumu hakkında bilgiler verdi.

SU TALEBİ ARTIYOR

Doburca içme suyu arıtma tesisinin 50 dönüm arazi üzerinde kurulu olduğunu ve günlük 500 bin metreküp kapasiteyle çalıştığı belirten İzgi, “Bursa’da 10 bin 775 kilometrelik bir içme suyu şebeke ağı bulunuyor. BUSKİ’nin 887 adet su deposu var. Bursa’da nüfus artışının üzerinde bir su talebi var. 2008’de şebekeye 94 milyon metreküplük su verirken 2021 yılında bu rakam 144 milyon metreküpe ulaştı. Bursa’nın 1995 yılında yüzde 65’lik bir su kayıp kaçak oranı vardı. Bugün itibarıyla şebeke ağımız artmış olmasına rağmen kayıp kaçak oranımız yüzde 20’lerdedir. Ki bu oranla ülke genelinde en iyi durumda olan büyükşehir belediyesiyiz. Şebekeye günde 400 bin metreküp su veriyoruz. Bunun 320 bin metreküp kadarı abonemize ulaşıyor. Kalan kısım kayıp kaçağa gidiyor. Ülkemizin kayıp kaçak ortalaması yüzde 50’ler seviyesindedir” açıklamasında bulundu.

KUYULARA MECBURUZ

Artan su talebi nedeniyle yeraltı suyu kuyularına da devreye almak zorunda kaldıklarını ifade eden İzgi, “2011-12-13 yıllarında derin kuyuları devreye almadan sadece baraj ve pınar kaynağı sularıyla su ihtiyacını karşılayabiliyorken bugün yeraltı suyu kuyuları olmadan su talebinin karşılanması imkânsız durumdadır. Bursa ovasındaki muhtelif yerde açtığımız derin kuyularımız bulunuyor. 2020 yılında yaşanan kuraklıkta şehri susuz bırakmamak adına açılan 27 adet yeni kuyuyla birlikte toplam 139 kuyudan günde 170 bin metreküp su arzı alıyoruz. Kuyulardan en fazla 200 bin metre küp alabiliyoruz” diye konuştu.

VATANDAŞ ŞİKÂYETİ

‘Barajlardan alınan sular Doburca içme suyu arıtma tesisinden geçiyor ve Bursalılar bu suyu seviyor. Hiçbir şikâyet ve sıkıntı yaşanmıyor’ diyen İzgi, “Ancak derin kuyular devreye alındığı dönemlerde içme suyunun gerek mineral yapısının değişmesi gerek tadının değişmesi nedeniyle vatandaşta şikâyet oluşmaktadır. Derin kuyu suları TSE 266 yönetmeliğine uygundur. Derin kuyu sularında yaşanan bir sorunda mil problemidir. Bunun için de şebeke hatlarımızı yıkayarak önlem alıyoruz. İçme suyu kalitemizin sürekliliği için aldığımız örnekleri laboratuvarlarda kontrol ettiriyoruz” dedi.

12 MİLYON LİRA MALİYET

İzgi, açıklamasını şu ifadelerle tamamladı: “Barajlarımızda şuan için 48 milyon metreküp suyumuz var. Geçen yıl bu zamanlar 67 milyon metreküp suyumuz vardı. Rezervlerimiz ciddi anlamda azaldı. Geçen yıl derin kuyuları temmuz ayında devreye almışken bu sene çok daha erken devreye almak zorunda kaldık. Buna rağmen barajlardaki suyumuz azaldı. Bizim için haziran ayı itibarıyla su rezervimiz ciddi anlamda anlam vermektedir. Bunun için kuyuları devreye aldık. Kayıp kaçakla mücadelemiz artarak devam ediyor. Derin kuyuların çalışması için BUSKİ, aylık 12 milyon lira gibi ilave enerji bedeli ödüyor.”

---

KAR YAĞIŞI SINIRLI KALDI

Sunumun ardından söz alan Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, “Evliya Çelebi’nin ‘Velhasıl Bursa sudan ibarettir’ sözünü dile getiren arkadaşlara ben, ‘Evliya Çelebi bunu söylediğinde Bursa’nın nüfusu 30 binmiş ve hiç sanayi bölgesi yokmuş’ cevabını veriyorum. Bugünün realitesini bilerek hareket etmemiz lazım… 2021 yılında kentimizin içme suyu ihtiyacının yüzde 67’sini barajlardan, yüzde 17’si yeraltı sondaj kuyularından yüzde 16’sı da pınar kaynaklarından karşılandı. Herkes kar yağışı bol oldu düşüncesi var. Ama kar, daha çok Uludağ’ın kuzey yamaçları ve İnegöl’e doğru olan doğu kesimine düştü. Barajların beslenme havzası olan güney yamaçlarına yağış sınırlı kaldı. Geçen yıl mayıs ayında barajlardaki doluluk oranı yüzde 100’lerde iken bu yıl yüzde 73 oranındadır. Şehrimizin yıllık su tüketimi 150 milyon metreküptür” dedi.

BADEMLİ KIRSAL MAHALLE

Kırsal mahallelerin suyu yüzde 25 fiyatına kullandığını hatırlatan Başkan Aktaş, “Mesela Bademli bir kırsal mahalledir. Bunlarla alakalı 1 Ocak 2023’ten itibaren gerekli düzenlemeler geliyor. Kırsalda fiyatın ucuzluğundan dolayı şebeke suyuyla tarımsal suluma yapılarak bir sıkıntıya da mahal veriliyor” diye konuştu.

İSRAFTAN KAÇINALIM

Başkan Aktaş, “Kentimizin yakın gelecek için planlanan yeni su kaynağı olan Çınarcık Barajı’nın sisteme kazandırılmasına kadar geçecek süre içerisinde bu eğilimin sürmesi öngörülmektedir. Yeni kaynakların devreye alınması, özellikle de Çınarcık Barajı ile sorunun kısa ve orta vadede bertaraf olacağını düşünüyorum. Diğer lokal bazı çalışmalar, Gölbaşı’nın devreye alınması gibi çalışmalar var. Ama her halükarda insanlarımıza bir sıkıntı yaşatmamak için lütfen su israfından kaçıralım. Su tasarrufuna dikkat edelim. Hepimizi ilgilendiren bu önemli konuda gerekli hassasiyeti gösterelim. Alarm durumu belki ağır bir ifade olabilir ama yani tablonun böyle olduğu bir ortamda tüm kurum ve kuruluşlar olarak el birliği içerisinde bu süreci aşmalıyız” ifadelerini kullandı.

---

YERALTI BARAJLARI

Bursa Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Egemen Aras, tarımsal sulama açısından yeraltı barajı önerisinde bulunarak “Biz, yaptığımız çalışmayla Bursa’da yeraltı barajı yapılabilecek noktaları belirledik. Tarımsal sulamayı yeraltı barajlarından sağlanıp kentte su talebinin bir kısmı karşılanabilir. Şuan Bursa’da işletmeye geçmiş bir yeraltı barajı yok. Biz bu konuda yapılacak çalışmalara destek olabiliriz. Yeraltı barajları, özellikle yaz aylarında yaşanan buharlaşma kaybının da önüne geçiyor. Büyükşehir, BUSKİ ve DSİ’nin katkısıyla yeraltı barajlarına yatırım yapılabilir” dedi. DSİ 1’inci (Bursa) Bölge Müdürü Yüksel Tazegül, bu öneriyi değerlendireceklerini söyledi.

---

YERALTINDA YETKİ DSİ’DE

Programın soru cevap bölümünde yeraltı sularını kullanan sanayi tesislerinin ruhsatları, kaçak kullanımlar ve ücretlendirmeler hakkında yönelttiğim soruya Başkan Alinur Aktaş, şu cevabı verdi: “Göreve geldiğimden kısa süre sonra çok su tüketen bir fabrikayla alakalı ücretlendirme yaptık ve genele yaymaya çalıştık fakat biz, o davayı kaybettik. Yeraltı suyu kullanımıyla ilgili yetki tamamen DSİ bölge müdürlüğündedir…”

Yanıtını sürdüren Başkan Aktaş, Nilüfer Çayı örneğini verdi: “30 bin metreküp kapasitesi olan Nilüfer Çayı’na 600 bin metreküplük atık su deşarj iznini yıllar yıllar önce ben vermedim.”

SU FABRİKALARI TARTIŞMASI

Öte yandan Başkan Aktaş, Bursa’da 30 civarında su fabrikası bulunduğunu ve bunların toplam su kullanımlarının kentin su ihtiyacının yüzde 1,8’i kadar olduğunu açıkladı. Aktaş, “Su fabrikaları, bulundukları lokasyon itibarıyla genelde bizim atıl diye adlandırdığımız suları kullanıyor. Yani bizim baraj havzasında toplayamadığımız suları kullanıyorlar. Hatta 4 siyasi partiden arkadaşlarımızla bir komisyon oluşturduk ve fabrikaları tek tek inceleme yaptılar. İnceleme öncesi ‘bunlar ne yapıyor?’ diyen arkadaşlarımız, sonrasında ‘ne kadar güzel çalışıyormuş’ dedi” açıklamasında bulundu.

---

YERALTI SULARINI KİM KULLANIYOR?

Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş’ın “yetki DSİ’de” açıklaması sonrasında Devlet Su İşleri (DSİ) 1. (Bursa) Bölge Müdürlüğü’ne bazı sorular ilettim. DSİ yetkililerinden aldığım bilgilere göre Bursa’da sanayi amaçlı kullanılmak üzere bin 372 adet yeraltı su kuyusu kullanma belgesi bulunuyor. DSİ yetkililerine yönelttiğim sorulara şu cevaplar verildi:

• Bursa’da yeraltı suyunun kaçak kullanımı takip ediliyor mu? Ne sıklıkta ve nasıl takip ediliyor?

Yeraltı suyu kaçak kullanımına yönelik iş ve işlemler İlgili mevzuatlar çerçevesinde Kurumumuzca yürütülmekte ve takibi düzenli olarak yapılmaktadır. Tüzel kişilik ve/veya vatandaşlardan gelen şikâyetler (mail, dilekçe vb.) anında değerlendirilerek İdari işlemler yapılmaktadır.

• Kaçak yeraltı suyu kullananlara ne kadar ceza uygulanıyor? Yıllık istatistik nedir?

‘167 Sayılı Yeraltısuyu Hakkındaki Kanun Hükümlerine göre’ izinsiz açılan ve derinliği 10 metreden fazla olan kuyulara ilgili kanunun 18. Maddesine göre o yerin Mülki Amiri tarafından belirlenen miktarda idari para cezası uygulanır. Bölge Müdürlüğümüzce 2021 yılı içerisinde tespiti yapılan ve izinsiz açılan 81 adet kuyuya idari işlem uygulanmıştır. 

• Bursa’da kaç işletmenin yeraltı suyu kullanım izni var? Bu sayı yıldan yıla artıyor mu?

Bölgemizde sanayi amaçlı 1.372 adet yeraltı suyu kuyusunun kullanma belgesi bulunmaktadır. Bu saha kanunlarla belirlenmiş yeraltı suyu işletmesine kapalı sahalarda artmamaktadır.

• İzne tabi işletmeler, günlük ne kadar su kullanıyor?

Söz konusu izinli İşletmelerin günlük su ihtiyaç miktarları, ilgili kurum ve kuruluşlardan aldıkları su ihtiyaç belgesinde belirtilmekte ve belirtilen faydalı su ihtiyacı miktarı kuyunun debisine göre Kurumumuzca değerlendirilmektedir. Bu miktar her kuyunun debisine göre değişiklik gösterebilmektedir.

• İşletmelerce kullanılan suyun birim fiyatı nedir?

Yasal mevzuatlar çerçevesinde kullanılan yeraltı suyu tahsislerinden kurumumuzca herhangi bir ücret alınmamaktadır.

---

BAĞLAM TARTIŞMASI

Uluslararası araştırmalar ve bilimsel raporlara göre 4 kişilik bir ailenin günlük su tüketimi 400-800 litre arasında değişiyor. Aylık olarak ise konutlarda en düşük 13, en yüksek 25 metreküp gibi bir su tüketimi olduğu araştırmalara yansıyor. Bunun yanında yine sektörel araştırmalara göre 1 kilo tekstil üretimi için 100-400 litre su kullanılıyor. Tekstil sektörünün merkezi konumundaki Bursa’da özellikle boyahaneler başta olmak üzere birçok fabrikanın günlük su kullanımı, hane kullanımı istatistiklerinin çok ötesine geçiyor. Örneğin Bursa’da sadece bir firmanın yeraltından günde 10 bin metreküp su çektiği biliniyor. Su tasarrufu ve verimlilik bağlamında bakıldığında atık suyun arıtılmasından öte geri kazanımı artık büyük önem arz ediyor. Bu kapsamda sanayi kuruluşları ve bölgelerinin atık suyu geri kazanım yatırımları yapmasının teşvik edilmesi ve bunun bir zorunluluğa dönüşmesi gerekiyor.

---

BURSA’DA OBRUK

OLUŞUMU BAŞLADI!

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Engin Er, konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Sanayi tesisleri açısından en çok suyu boyahaneler kullanıyor. Ve Bursa’da her yerde de varlar. Günde binlerce ton su çekimi yapıyorlar. Hiçbiri de bir kuyu ile yetinmiyor. Böyle devam ederse gelecekte daha büyük sıkıntılar olacaktır. Biz, yüzey sularının kullanılmasından yanayız. Yeraltı sularının kullanılması nedeniyle Bursa’da obruk oluşumları başladı. Bursa’nın su konusunda büyük ölçekte adımlar atması gerekiyor. OSB’ler şuanda suyu bedava kullanma lüksünü yaşıyor ama böyle giderse kent için büyük sıkıntı olacak. Bizim hocamızın bir sözü var; taş, toprak, su; bizim işimiz bu. Söz konusu toplantıya neden çağrılmadığımızı anlamış değiliz. Yeraltı sularıyla alakalı ruhsat vermede imza yetkisi olan tek oda Jeoloji Mühendisleri Odası’dır.”

Bursa’nın su durumu alarm veriyor. Barajlar, içme suyu için yetersiz kalıyor. Bir yandan tasarruf çağrısı yapılırken bir yandan da ihtiyacı karşılamak adına ovada yeni kuyular açılıyor. Fakat kentin yeraltı su kaynakları, içme suyundan çok sanayiye akıyor. 167 Saylı Kanun kapsamında tamamen ücretsiz olarak yeraltı suyunu kullanan sanayinin arıtma ve geri kazanım yatırımları; doğal denge,  kaynakların verimli kullanımı ve sürdürülebilirlik açısından büyük önem arz ediyor. Özellikle Paris Anlaşması ve Avrupa Birliği (AB) Yeşil Mutabakatı kapsamında iş dünyasında ticari kaygılarla oluşan çevre duyarlılığı, yatırımlara da dönüyor. Bazıları ise bu zorunluluklardan ziyade sorumluluklarla hareket ediyor. Tekstil boyahanelerinin yoğunlukta olduğu ve su kullanımının yıllık 15 milyon metreküpü aştığı Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi (DOSAB), atık suyun arıtılması ve geri kazanımı için yaptığı yatırımla öne çıkıyor. Ki Büyükşehir Belediyesi, düzenlediği ‘Çevre ile Dost Ol İyi Uygulama Ödülleri Yarışması’nda DOSAB’ın ‘Atıksu Geri Kazanım’ projesini ödüle layık gördü. Yeraltı sularının kullanımı, bölgedeki kuyu sayısı, su tüketimi, arıtma ve kazanıma dair DOSAB Bölge Müdürü Serhat Şengül, Bursa Görüş’e özel açıklamalarda bulundu.

176 MİLYON TL YATIRIM

‘Atıksu Geri Kazanım’ projesini, kamuoyunda şimdilerde yankı bulan çevre ve AB Yeşil Mutabakatı gündeminden çok önce planladıklarını savunan DOSAB Bölge Müdürü Serhat Şengül, “2007 tarihinde faaliyete geçen arıtma tesislerimizin tabelasına baktığınızda tesisi değil tesisleri yazar. Bu bile aslında bizim çok öncesinden suyun doğru ve verimli kullanımı için bir öngörüyle hareket ettiğimizi gösteriyor. Atıksu Geri Kazanım projemiz için yatırım yapmaya, mevcut gündemden çok önce 2017 yılında başladık ve kısa bir süre içerisinde faaliyete geçirdik. 176 milyon TL’lik yatırımla hayata geçirilen atıksu geri kazanım tesisi ile yeraltı su kuyularımızdan aldığımız yıllık 10 milyon metreküp suyun yüzde 40’ını yani 4 milyona yakın kısmını yeniden üretime kazandıracağız. Bu yatırım, hem yeraltı sularımızın korunmasını, hem çevresel etkinin minimize edilmesini hem de bölge sanayicisinin Paris Anlaşması ve AB Yeşil Mutabakatı kapsamında ihtiyaç duyduğu çevreci üretim modelini destekliyor” değerlendirmesinde bulundu.

DOSAB’IN KUYULARI

DOSAB’da resmi olarak 157 yeraltı suyu kuyusu bulunduğunu açıklayan Bölge Müdürü Serhat Şengül, “DOSAB’da kesinlikle kaçak kuyu yok. Mevcuttaki kuyularımızın tamamı bölge müdürlüğümüz tarafından yönetiliyor. Bölgenin su ihtiyacının yüzde 70’i sadece 40 kuyudan karşılanıyor. Bölgemizce resmi olarak işletilen kuyulardan yıllın 25 milyon metreküp su kullanma kotamız bulunuyor fakat biz yılda 10 milyon metreküp su çekiyoruz. Bunun da 4 milyon metreküpünü, atıksu geri kazanım tesisimizle yeniden sanayicinin kullanımına sunuyoruz. Öte yandan yıllık 5 milyon metreküp de ruhsatı bölgemize ait olan ve işletim hakkını firmalara devrettiğimiz kuyulardan su çekiliyor. Bölgemiz, bu kuyuların da denetimini yapıyor. Bölgemizde tekstil boyahaneleri ağırlıkta ve bölgedeki fabrikaların kullandıkları suyun tamamını arıtmadan geçiriyoruz. Yıllık 15 milyon metreküp su kapasitesiyle çalışan arıtma tesisimiz, bakanlık tarafından 7/24 izleniyor ve belirli periyotlarla numuneler alınarak denetimler yapılıyor” dedi.

KİRLİLİK DENETİMLERİ

Nilüfer Çayı’nın kirliliği ve kirli su salınımları hakkında açıklama yapan Bölge Müdürü Şengül, “Marmara’daki müsilaj sorunuyla birlikte bölgemiz arıtma tesisi de dâhil olmak üzere Bursa’da tam anlamıyla çalışan tüm arıtma tesislerinden sık periyotlarla numuneler alınarak takip yapıldı. Oysa Nilüfer Çayı üzerinde kaçak kirli su salımı yapan çok sayıda işletme var. Bu denetimlerin daha çok arıtmasız çalışan ve kaçak kirli su salınımı yapanlara yönelmesi gerekiyor. Çünkü bizimki gibi arıtma tesisleri sürekli uzaktan izleme yöntemiyle inceleniyor. Böyle tesislerin çevreyi kirleten bir suyu salması mümkün değil. Nilüfer Çayı özelinde de Bursa’nın en üst merciden kirlilik sorunu çözmesi gerekiyor. Nilüfer Çayı’nda yaşanan yetki sorunu, kirliliğin de önünü açıyor” dedi.

GÖKDERE’NİN SUYU

Sanayide yüzey sularının kullanımına yönelik proje hazırlığı içinde olduklarını açıklayan Serhat Şengül, “Gökdere’de DSİ tesislerinin olduğu bölgeden gelen suda bir süredir debi ölçümleri ve kontroller yapıyoruz. Bu suyun 13 kilometrelik bir yeraltı hattı ile Demirtaş Barajı’na ulaştırılması ve sanayide kullanımı için proje hazırlığındayız. Demirtaş Barajı, tarımsal sulama yapıldığı için DSİ, bölgemizin oradan su kullanımına müsaade etmiyor. Gökdere suyu, kaynağından Nilüfer Çayı’na uzanıyor ve oraya gelene kadar evsel atık sular ve yağmur suyu hatlarıyla kirleniyor. Yine kirli olan Nilüfer ile karışıyor. Aslında boşa akıyor. Bu suyun verimli kullanılması için DSİ ile ortak çalışarak proje hazırlamaya çalışıyoruz. Nihai amacımız, bölgemizde su arzını; yüzey suları, yeraltı suları ve geri kazanım ile dengelenmiş, sürdürülebilir üretim ve sürdürülebilir çevre için en optimal şekilde yönetmek” ifadelerini kullandı.

SUYUN KADRİNİ KIYMETİNİ BİLİYORUZ

‘Suyumuzun kadrini kıymetini biliyoruz’ sloganıyla hareket ettiklerini belirten DOSAB Bölge Müdürü Serhat Şengül, “Su varsa hayat var, su varsa üretim var. Bunu biz de bölgedeki sanayicilerimiz de çok iyi biliyor. Bunun için suyu bir atık olarak değil kaynak olarak görüyoruz. Atıksu geri kazanım tesisimiz de bu anlayışın bir eseridir. Projemizde hem ulusalda hem de Bursa yerelinde takdir görmektedir. Son olarak Büyükşehir Belediyesi’nin ‘Çevre İle Dost Ol İyi Uygulama Ödülleri Yarışması’nın Sanayi Kuruluşları kategorisinde ‘En İyi Uygulama Ödülü’ aldık” şeklinde konuştu.

DOSAB Su Geri Kazanım Tesisinin açılışı töreni, 11 Haziran Cumartesi günü Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Hasan Büyükdede, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş ile kamu kurum ve kuruluşları, Bursa’daki organize sanayi bölgesi başkan ve müdürleri ile sanayicilerin katılımıyla yapıldı.

Salgın ve iklim değişikliğine bağlı yaşanan yangın, sel, heyelan, kuraklık gibi afetler ile rahatsız edici boyuta erişen hava ve su kirliliği, kitlesel manada çevreye dair bir farkındalık oluşturmuş gibi görünüyor. Kamu idareleri, sivil toplum kuruluşları ve medya hemen her dönemde çevreye ilişkin bir konuyu gündeme taşıyor. Fakat oluşan farkındalığın, tüm taraflarca somut adımlara dönüşüp dönüşmediği tartışmalı başlıklar arasında yer alıyor. Kamu, bir takım yasal düzenleme ve politikalarla çevre konusunda varlığını ve ağırlığını hissettirmeye çalışsa da birbiriyle çelişen uygulamalar göze çarpıyor. Öte yandan sanayicilerce gündeme taşınan çevre konusunun, salt doğayı korumaya yönelik bir farkındalık, insani sorumluluklar ve kendini ıslah etme çabasından ziyade ticari kaygılar bağlamında ele alındığı görünüyor. Bilhassa Avrupa Birliği (AB) Yeşil Mutabakatı kapsamında ticarette ağırlığı hissedilen yeşil kurallar silsilesi, sanayicilerin çevre hassasiyetinin ana belirleyicisi olarak öne çıkıyor. Çevre farkındalığından çok çevre istismarı yaşanıyor. Çevrecilik adına oluşturulan duyarlılık, bir takım çıkar ve menfaat ağlarına takılıyor.

ORTAK AÇIKLAMA

Bursa İş kadınları ve Yöneticileri Derneği (BUİKAD) ile Bursa Sanayicileri ve İşinsanları Derneği (BUSİAD) sürdürülebilirliğe dikkat çekmek için geçen hafta ortak basın toplantısı düzenledi.

Türkiye Limit Aşım Günü nedeniyle düzenlenen etkinlik, Bir kişinin 1 yıl içinde kullanabileceği ekolojik hakların ne zaman tükendiğini gösteren limit aşımının geçen yıl Türkiye için hesaplanan 22 Haziran tarihinde gerçekleştirildi.

İSTEKLER ARTIYOR

Toplantıda konuşan BUİKAD Yönetim Kurulu Başkanı Oya Eroğlu, “Zaman hızla akıp giderken bir yandan da dünyanın kaynaklarını tüketmek ile ilgili insanoğlunun istekleri, beklentileri her geçen gün artıyor.  Bizler doğanın dengesini bozdukça, doğa bozulan dengesini ve sınırlarını koruyacak şekilde davranıyor” dedi.

EKOLOJİK KARNE KIRIK

“İnsanoğlu aslında bu tüketim ve üretim şekliyle dünyadan alması gerekeni fazlasıyla aldı ve her geçen gün dünyaya olan borcu artıyor. Bunun farkındalığı için hazırlanan ekolojik karne ise her geçen gün daha da kötü oluyor” diyen Eroğlu, şöyle devam etti:

“Her yıl bunu gösteren, ekolojik karnemizi gözler önüne seren sembolik bir tarih var aslında: Dünya Limit Aşımı Günü.  Yani Türkiye için bugün. Bu tarih dünyamız için 28 Temmuz iken, bizim ülkemizde maalesef daha da erken bize tanınan ekolojik hakları kullanıyoruz. Bizler BUİKAD olarak üyelerimizle yaptığımız anketler sonucunda dernek üyelerimizin ortalama aşım günü maalesef nisanın ortası çıktı. Henüz 4. Ay bitmeden tüketiyoruz kaynaklarımızı. Bu durum bize alışkanlıklarımızı, iş yapış biçimlerimizi değiştirmemiz gerektiği ile ilgili çok net mesaj veriyor. 1970’ler de bu tarihin aralık ayı olduğunu da değişen yaşam standartlarımızın bir göstergesi.”

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VURGUSU

Eroğlu sürdürülebilirlik adına yaptıkları çalışmalar hakkında da bilgiler vererek, BUİKAD olarak yayınladıkları Sürdürülebilirlik Manifestosu ile bu konudaki öncü ve lider rollerine sahiplendiklerini söyledi. Eroğlu, “Sürdürülebilirlik konusunda, kadın güçlenirse Türkiye güçlenir yaklaşımını, yolumuza ışık edip, kadının iş yaşamında daha etkin olmasını sağlayarak, gelecek nesiller için yaşanabilir bir doğa, sağlıklı ve sürdürülebilir gıda, eşit ve adaletli bir toplum ve sağlıklı bir ekonomik düzen bırakabilmek adına çalışmalar yapıyoruz ve yapacağız” dedi.

SORUMLU TÜKETİM

Net sıfır ve döngüsel ekonomi kavramlarının da tüm üyeleri tarafından sahiplenilmesinin de öncelikleri arasında olduğunu kaydeden Eroğlu, “İş kadınları olarak üretmek, ekonomiye değer sağlamak zorundayız bunu biliyoruz ama bunu yaparken de dünyanın ekolojik sınırlarına, gelecek nesillerin beklentilerine saygı duyarak yapmamız gerektiğinin de farkındayız. BUIKAD ve BUSIAD olarak; Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 12 numaralı başlık olan Sorumlu Üretim ve Tüketim ve ayrıca Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 17 numaralı başlık olan Amaçlar için Ortaklıklar hedeflerini kendimize kılavuz seçtik. Bu doğrultuda güç birliği oluşturmak adına Dünya ve Türkiye Aşım Gününe dikkat çekmek, bu konuda farkındalık yaratmak, eyleme dönüşecek aksiyonları birlikte belirlemek ve daha fazla gelecek nesillere borçlanmamak adına bir araya geldik” diye konuştu.

YENİ ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ

Eroğlu’nun ardından konuşan BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Buğra Küçükkayalar ise, öncelikli adımlarının farkındalık oluşturmak olduğunu söyleyerek sözlerine başladı. “Pandemi ile birlikte yeni bir çalışma kültürümüz oluştu. Evlerimiz de yani yaşam alanlarımız da çalışma alanlarımız artık. Dolayısıyla dünyamızın her yeri bizim hem çalışma ve hem de yaşam alanımız” diyen Küçükkayalar, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hal böyle olunca, iş romantik bir çevreci anlayışın ötesine geçiyor. Üretim ve tüketim anlayışımızı değiştirmemiz gerekiyor. Bu dünyanın tek sahibi olmadığımız gibi, gidecek başka bir evimiz ya da başka bir iş yerimiz de yok. Kaynaklarımızı tüketmek, aslında bir anlamda kendimizi tüketmek oluyor. Geçmişimize bakıp, günümüzü değerlendirip, geleceğimize yönelik öngörülerde bulunursak bunun hiç de öyle çok uzaklarda bir kara bulut olmadığını da görürüz. Kıt kaynaklar ve sonsuz istekleri yönetme bilimi değil midir iktisat? Hepimiz iktisadi faaliyetler yaptığımıza göre, kıt kaynakları, sonsuz ihtiyaçları da gözeterek yönetmek zorundayız. Bir yandan gereksinimlerimizi sınırlandıracağız diğer yandan da kaynaklarımızı daha verimli kullanacağız.”

DİJİTALLEŞME AVANTAJI

Küçükkayalar, bunu yaparken de bilimden, teknolojiden, dijital dönüşümden yararlanacaklarını ifade ederek, “Dijitalleşmenin verimi artıracağını biliyoruz. Ayrıca dijitalleşme insani hataları da azaltacak. Dijitalleşme sayesinde dünyamız kaynaklarını daha az tüketmenin yollarını bulacağız. Avrupa Yeşil Mutabakatı etkisiyle de daha fazla karbon salımı yapmadan üretim olanağını oluşturacağız” dedi.

EKOLOJİK DENGE

“Yaşamımızı bir terazi olarak yorumlarsak ‘Ekolojik Ayak İzi’mizin diğer kefesinde ‘Biyolojik Kapasite’miz yer alır. Biyolojik Kapasitemiz ile Ekolojik Ayak İzimizi her zaman dengede tutmak hem şahıslar hem de kurum ve kuruluşlar olarak temel hedefimiz olmalıdır” diyen Küçükkayalar, şöyle devam etti:

“Tüm bileşenleri ile birlikte ekolojik ayak izimize yönelik kapsamlı çalışmaların hem ülkemiz hem de Bursa’mız için düzenli olarak yapılmasında büyük yarar vardır. Evliya Çelebi’nin, ‘Velhasıl Bursa sudan ibarettir’ dediği günler mazide hoş bir seda olarak maalesef geride kaldı. Bursa, uzunca bir süredir, su sorunları yaşayan bir kent. Su öncelikli konularımız arasında yer almalıdır. Aslında Bursalılar olarak şanslı bir konumdayız. Bursa’mızın yüzde 45’i orman alanı… Ormanlar karbon emer, oksijen üretir ve su kaynaklarının da vatanıdır. Hedefimiz, sürekli dile getirdiğimiz tarım, turizm ve sanayi üçlü sacayağına eşdeğer özeni gösterip, su kaynaklarımızı koruyarak, orman alanlarımıza dokunmayarak, çevresel etkenleri de göz önünde bulundurarak ve özellikle gelecek nesillerimizi düşünerek gelişimimizi sağlamak olmalıdır. Bizler taşıdığımız sorumluluğumuzun bilinciyle üzerimize düşeni yapmaya hazırız. Çalışmalarımız da sürdürülebilir bir ekonomik sistem arayışı üzerine. Başarılı olmamızın yolunun ise tüm Bursalı paydaşlar olarak ortak hedefler ve çalışma birliği içerisinde olmamızdan geçtiğini biliyoruz.”

Basın toplantısında, BUİKAD Sürdürülebilirlik Komitesi Üyesi Senem Tanju ile BUSİAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Sürdürülebilirlik ve Yeşil Bursa Komitesi Başkanı Osman Nemli de medya mensuplarıyla bilgilerini paylaştı.

AMAÇ FARKINDALIK

Toplantının soru cevap bölümünde Bursa’da yeraltı suyunun kullanımı bağlamında bu hafta manşetten duyurduğumuz veriler ışığında asıl tüketicinin sanayi olduğunu vurgulayan ve çevrenin korunmasına yönelik sanayicinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesinin önemini belirten bir soru tarafımızdan iletildi. Başkan Küçükkayalar, soruya cevabında temel amaçlarının farkındalık oluşturmak olduğunu yineledi. Küçükkayalar, “Yaşanabilir bir Bursa, herkesin üzerine düşen görevi yerine getirmesiyle ancak mümkün olur. Kaynakları hep birlikte tüketiyoruz. Ve hep birlikte bu konuya önem vermemiz gerekiyor” dedi.

---

TARTIŞMA BAĞLAMI

Küçükkayalar’ın, bir sanayicinin olağan bakışını yansıtan sorumluluğu paylaşma mesajı, ‘kirleten öder’ kaidesi ile çelişmiyor mu? Doğal kaynakları en fazla tüketenler kimlerse en büyük adımları da onların atması gerekmez mi? Özellikle artık ticari zorunluklarla kendisine çeki düzen vermesi gereken sanayicinin, çevre konusundaki hassasiyeti aslında bir istismardan ibaret mi? Bir yandan ekolojik denge, çevre ve sürdürülebilirlik derken öte yandan asıl büyük kirleticiler ve doğal kaynak tüketicilerinin sözcülüğünü yapmak çelişkili bir tutum değil midir? Bu sorular ve tartışmaya dair görüşlerini paylaşacak tüm okurlarımızın cevaplarını yayınlamaktan mutluluk duyacağız.

Şehir kültürü

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, ‘Atık Yeter’ farkındalık uygulamasının tanıtımında yaptığı konuşmada, bazı atıkların 100 yılda, bazılarının ise bin yılda doğada ancak yok olabildiğini hatırlattı. Bu nedenle geri dönüşüm işini çok ciddiye aldıklarını ifade eden Başkan Aktaş, “İstiyoruz ki 7’den 77’ye tüm Bursa, bu işe sahip çıksın ve çevresini temiz tutsun. Atıkların geri dönüşümüne katkı sağlasın. Buradaki farkındalık etkinliğimizle amacımız, sadece çevre temizliği ile sınırlı değil. Geri dönüşümü bir şehir kültürü haline getirerek, tüm Bursa olarak karbon ayak izimizi azaltacak ve iklim değişikliğinin önüne geçmek adına kocaman bir adım atacağız. Devasa atık figürümüzle farkındalık kampanyamızı başlatıyoruz. Sadece bu nokta ile de sınırlı kalmayacağız. Temsili devasa atığımızı 17 ilçemizde, Bursa’nın dört bir yanında sergileyecek ve gerekli farkındalığı kazandıracağız” dedi.

Ciddi çevre yatırımları

Bursa’nın daha sağlıklı kent olması hedefiyle çevre yatırımlarına büyük önem verdiklerini kaydeden Başkan Aktaş, “Arıtma tesisleri, dere ıslahı, yeni yeşil alan kazandırma çalışmaları, meydan düzenlemeleri, entegre atık yönetimi, sanayi envanteri, hafriyat ve inşaat yıkıntı atıklarının denetimi gibi birçok projeyi uygulamaya aldık. Enerji verimliliği çalışmaları kapsamında belediyemize ait bina, tesis ve otopark gibi alanlarda güneş enerji santrali kurulumu çalışmaları yapıyoruz. Bursaray istasyon çatılarına GES yatırımı planlandı ve santrallerin kurulumuna devam ediliyor. Ayrıca katı atık istasyonlarına kurulan enerji üretim sistemleri ve yenilenebilir enerji kaynakları ile çevreye değer katıyoruz. Yenikent Katı Atık Depolama Alanı ve Doğu Katı Atık Entegre Tesisimizde atıklardan elektrik enerjisi üretiyoruz. BUSKİ, ana isale hatları üzerinde kurduğu 3 adet HES ve 4 adet GES yatırımıyla yıllık enerji ihtiyacının yüzde 15’ini bu santrallerden karşılıyor. Kısacası Büyükşehir Belediyesi olarak, Bursa’nın daha sağlıklı ve yaşanabilir kent olması için yatırımlarımızı aralıksız sürdürüyoruz. Emine Erdoğan hanımefendinin himayelerindeki ‘sıfır atık’ hareketini destekleyerek, farkındalık oluşturmak için başlattığımız ‘Atık Yeter’ Açık Hava Farkındalık Uygulamamızın hayırlı olmasını diliyor, çevremiz ve geleceğimizle ilgili gerekli farkındalığı oluşturmak adına önemli faydalar sağlamasını temenni ediyorum” diye konuştu.

“Haziran’ı Çevre Ayı Olarak Kutluyoruz”

Karnavala ve çöp toplama yarışmasına katılan Coşkunöz Holding İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Yönetim Sistemleri Müdürü Müge Erişen, “Bugün, dünyamız için her zamankinden de hayati bir öneme sahip olan çevrenin korunması ve kısıtlı kaynakların kullanımı konusunda bilinç oluşturmak hepimizin görevi. Kuruluşundan bu yana Coşkunöz Holding, sürdürülebilir bir dünya için çalışanlarının çevre bilincini artırarak üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmeye devam ediyor. Her yıl 5 Haziran’da Dünya Çevre Günü’nün kutlandığı Haziran ayını biz Çevre Ayı olarak kutluyor ve bu konuda farkındalık yaratacak faaliyetlerde bulunuyoruz. Bu yıl bu amaçla ilk kez düzenlediğimiz Çevre Karnavalı da çok başarılı geçti. Hem topladığımız çöplerle çevremize küçük de olsa bir katkıda bulunduk hem de çalışanlarımız ve ailelerimizle beraber keyifli bir gün geçirdik” dedi.

 ‘Geleceği Düşünün, Geri Dönüştürün’

‘Geleceği Düşünün, Geri Dönüştürün’ sloganıyla hayata geçirilen Çevre Karnavalı’nda, katılımcılar arasında bir çöp toplama yarışması düzenlendi. En fazla çöp toplayanlar arasından kura ile seçilen 5 kişinin bisiklet ile ödüllendirildiği yarışmanın esas kazananı ise çevre oldu. Etkinlikte ayrıca parkur oyunları ve drama atölyeleri de gerçekleştirildi.

Bu çalışma ile üretime katılan Karadere kıyısında salçalık domates üretimi yapılan bir tarladan yaptığı açıklamada Başkan Özkan, meralarla ilgili önemli bir çağrıda bulundu. Özkan, atıl vaziyette duran bu arazilerin mutlaka ekonomiye kazandırılması gerektiğinin altını çizdi.

Ekilmeyen taban meralarına talibiz Özkan, Karacabey’de tespit edilen binlerce mera arazisinin olduğunu vurgulayarak, “Bunların mutlaka ama mutlaka, yem bitkisi ekilmek kaydıyla üretime kazandırılması gerekiyor” dedi. Özkan, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Karacabey başta olmak üzere Bursa ve yurdun muhtelif yerlerinde atıl vaziyette taban meralarımız var. Bu meraların aynı bu taşkın sahalarında olduğu gibi bir protokol çerçevesinde belediyelere devredilmesi ya da il tarım müdürlükleri kontrolünde ekonomiye kazandırılması gerekiyor. Ama bunun yanında, ben Karacabey örneğinde bakıyorum, tespit ettiğimiz binlerce dönümlük boş duran mera arazimiz var. Bunların mutlaka yem bitkisi ekilmek kaydıyla üretime kazandırılması gerekiyor. Boş durmasının, atıl durmasının, hiç kimseye bir faydası yok. Mera kanunu ilahi bir kanun değildir. Kanunlar, çağın uygun şartlarına göre revize edilir, modernize edilir ve Türk milletinin hizmetine sunulur düşüncesindeyiz. Onun için de biz, Karacabey’de atıl duran, ekilmeyen, değerlendirilmeyen taban meralarına talibiz. Bunları belediye olarak da işleyebiliriz ama en sağlıklısı, yem bitkisi ekmek kaydıyla üreticilerimize vermektir. Onlarca yıldır boş kalan bu alanların, bir milli servet niteliğinde ve heba edilen gelir olduğunu düşünüyoruz. Ve bu noktada da yem bitkisi açığımıza önemli oranda katkı sağlayacağını düşünüyoruz” açıklamasında bulundu.

Birçok yatırımcı ve genç hayvancılık sektörüne girebilir Özkan ayrıca bu mera alanları için yöntem olarak da önerilerini şöyle sıraladı: “Çadır şeklinde, içlerine ahırlar yapabilir ve bu meraları ellişer dönüm, yüzer dönüm şeklinde, bu yaptığımız çadırlarla beraber çiftçilerimize, hayvancılarımıza kiralayabiliriz. Mülkiyet devlette olur; bunu işleyen insan, işlemeye talip olan insan, bir tarafta çadır ahırında hayvanlarını kardan, kıştan, güneşten muhafaza eder diğer taraftan da kalan arazisine yem bitkisi ekerek, maliyetleri minimize eder. Bir kira sözleşmesi çerçevesinde verileceği için de bu işleri layıkıyla yapmayanlar oradan tahliye edilir, bu işleri yapmaya meraklı insanlara verilir. Ben birçok müteşebbisin, gencin, yatırımcının, böyle bir proje gerçekleşirse hayvancılık sektörüne girebileceğini düşünüyorum. Bu projelerin değerlendirilmesi gerektiğini de yetkililere, büyüklerimize arz ediyorum” dedi.

İznik Gölü’nün yıllardır doğaya düşmancasına devam eden bilinçsiz kullanım ve ilgisizlik nedeniyle bir doğa cinayetine kurban gitmek üzere olduğunu vurgulayan CHP Bursa İl Kadın Kolları Başkanı Aysel Okumuş, “Gözümüzün önünde işlenen bu doğa cinayetini kimse üstlenmiyor. Bilesiniz ki, bu göl kuruyup gittiğinde bile kimse sorumluluğunu almayacak” dedi.

“BUNCA KİRLETİCİ VAR, GÖL NASIL ÜSTESİNDEN GELSİN?”

Okumuş’un açıklamasından satır başları şöyle:

“Bizler, CHP Kadın Kolları olarak bugünden bir kez daha tekrarlıyoruz. Milyonlarca metreküp su hakkı olduğunu iddia edip borularla su çeken ve bunu Gemlik Serbest Bölgesi'ne de sattığı konuşulan sanayi tesisi; gölü besleyen akarsulara baraj yapan DSİ; kontrolsüz tarımsal ilaçlama yapan üretici ve bunlara göz yuman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü; göle dolgu yapan belediye başta olmak üzere birçok fail var. Bunca sıkıntının üzerine göl civarında açılan taş ocakları, maden çalışmaları ve Yenişehir Kirazlıyayla köyündeki maden zenginleştirme tesisine su aktarma çabaları da sorunlara tuz biber ekiyor. İznik Gölü bunca sorunun üzerinden nasıl gelebilir?”

“GÖL SUYU KULLANIMI CİDDİYETLE DENETLENMELİDİR”

“Bugün gelinen noktada bir yandan olası iklim krizi, kuraklık ve kıtlık tehlikesi gün be gün büyürken, bütün bunları görmezden gelerek, kendi doğa kaynaklarımıza karşı nasıl bu kadar acımasız olabiliyoruz? Üstelik yakın gelecekte nüfus artış etkenleri başta olmak üzere tatlı su kaynaklarının azalıp kirlenmesi nedeniyle, ülkemiz de su kıtlığı yaşaması muhtemel ülkeler arasında, sayılırken, bir an önce kendimize gelip gereken tedbirleri almak zorundayız. Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli Dördüncü Değerlendirme Raporu'na göre Türkiye, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinden en çok etkilenecek bölgeler arasında bulunan Akdeniz Havzası'nda yer almaktadır. Bu bağlamda Türkiye'nin su kaynakları için hassasiyet gösterilmeli ve İznik Gölü'ne sahip çıkılmalıdır. Hatırlanacaktır, Cargill 20 yılı aşkın süredir Bursa’nın gündeminde bulunuyor. Son imar planı değişiklikleriyle yine kayrılan Cargill'in su tüketimi yeniden değerlendirilmelidir. Stratejik yeraltı sularının, insan sağlığına zararlı nişasta bazlı şeker üretimi için kullanılmasının önüne geçilmelidir. Bu yapılmadıkça su kaybının engellenmesi mümkün değildir.”

“İZNİK GÖLÜ SUYU, 4. SINIF KİRLİ SUYA DÖNÜŞTÜ, TEDBİR ALINMALIDIR”

“Göl suyu zirai ilaç kirliliği açısından 4. sınıf, yani kirli su olarak nitelenen, balık ve bitkilerde ağır metal kirliliği tespit edilen İznik Gölü’nün zirai ilaçlarla kirlenmesinin önüne geçecek tedbirler düşünülmelidir. Maalesef belirtmek zorundayız ki, Bursa’yı, Orhangazi’yi, İznik’i yönetenler İznik Gölü ve havzasındaki bu olumsuz gelişmelerden direkt sorumludurlar. Su ticari bir meta değil, tüm canlılar için bir haktır. Bu bakış açısı eşliğinde, çocuklarımıza sağlıklı bir dünya bırakabilmek için eksizsiz önlem alma sorumluluğumuzu hatırlamalıyız.”

Tamamen doğal ıhlamur ormanlarımız büyük nimet

Başkan Ali Özkan burada yaptığı açıklamada, “Bu yıl, ilk hasat için Boğazköy Mahallemizdeyiz. Vatandaşlarımız bu zor ve meşakkatli faaliyeti icra etmeye başladı. Hasadın hayırlı geçmesini temenni ediyorum. Kaliteli ıhlamurlarımız, yüksek ağaçlardan zahmetli bir faaliyet sonucu toplanıyor. Ondan sonra dallarından ayrılıyor, kesiliyor, kurutuluyor ve pazara arz ediliyor. Bildiğimiz gibi tıbbi ve aromatik bir bitki. Özellikle kış aylarında yoğun tüketiliyor. Hastalıklara şifa olmasının yanında, bağışıklık sistemine de katkısı var. Geçtiğimiz yıl 180-200 TL olan fiyatın, bu yıl 200-250 TL bandında olması bekleniyor. Yüksek ağaç dallarına çıkan vatandaşlarımız riskli bir işçilik yapıyorlar. İnşallah acı olayların yaşanmamasını temenni ediyoruz. Tamamen doğal, katkısız ilaçsız ıhlamur ormanlarımız büyük nimet. Bütün hemşerilerimize, vatandaşlarımıza, bu şifalı bitkileri kullanmalarını tavsiye ediyorum. Zaten hekimlerimiz, sağlıkçılarımız da öneriyor. Vücut direnci, bağışıklık sistemi, grip, nezle gibi salgınlara karşı önemli bir işlev üstleniyor. Gerçekten mis gibi bir kokusu da var. Bu bölgede arıcılık faaliyeti de ıhlamurla endeksli aslında. Öyle ki ıhlamur hasadına bal toplayan bölgedeki arıcıların, bu ürünlerinin daha değerli ve talep gördüğünü biliyoruz” dedi.

Havaların bu dönem serin gitmesinin, ıhlamur çiçeği süresinin uzayacağının da göstergesi olduğunu belirten Özkan, hasada katılan tüm vatandaşlara kazasız, belasız bir hasat temennisinde bulundu.

3 YILDA 40 BİN KİLOGRAM ATIK YAĞ

İnsan hayatının vazgeçilmezi olan suyun doğru bir şekilde tüketilmesi ile geleceğe yönelik önemli bir adımın atılmış olacağını belirten Yıldırım Belediye Başkanı Oktay Yılmaz, ilçe genelinde yürüttükleri sıfır atık seferberliğine vatandaşların vermiş olduğu destekler sayesinde çok güzel işler başardıklarını ifade etti. Yapmış oldukları kampanyalar ile 3 yılda 40 bin kilo atık yağ topladıklarını aktaran Başkan Oktay Yılmaz, “Biz şehrimizi, dünyamızı gelecek kuşaklara bırakacak emanet olarak görüyoruz. Dolayısıyla atıkların da geri dönüşebilir olması bizler için önemli. ’Yıldırım Atık Dönüşüm Timi’ ile her mahallede her gün yetkili personellerimiz ve elektrikli araçlarımızla ambalaj atıklarını toplamaya başladık. Bizlere her konuda destek olan, elinin değdiği her şeyi güzelleştiren vatandaşlarımızdan atık yağ toplama kampanyasına destek olarak insana, doğaya ve çevreye katkıda bulunmalarını rica ediyorum. Biz hemşehrilerimiz için atıkları doğaya geri kazandırırken onlarda kendilerine hediye etmiş olduğumuz kahvelerini yudumlasınlar. Yıldırımlı hemşehrilerimizin doğada da bizde de hatrı çok büyük” dedi.

Türkiye Dağcılık Federasyonu İl Temsilcisi Hacer Özkalender, atıksız dağcılık, doğa yürüyüşü ve sıfır atık piknik bilincinin oluşturulması ve yaygınlaşması konusunun önemini dile getirdi. Türkiye Dağcılık Federasyonu Sürdürülebilir Dağcılık Komisyon Üyesi Talha Göktaş da atıksız doğa yürüyüşünün önemi ve nasıl yapılacağı hakkında katılımcılara bilgi verdi. TDF Bursa İl Temsilciliği İl Tertip Kurulu Dağcılık Branş Sorumlu Murat Gür de katılımcıları rota ve yürüyüş hakkında teknik olarak bilgilendirdi.

‘EN KIYMETLİ ESERE SAHİP ÇIKALIM’

Dünya Çevre Haftası kapsamında çok anlamlı bir etkinliğe imza atıldığını kaydeden Gürsu Kaymakamı Naif Yavuz da “Çalışmalarıyla çevre için büyük mücadele veren ve Türkiye’ye örnek olmuş Yeşil Çevre’nin bölgemizde yer almasından dolayı gurur duyuyoruz. Tabiatın içinde, böylesine bir okulda bulunmak ve Çevre Haftası’nı kutlamak beni çok mutlu etti. Bizden sonraki nesillere bırakacağımız en kıymetli eserin çevre olduğunun bilincinde olmamız gerekiyor. Doğada olmak, çevrenin bir parçası olmak bizleri mutlu ediyor. Bu sebeple mutluluğumuzu paylaşmak için çevremizi korumamız gerekiyor. Bu anlamlı haftanın tüm insanlığın bilinçlenmesine vesile olmasını diliyorum” ifadelerini kullandı.

‘SOSYAL SORUMLULUĞU ÇOK ÖNEMSİYORUZ’
Gürsu Belediye Başkanı Mustafa Işık’ın Gürsu Ovası’nın korunması yönündeki çalışmalar için teşekkür plaketi verdiği Yeşil Çevre Genel Müdürü Mehmet Aydın da “Çocuklarımızla bir arada Dünya Çevre Haftasını kutlamanın mutluluğunu yaşadık. Çevreyi koruma bilinci için erken yaşlarda farkındalık oluşturabilirsek, ilerde bunun meyvelerini hep birlikte toplarız. Biz Yeşil Çevre olarak değerli çocuklarımıza daha yeşil bir çevre ve daha temiz su kaynakları bırakmak için çalışmalarımızı sürdürüyor, yatırımlarımızı planlıyoruz. Geleceğimiz için çalışan Yeşil Çevre, örnek alınan çalışmalarının yanında sosyal sorumluluk konusunda da fark oluşturmaya devam edecek” dedi.

ARITMA ÇALIŞMALARINI ÖĞRENDİLER
Okul Müdürü Duygu Untöken ise “Bu anlamlı günde tabiatın tam kalbinde, Yeşil Çevre Arıtma Tesisi ile iş birliği içinde olmaktan dolayı çok mutluyuz. Ekolojik bir felsefeyle eğitim yaparken sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarını öğrencilerimize, öğretmenlerimize ve velilerimize aşılamaya devam ediyoruz” ifadelerini kullandı. Ekol Tabiat Koleji öğrencileri de konuşmaların ardından Yeşil Çevre Caddesi üzerindeki çöpleri toplayarak ayrıştırdı. Öğrenciler daha sonra arıtma tesisini gezerek yetkililerden yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı.

2021’de rekor

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen, Uludağ Üniversitesi, Bursa Teknik Üniversitesi, DSİ, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü, ilgili akademik odalar ve BUSKİ yetkililerinin katıldığı toplantıda, mevcut durumu ve izlenecek yol haritasını değerlendirdi. Su rezervlerindeki düşüşe dikkat çeken Başkan Aktaş, “Geride kalan 2021 yılı içerisinde iki barajımızın genel doluluk oranı, mayıs ayı başlarında yüzde 100 mertebesine ulaştı ve haziran sonuna kadar yaklaşık iki ay süreyle bu seviyesini korudu. Geçen yıl kentimizin içme-kullanma suyu ihtiyacının yüzde 67'si barajlardan, yüzde 17'si yeraltı sondaj kuyularından, yüzde 16'sı da pınar kaynaklarından karşılandı. 2021 yılında barajların besleme havzasına yeterli hatta memnuniyet verici miktarda kar yağışı düşmüş, barajlardan rekor sayılabilecek hacimde su elde edilmiştir” diye konuştu.

Susuzluk kapıda

Bu yıl olağan yağış mevsiminde barajların besleme havzasına yeterli kar yağışı düşmediğini ifade eden Başkan Aktaş, “Hepimizde, geçtiğimiz kış mevsiminde bol miktarda kar yağışı olduğu algısı var. Ancak yağışlar daha çok Uludağ'ın kuzey yamaçlarına ve İnegöl'e doğru uzanan doğu kesimine düşmüş, barajların besleme havzasını teşkil eden güney yamaçlarındaki yağış miktarı ise son derece sınırlı kalmıştır. Böylelikle, barajlarımızın genel doluluk oranı 2022 mayıs ayı sonlarında yüzde 73 seviyesini gördükten sonra, yetersiz yağış, tükenen kar stokları ve havaların ısınmasıyla artan tüketime bağlı olarak düşüş trendine girmiştir. 2021 yılında iki ay süreyle neredeyse kanıksanan yüzde 100 değeri, 2022 yılında imkânsız bir beklentiye dönüşmüştür” şeklinde konuştu.

Kuyular devrede

Kuyuların kurak yıllarda en kritik su kaynağı hâline geldiğini ve 2020 yılında Vakıf, İsmetiye ve Ürünlü bölgelerinde toplam 74 yeni sondaj kuyusu açtıklarını hatırlatan Başkan Aktaş, “Hali hazırda Vakıf kuyuları hariç olmak üzere tüm eski ve yeni kuyu grupları devreye alınmış olup, baraj seviyesindeki yetersizliği telafi etmek için çalıştırılmaktadır. Vakıf kuyularından elde edilen suyun nitelikli hâle getirilmesi amacıyla arıtma tesisi kurulmasına yönelik çalışmalarımız devam etmektedir. Su kaynaklarının artırılmasına ve özellikle yeni kuyu havzaları kazandırılmasına yönelik de faaliyet gösteriyoruz. Barajlardaki su seviyesini ve kuyuların üretim kapasitesini dikkate alıp kurak hava koşullarının sürdüğünü varsayarak, yaptığımız değerlendirme ile aralık ayı içerisinde barajlarımızdaki suyun tükeneceği yönünde endişe verici bir sonuca varmış bulunmaktayız. Bir taraftan artan şehir nüfusu, diğer taraftan küresel iklim değişikliğinin neden olduğu kuraklığa bağlı olarak azalan yerüstü ve yeraltı kaynaklarının verimi, kişi başına düşen ulaşılabilir temiz su miktarını düşürmektedir. Kentimizin yakın gelecek için planlanan yeni su kaynağı olan Çınarcık Barajı’nın sisteme kazandırılmasına kadar geçecek süre içerisinde bu eğilimin sürmesi öngörülmektedir” ifadesini kullandı.

Tasarruf uyarısı

Tüm bunların yanında tarım kesiminin sulama suyu taleplerini karşılamak noktasında da gayret gösterdiklerini ifade eden Başkan Aktaş, “Yeni kaynakların devreye alınması, özellikle de Çınarcık Barajı ile sorunun kısa ve orta vadede bertaraf olacağını düşünüyorum. Diğer lokal bazı çalışmalar, Gölbaşı’nın devreye alınması gibi çalışmalar var. Ama her halükarda insanlarımıza bir sıkıntı yaşatmamak için lütfen su israfından kaçıralım. Su tasarrufuna dikkat edelim. Hepimizi ilgilendiren bu önemli konuda gerekli hassasiyeti gösterelim. Alarm durumu belki ağır bir ifade olabilir ama yani tablonun böyle olduğu bir ortamda tüm kurum ve kuruluşlar olarak el birliği içerisinde bu süreci aşmalıyız” açıklamasında bulundu.

Toplantının başında BUSKİ Genel Müdür Yardımcısı Devri İzgi, mevcut durum ve BUSKİ’nin 2022 eylem planı hakkında bilgiler verdi. Halen barajlardaki ortalama doluluğun yüzde 73 seviyesinde olduğunu ifade eden İzgi, hiç su girişi olmaması durumunda Bursa’nın 227 günlük suyunun kaldığını sözlerine ekledi.

İklim değişikliği kaynaklı yangın, sel, heyelan ve kuraklık gibi afetler ve geçen 2 yılda etkili olan salgının oluşturduğu farkındalıkla kamuoyunda çevre hassasiyeti her geçen gün artıyor. Hava, su ve ses kirliliğine karşı sivil toplum kuruluşlarının yanında merkezi ve yerel idareler de bir takım adımlar atıyor. Ancak bazı noktalarda söz konusu hamleler birbiriyle çelişiyor. Bursa özelinde de kirli akan dereler, çarpık şehirleşmeyle tahrip olan yeşil kent kimliği ve özellikle de Marmara’da müsilaj ile görünür hale gelen tükeniş, tartışmalara konu oluyor. İşte bu bağlamda geçen hafta 5 Haziran Dünya Çevre Günü farklı kurum ve kuruluşlarca çeşitli etkinliklerle kutlandı. Yayın hayatına başladığı 7 Eylül 2021’den bugüne ‘İklim’ konusunda özel ve kamuya açık içeriklere yer veren Bursa Görüş gazetesi, bu hafta Marmara ve bilhassa Gemlik Körfezi için tehlike arz eden MKS Marmara Entegre Kimya Sanayi’nin derin deşarj projesini ele alıyor. Nisan ayında Bursa Barosu, Mimarlar Odası Bursa Şubesi, Bursa Tabip Odası, DOĞADER, Gemlik Belediye Başkanı Mehmet Uğur Sertaslan, Gemlik Belediye Başkan Yardımcısı Mert Dimilli ve Avukat İsmail İşel; söz konusu projeye yönelik Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nı Bursa 2’nci İdare Mahkemesi’ne dava etti. Söz konusu davaya ve proje sürecine ilişkin Gemlik Çevre Platformu’ndan Avukat İsmail İşel ile görüştük.

• Gemlik Belediyesi neden davacılar arasında yer almadı?

Projenin ÇED süreci, dava yoluna gidilmeden kesinleşti. Bu nedenle faaliyetin icrai aşamasına geçilmek için gerekli olan plan değişikliği süreci başladı. Derin deşarj konusunda planları değiştirme yetkisi de bakanlıkta bulunuyor.  Bakanlık plan değişikliğini yaparak askıya çıktı. Planlar askıdayken Gemlik’te bir miting yapıldı ve askıya itiraz için vatandaşlardan 5 bine yakın imza toplandı. O süreçte Gemlik Belediyesi de kurumsal olarak itiraz edenler arasında yer aldı. Bu nedenle itiraz edenlerin dava açmak için önce cevap süresini beklemesi gerekiyor. Bu aşamada biz bu davayı açtık ki, süreç bir an evvel başlamış olsun. O nedenle davacılar arasında Gemlik Belediyesi yer almadı. Fakat açtığımız davaya Gemlik Belediyesi de sonradan davacıların yanında müdahale dilekçesi verdi Aynı şekilde Kimya Mühendisleri Odası da davaya müdahale dilekçesi verdi.  

• Söz konusu şirket de müdahil oldu mu? Dava ne aşamada?

Evet, onlar da davalı bakanlığın yanında müdahale dilekçesi verdiler. Şuan mahkeme bu dilekçeleri değerlendirme aşamasında bulunuyor. Bakanlık tarafından verilecek savunmalar sonrası yürütmeyi durdurma talebi değerlendirilecek. Sanıyorum önümüzdeki ay yürütmeyi durdurma açısından bir karar çıkacaktır.

• Dava dosyasında itirazın temel dayanakları nelerdir?

Dava dosyasında Kimya Mühendisleri Odası Bursa Şubesi ile Boğaziçi Üniversitesi Çevre Enstitüsü’nden üç profesör tarafından hazırlanan iki farklı rapor bulunuyor. Ayrıca bir de ODTÜ’den emekli bir hocadan alınmış aynı yönde bir görüş yazısı bulunuyor. Söz konusu raporlarda projenin ciddi olumsuz çevresel etkilere neden olacağı vurgulanıyor. Raporlarda, hem Marmara Denizi ve Gemlik Körfezi özelinde gelinen vahim durum karşısında tabiri caiz ise tek bir çivi bile çakılmaması gerektiği açıkça dile getirilirken, ayrıca şirketin projesinin de son derece özensiz, maliyetsiz, ileri teknolojiden ve açıklıktan uzak, birçok bilinmezlik içeren ve bilimsel gerçeklere aykırı olduğu dile getiriliyor. Öncelikle adı her ne kadar derin deşarj projesi olsa da bu proje derin deşarj projesi değil, yüzeysel bir deşarj projesidir. 11-13 metreye deşarj uluslararası standartlara göre derin değil yüzeysel deşarjdır. Şirketin bu projesinde 26 metre derinlikten su alınacak ancak 11-13 metre derinliğe geri verilecek. Raporlar, bu yöntemin bile tek başına Marmara Denizi’nin iki katmanlı karakterine ciddi zararlar verecek bir uygulama olduğunu ortaya koyuyor. Proje 26 metre derinlikten alınan suyu yine aynı derinlikteki katmana salınması özenini bile taşımıyor. Yine deşarj hattının oldukça kısa olduğu, bunun da seyrelmeyi minimum seviyeye indireceği bilimsel raporlarla ortada. Proje o kadar olumsuz ki, şirket deşarj derinliği ve hat uzunluğu gibi temel olumsuzlukları mühendislik ve yatırımlarla nispeten iyileştirebilecekken buna dahi tenezzül etmiyor. Projede soğutma kuleleri sistemi yok.  Denizden alınan soğutma suyunun hangi yöntemle proseste çevrileceği ve denize nasıl bir su deşarj edileceği hususları oldukça belirsiz görünüyor. Buna ilişkin bilimsel raporlarda son derece sıkıntılı öngörüler var. Denize deşarj edilen suyun sıcak olacağı belli, ama bunun ne derece denizi ısıtacağı tam bir muamma. ÇED raporunda su biraz ısınacak gibi bilimsellikten tamamen uzak, hatta gayri ciddi ifadeler var. Gelinen noktada Marmara Denizi’nin hiçbir şekilde ısınmayı kaldıramayacağı ise bizzat devletin tüm kurumları tarafından kabul edilmiş ve bu temelde eylem planları açıklanmıştır.   

• ÇED aşaması nasıl geçilmiş?

ÇED’i veren Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. Ama direkt konuyla ilgili olan bir diğer bakanlık ise Tarım ve Orman Bakanlığı. ÇED sürecinde Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan da görüş alınıyor, bu bakanlık da hem ÇED sürecinde hem de dava konusu plan değişikliği sürecinde projeye kesinlikle karşı olduğunu gerekçeleriyle birlikte belirtiyor. Buna rağmen ÇED veriliyor, Sonra plan değişikliği de yapılıyor.

• Tarım ve Orman Bakanlığı karşı görüşünü neye dayandırıyor?

Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü, ÇED ve plan değişikliği sürecindeki karşı görüş yazısında şu ifadeler yer alıyor; ‘Bölgeyi yaşam alanı olarak seçen su ürünleri türlerine olumsuz etkisi kaçınılmaz olacaktır. Ayrıca kıyısal ekosistem ülkemiz su ürünleri sektörü için çok ciddi önem arz etmektedir. Dolayısıyla bu bölgede oluşabilecek herhangi bir olumsuz değişiklik telafisi mümkün olmayan zararlar oluşturacaktır. Projede alınan deniz suyu ile salınacak su arasındaki sıcaklık farkının geriye dönülemez ciddi ekolojik tahriplere neden olacağı kaçınılmazdır. Yine bu sudaki üretim sonucu açığa çıkabilecek kimyasal değişimin de Gemlik Körfezi’ne olumsuz etkileri kaçınılmazdır. Yapılması planlanan denizden su alma ve derin deşarj boru hattı bölgede sürdürülebilir balıkçılığı olumsuz etkileyeceğinden dolayı kurumumuzca uygun görülmemiştir.’ Bakanlığın olumsuz görüşüne rağmen oşinografi müzesi, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü gibi ilgisiz kurumlardan alınan olumlu görüş üzerinden ÇED süreci geçiliyor. ÇED sonrası plan değişikliği aşamasında Bursa CHP Milletvekili Erkan Aydın da Tarım ve Orman Bakanı’na bir soru önergesi veriyor ve projeyi uygun bulacak mısınız?’ diye soruyor. Bakan da yazılı olarak, ‘Hayır, uygun görülmemiştir.’ yanıtını veriyor.

• Büyükşehir’den görüş alınıyor mu?

ÇED süreci sessiz sedasız geçiriliyor. Sonrasında Gemlik Belediyesi meclis üyelerince konu Büyükşehir Belediyesi meclisine taşınıyor. Burada projenin sıkıntıları dile getiriliyor. Büyükşehir Belediye Başkanının da bulunduğu meclis oturumunda komisyon raporu doğrultusunda konunun teknik detaylarının incelenerek bilgi verilmesi için ÇED’i veren Çevre Bakanlığı’na görüş yazı yazılmasına karar veriliyor. Zaten ÇED’i onaylamış Bakanlık da haliyle olumlu yazıyı verince konu geçiştirilip kapatılıyor.  

• Peki, Gemlik Belediyesi’ne görüş soruluyor mu?

Evet. Burada direkt muhatap aslında Gemlik halkı ve Gemlik Belediyesi. Fakat ÇED sürecinde o dönemin Belediye Başkanı Refik Yılmaz, konuyu Meclis gündemine dahi getirmeden kendi imzasıyla iki satır yazıyla ‘istihdam yaratacaktır, mevzuata da uygundur’ diyerek olumlu görüş bildirmiş. ÇED sonrasında plan değişikliği aşamasında da yasa gereği Gemlik Belediyesi’ne görüş soruluyor. Belediye imar komisyonu konuyla ilgili kurumlardan teknik görüş soruyor. Alınan görüşler ve araştırmalar sonucu komisyon, Belediye Meclisi’ne olumsuz görüş bildiriyor. Rapor, Belediye Meclisi’nde oylanırken CHP, MHP ve İYİ Partili üyeler de olumsuz görüşü destekliyor. AK Partililer ise çekimser oy kullanıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı ve Gemlik Belediyesi’nin verdiği olumsuz görüşe rağmen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı beklenmedik şekilde ve hızda planları askıya çıkıyor. Bizim davamızın konusu da bu plan değişikliklerinin iptaline ilişkin.

• Refik Yılmaz’ın ÇED sürecinde verdiği olumlu görüşte ne deniliyor?

İstenen kurum görüşü yazısında İmar ve Şehircilik Müdürlüğü adına Refik Yılmaz’ın imzası var. Yazıyı ilgili kuruma elden teslim ediyor. Yazıda‘…söz konusu tesis, istihdamın artmasına yönelik yatırımlara olumlu katkı sağladığından üretim tesislerinin yararlı olacağı, yasal engel bulunmadığı ve tesisin yapılmasında mevzuatımız açısından herhangi bir sakınca bulunmadığı hususunu bilgilerinize arz ederim.’ ifadeleri var. Bu bir kurum görüşü falan değildir. Refik Yılmaz kendi görüşünü yazıp Belediye müdürlüklerine ve Meclis’e bile sormadan yazıyı elden teslim etmiş. ÇED sürecin de sessiz sedasız geçiriliyor. Bir kamyon garajında birkaç memur ve şirket çalışanının katılıyla ÇED toplantıları yapılıyor. İşin esasına ilişkin soru dahi sorulmamıştır. Topaltılar Gemlik yerel gazetelerinde ilan edilmiyor. Tirajı son derece düşük olan 2 gazetede ilan çıkılıyor. Halkın konudan haberi bile yok. Şirket ise zaten biz bu işi 40 yıldır aynı şekilde yapıyoruz, sadece biraz kapasite attıracağız havasında. Sonra ÇED konusu duyulup tepkiler oluşunca Refik Yılmaz, şirketin işletme müdürünü 12 Şubat 2019’da Belediye Meclisi’ne getiriyor. Meclis üyeleri, bir takım sorular soruyor. Şirket yetkilisi meclis üyelerince kendisine yöneltilen sorulardaki yanıcı, patlayıcı madde depolanması, suyun sıcaklığının değişmesi gibi iddiaları geçiştiriyor. CHP meclis üyesi Galip Gür, yanıtları yeterli bulmuyor ve ‘MKS’nin iyi niyetli olduğunu düşünmüyorum. ÇED sürecinde Gemlik Belediyesi’nden görüş istendi mi?’ diye soruyor. Refik Yılmaz, söze giriyor ve Gür’e ‘Siz ideolojik olarak düşünüyorsunuz’ diyor ve şöyle devam ediyor: ‘Yüksel Bey size çok teşekkür ederim. Gayet bilgilendirdiniz. Sizi, böyle önyargılarla tartışmaya sokmak istemiyoruz. İdeolojik olarak bu ülkede köprüler, otoyollar, yatırımlar olmasın deniyor. Peki, İslam nasıl tamamlanacak. Bu ülke nasıl kalkınacak?’

• İslam mı?

Belediye meclis kayıtları önümde. Dosyaya da sunduk. Refik Yılmaz, MKS yetkilisine teşekkür ederek bu şekilde oturumu kapatıyor. Şirket yetkilisi Şubat ayındaki bu toplantıda 2 ay sonra verilecek olan ÇED’i aldıklarını da orada zaten söylüyor.

• Peki, Belediye Meclisi’nde bu tartışmalar yaşanırken Mehmet Uğur Sertaslan, ne yapıyor?

Bildiğim kadarıyla o dönem Belediye Meclisi’nde değil. CHP İlçe Başkanıydı. O dönemde CHP grubunun bir tepkisi oldu hatta ÇED sonrası proje aşamasında Büyükşehir Belediye Meclisi’ne ‘Körfezime Dokunma’ yazılı tişörtler giyerek gidildi. Tepkiler verildi diye biliyorum.   

• Aslında proje, kamuoyunda müsilajla birlikte Marmara’ya yönelik oluşan hassasiyetlerle de çelişmiyor mu?

Marmara Belediyeler Birliği, Marmara Denizi’ne yönelik 22 Maddelik bir eylem planı hazırlıyor. Planda kesinlikle denize müdahale edilmeyeceğinden, su sıcaklığının artırılmaması gerektiğinden, arıtmalardan ve derin deşarjın yasaklanmasından bahsediliyor. Ancak bu planla çelişen bir şekilde söz konusu projeye izin veriliyor. Ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 5 Haziran Dünya Çevre Günü dolayısıyla geçen yıl Konya’da yaptığı bir konuşmada “Müsilajın üç sebebi var: Deniz suyu sıcaklığının artması, denizde meydana gelen kirlilik ve iklim değişikliğinin etkisiyle birlikte su seviyesinin azalması. Konun bizzat takipçisiyiz” ifadelerini kullanıyor. MKS’nin projesi bu üç sebebe de ciddi şekilde hizmet ediyor. Sıcaklığı artırdığı kesin. Su seviyesini de azaltacak. Çünkü tesiste devasa boyutta bir su kullanımı olacak. Sadece 1 günde 200 bin konutun kullandığı kadar suyu alıp ısıtacak ve haliyle bu suyun bir kısmını da buharlaştıracak.     

• Bir de depremsellik açısından riskleri irdeler misiniz?

Gemlik, birinci derece deprem kuşağında yer alıyor. Bundan dolayı Gemlik’e ilişkin plan notlarında özel durumlar var. Belediye Meclisi’nin 2013 yılında oybirliğiyle aldığı karara göre Gemlik’te yanıcı, parlayıcı, patlayıcı depolama yapılmaması gerekiyor. Projede kapasite artışı deniyor ancak formik asit, sodyum sülfat, soydum hidrosülfit, sodyum metabisülfit gibi daha önce üretilmeyen yeni kimyasallar üretilecek ve depolanacak. Kimya Mühendisleri Odası raporunda, bunların çoğunun yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı nitelikte olduğu ve en tehlikeli kimyasallar listesinde yer aldığı belirtiliyor.  

• Büyükşehir Belediyesi’nin yaklaşımını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Büyükşehir, bakanlık onay veriyorsa ‘ben bunun neyine itiraz edeceğim’ diyor. Bakanlığın idari bir işlemine karşı belediye bugüne kadar bir tepkisellik oluşturmuş, bir dava açmış veya itiraz etmiş mi bilmiyorum. Kamuoyunun tepkisine rağmen maalesef bu projeye de aynı şekilde yaklaşılıyor. Bakın işin vahameti açısından bir örnek vereyim. Boğaziçi Üniversitesi’nden akademisyenler, 29 Ocak 2020’de saha incelemesine geldiklerinde gördükleri manzarayı şöyle ifade ediyor: ‘Denizden MKS şirketinin faaliyet bölgesine gidilmiş, tesis kıyısından denize atık su deşarjı yapıldığı görülmüştür. Böyle bir deşarjın serbestçe yapılıyor olması, genel durumun vahametini ortaya koymaktadır.’ Mevcut durum zaten bu. İşin bir ruhsat bir de denetim ayağı var. Bizde ikisi de hakkıyla yerine getirilmiyor ki, binlerce yıllık doğal değerler son 50 yılda yok olma aşamasına geldi. Üstelik bunlar doğrudan yaşam haklarımızla ilgili. Peki, bakanlığın verdiği onaylar zaten yeterince incelenip irdeleniyorsa havayı, denizi 50 yılda kim yok etti. Marmara Denizi’nin bu hali ne! Bilimsel araştırmalara göre denizin içinde oksijen bitmek üzere, İzmit körfezinde yıllar önce canlı yaşamı sona erdi. Bunları yapan bakanlıkların ruhsat verdiği sanayi kuruluşları mı, yoksa deniz canlıları mı? Kaldı ki, idarenin verdiği birçok idari işlem kamu yararına, hukuka aykırı bulunarak mahkemelerce iptal edilebiliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın olumsuz görüşlerinin, alınan bilimsel raporların, halkın ve ilçe belediyesinin tepkisinin hiç önemi yok mu? Büyükşehir Belediyesi Başkanı bu süreçte maalesef Çevre Bakanlığı temsilcisi gibi hareket etmiştir. Çevreciler olarak sanayi olmasın istemiyoruz. Bacasında bilimsel standartlara uygun filtresi bulunan, ileri düzey arıtmasını yapan sanayiye kim niye karşı çıksın ki!

TEMİZ BİR HAYAT

Törende konuşan BUÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Saim Kılavuz, ülke olarak çevre sorununa son yıllarda ilginin ciddi anlamda yükseldiğini vurguladı. Sürdürülebilir bir hayat için çevre meselesine olmazsa olmaz zorunluluk olarak bakılması gerektiğine işaret eden Prof. Dr. A. Saim Kılavuz; “Üniversite olarak yaptıklarımız belki çok hayati projeler olmayabilir. Ancak biz bu konuda gayret göstermeyi ve en azından bir gencimizi veya bir kişiyi bu konuda bilinçlendirebilmeyi hedefliyoruz. Çünkü bu dünya, bu çevre ve bu iklimin bizlere emanet olduğunu biliyoruz. Bu bilinci de en yakınımızdakilere aşılamak istiyoruz. Kutsal Kitabımızda ‘Hem denizlerde hem de karada düzen bizzat insanların kendi elleriyle yaptıklarından dolayı bozuldu’ diyor. O halde çevre konusunda tekrar geriye dönmek istiyorsak, tüm insanlık olarak yaptığımız kirlilikleri temizlemek ve temiz bir hayat sürmekle yükümlüyüz. Birey olarak bunu yapabiliriz. Bilinçli bireylerden oluşan toplum da çevre konusunda kendisini değiştirebilir ve geliştirebilir. Üniversite olarak böylesine önemli bir soruna dikkat çekebilir ve bir nebze katkı sağlayabilirsek bahtiyar olacağız” dedi.

NİLÜFER’E TEŞEKKÜR

Program kapsamında aynı zamanda Nilüfer Belediyesi’nin yürütücülüğünü üstlendiği Nilespit Projesi’nin kampüs içindeki yatırımlarının açılışının da yapıldığını da aktaran Rektör Kılavuz; “Uygulama kampüsümüzde başladı ve katlanarak ilerliyor. Bu yatırımları bir yönüyle enerji ve zaman tasarrufu olarak görebiliriz. Diğer yönüyle de gençlere sağlık anlamında katkısı olacak. Onları spor yapmaya teşvik edecek. Hizmet için Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem ve tüm yetkililere teşekkür ediyorum. Hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum” şeklinde konuştu.

ÜNİVERSİTEYE KOLAY ERİŞİM

Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem ise çevre dostu bir belediye olarak ilçe genelinde bisiklet kullanımının yaygınlaştırılması için çok sayıda projeye imza attıklarını açıkladı. Türkiye’deki en uzun bisiklet yollarına sahip olmaktan dolayı gururlu olduklarını vurgulayan Başkan Turgay Erdem; “Genç nüfusun yoğun olarak yaşadığı Görükle Bölgesi ve Üniversite Kampüsü arasındaki projemizi hayata geçiriyoruz. Toplam 4 istasyonun olduğu Nilespit Projemizi bu dönemde Rektörümüzün katkıları ile kampüs içerisinde gerçekleştirebiliyoruz. Gençlerimiz de bu sayede Görükle’den Kampüse kolayca gelip gidebilecekler. Dünya Bisiklet Günü’nde bu projeyi hayata geçirmek bizleri ayrıca mutlu ediyor. Metro çıkışı, Mediko Sosyal Tesisler önü, Merkez Kütüphanesi’nde ve otoparkında ve Kredi Yurtlar Kurumu önünde kurduğumuz istasyonlar var. İlgi şimdiden başlamış. Yakın zamanda kapasiteyi arttırmayı da planlıyoruz. Hizmet için cep telefonlarınıza uygulamayı indirerek kullanabileceksiniz. İlk yarım saat ücretsiz olacak. Sonrasında da düşük ücretler olacak. Kampüs içinde ve kentte çevreyi bir uygulama olarak kullanılabilecek. Belediye olarak bu yılı İklim Yılı olarak ilan ettik. Bu projemizin de İklim Yılı anlayışına uygun bir girişim olacağına inanıyoruz. Hayırlı olmasını diliyorum” diye konuştu.

BİLİNÇ KAMPÜS DIŞINA TAŞTI

Etkinlikte konuşan BUÜ Sürdürülebilir Kampüs Projesi Koordinatörü Prof. Dr. Güray Salihoğlu da tam yıl 1 yıl önce başladıkları proje çalışmaları kapsamında çok sayıda faaliyete imza attıklarını aktardı. Yapılanları asla yeterli görmediklerini söyleyen Prof. Dr. Güray Salihoğlu; “Üniversiteler, toplumlar için çok değerli. Türkiye’de 8 milyonun üzerinde üniversite öğrencisi var. Neredeyse ülkemizdeki her 10 kişiden birisi üniversite öğrencisi. Dolayısıyla kampüslerde yapılan çalışmalar topluma doğrudan etki edecektir. Buralar aynı zamanda sürdürülebilir bir yaşamın da habercisidir. Bizim vizyonumuz da bu doğrultuda ilerliyor. Bugün Üniversitemize bir değer daha katıyoruz. Kampüsümüzde 4 farklı noktada kurulan bisiklet parkurlarının açılışını gerçekleştiriyoruz. Sürdürülebilir ulaşımın en güzel aracı bisikletlerdir. Kampüs içinde gerçekleştirilen güzel projeler, kampüs dışına da taşacak” dedi. (Kaynak: BUÜ)

İklim değişikliğinin bir sonucu olan afetler ve salgınla birlikte yaşanan doğaya özlem, toplumsal çevre farkındalığını artırdı. Kamuoyunda hava, ses ve su kirliliğine yönelik açıklamalar hiç olmadığı kadar geniş yer tutmaya başladı. Bursa Görüş gazetesi olarak 5 Haziran Dünya Çevre Günü vesilesiyle kentte atık su arıtma denince akla gelen ilk kurumlar arasında yer alan Yeşil Çevre’yi ziyaret ettik. Kooperatif Genel Müdürü Mehmet Aydın ile Yeşil Çevre ve Bursa üzerine söyleştik.

• Kooperatif ne zaman ve nasıl kuruldu?

Kooperatif, 1998 yılında Bursa Valiliğinin önderliğinde şehrin doğu bölgesinde faaliyet gösteren Uludağ Organize Sanayi Bölgesi (Uludağ OSB ), Kestel Organize Sanayi Bölgesi (KOSAB), Barakfakih Organize Sanayi Bölgesi (BOSAB), İsabey bölgesindeki işletmeler ile Kestel ve Gürsu ilçe yerleşim alanlarının evsel ve endüstriyel atık sularının bir noktada arıtılması amacı ile kuruldu.

Kooperatif, bölgedeki birden çok işletmeyi ve yerel yönetimleri içinde barındırdığından tesisin yapılması, devamında işletilmesindeki parasal ilişkilerin sağlıklı yürütülebilmesi için 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında özel hukuk hükümlerine tabi olarak kar amacı gütmeyen kooperatif statüsünde hayata geçirildi.

Kuruluş işlemleri gerçekleştikten sonra bölgedeki sanayi işletmelerinin her biri ayrı ayrı (OSB içinde olsa dahi) kooperatif ortağı yapıldı. ‘Kirleten öder’ prensibine göre her ortağımız, atık suyu nispetinde tesisin yapımı için katılım bedeli ödedi.

• Tesisin yeri nasıl belirlendi?

Kooperatif,  tekniğine uygun arıtma tesisi yerinin belirlenmesi ile işe başlandı. Arıtma Tesisi yeri olarak Kumlukalan yolu Kuşalanı mevkiinde bulunan 60 bin metrekarelik Gürsu Belediyesi Katı Atık Vahşi Depolama Alanı (Çöplük Alanı) seçilerek bedeli müteakibi satın alındı. Bu yer seçimi sayesinde ülkemizin verimli meyve deposu olan bu bölgedeki tarım arazilerinin korunması sağlandı.

• Tesis ne zaman faaliyete geçti?

2004 yılında arıtma tesisi yapım işine başlanıldı. 23 Haziran 2006 tarihinde günlük 52 bin 500 metreküp kapasiteli arıtma tesisi faaliyete geçti. Bölgenin artan kapasite ihtiyacını karşılamak üzere 24 Kasım 2015 tarihinde kapasite artırım yatırımları tamamlandı. Alt yapı kapasitesi günlük 150 metreküp olan tesis mevcut durumda günlük 100 bin metreküp atık su arıtır hale geldi. Ayrıca tesisin 27 km Kollektör hattı bulunuyor. Kooperatif, 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren ortaklara deşarj ettikleri m3/gün atık su miktarına göre birim maliyet esası ile genel kurulunun belirlediği tarifeye uygun olarak işletme bedeli faturası düzenlenmeye başladı.

• Atık sular nasıl toplanıyor?

Atık sular; kooperatif ana kolektör hatlarına gelene kadar OSB’lerin dâhili hatları, sanayi bölgeleri ve yerleşim alanlarında ise BUSKİ’nin kanalizasyon hatları ile toplanıyor. Bölgemizde kanun gereği atık su altyapı sorumluluk yetkileri olan BUSKİ, KOSAB, BOSAB ve Uludağ OSB ile protokoller düzenlenerek görev ve sorumluluklar paylaşılmak sureti ile çalışmalara devam ediliyor.

• Yeşil Çevre’nin ortaklık yapısı hakkında bilgi verir misiniz?

Valilik (Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı), Büyükşehir Belediyesi, BUSKİ, Uludağ OSB, KOSAB, BOSAB ve İsabey bölgesi yer alan işletmelerle 1998 yılında 56 olan ortak sayısı, bugün 402’ ye ulaştı. Buna göre kooperatifin yönetim kurulu başkanlığı görevi kurulduğu günden buyana Sayın Bursa Valilerimiz tarafından sürdürülüyor. Yönetim kurulumuzda yer alan isimler de sanayi bölgelerimizden eşit temsille oluşturuluyor.

• Atık suyun arıtılması çevre açısından oldukça önemli ve kıymet verdiğimiz bir konudur. Peki, işletmeler açısından Yeşil Çevre’nin önemi nedir?

Konusunda ilk olmanın bilinci ve sorumluluğu ile ülke sanayisi için model oluşturmak vizyonu taşıyan Yeşil Çevre, yapısı itibari ile ortaklarının çevre otoriterleri nezdindeki atık su bertaraf yükümlülüğünü almasının yanı sıra her işletmenin ayrı ayrı arıtma tesisi kurmak yerine tek ekonomik ortak arıtma tesisi olması nedeni ile işletme ve ilk yatırım maliyetleri açısından bölgedeki sanayiciyi koruyor ve sanayicinin rekabet gücünü artırıyor. Düşük Arıtma maliyetleri açısından da ekonomik kazanç sağlıyor. Aynı zamanda ülke ekonomisi ve doğal kaynakların etkin kullanımını sağlayan tesis, ülkede dağınık havza bazlı sanayi bölgeleri için bakanlık tarafından da örnek gösterilen bir kuruluş haline geldi.

• Yeşil Çevre, ortaklarına arıtma dışında bir hizmet sunuyor mu?

Bölgedeki sanayici ortaklarımızın ihtiyaç duyduğu çevre danışmanlık hizmeti için bünyemizde çevre danışmanlık birimi kuruldu. Gerekli resmi işlemler tamamlandıktan sonra ortaklarımıza kar amacı gütmeyen kuruluş olmamız nedeni ile maliyet esaslı olarak bu hizmet de verilmeye başlandı. Bu tarz hizmetlerimiz ortaklarımızın istekleri ve ihtiyaçları doğrultusunda çeşitlendiriliyor.

• Kooperatifin çevresel etki açısından önemi nedir?

Kooperatif öncesinde bölgede yer alan işletmelerin atık suları açık kanallara akıyordu. 1’inci derece tarım arazilerini tehdit eden ve kirleten bu olumsuz durum, kooperatifin kurulup arıtma hizmeti vermeye başlamasıyla, bölge çiftçisine dere ve kanalları temizlemek sureti ile katkı sağladı. Bulaşıcı hastalık ve kötü kokuların önüne geçildi.

• Yeşil Çevre’nin topluma katkısını nasıl özetlersiniz?

Yeşil Çevre çoğunluğu bölgesinde yaşayan toplam 25 çalışanı ile istihdamın yanı sıra işletme esnasında bölge esnafından yapmış olduğu tedarikler ile de bölgesine katma değer sağlıyor. Her yıl Meslek Lisesi ve Çevre Mühendisliği öğrencilerine staj imkânı sunuyor.

• Çevre konusunda farkındalık çalışması yapıyor musunuz?

Bölgemizdeki yerel yönetimler, kaymakamlıklar ve milli eğitim müdürlükleri ile işbirliği yapılarak toplumun çevre konusunda bilinçlendirilmesi için çeşitli faaliyetler düzenleniyor ya da faaliyetlere destek ve katılım sağlıyoruz. Bölgemizdeki bütün ilköğretim 4’üncü sınıf öğrencileri ve okulların çevre kulübü öğrencileri her yıl müfredatları doğrultusunda tesisimizde mühendislerimiz eşliğinde gezi ve bilgilendirme programları düzenleniyor.

Çevresel kirliliğin kaynağında önlenmesi amacı ile ortak işletmeler, bölge yerleşim alanlarındaki konutlarda madeni ve bitkisel atık yağların toplanması çalışmaları düzenleniyor. Bu tür çevresel organizasyonlara sponsor olarak da katkı sağlıyor.

• Yeşil Çevre’nin hedefleri nedir?

Günlük 50 bin metreküp atık su ileri arıtma ve geri kazanım tesisi kurmayı hedefliyoruz. Bunun için ihtiyaç duyulan arazi Gürsu Belediyesi’nden satın alındı. Ortaklarımız ve Kestel/Gürsu yerleşim alanlarında tehlikesiz ve ambalaj atıkların toplanması ve ayrıştırılması sonraki aşamada da geri kazanım tesisinin kurulmasını planlıyoruz. Bu proje sayesinde öncelikle 402 sanayici ortağımız ile 171 bin 717 nüfusa sahip yerleşim alanı konutlarda oluşan tehlikesiz ve ambalaj atıklarının usul ve yönetmeliklere göre toplanmak sureti ile çevre kirliliğinin önüne geçilmesi ve ekonomik değeri olan bu atıkların ekonomiye kazandırılması sağlanacak. Ayrıca çamur bertaraf tesisimizden ve güneş panellerinden enerji üretimi projelerimiz de var. Arıtma tesisi kapasitemizi de 150 bin metreküpe çıkarmayı hedefliyoruz.

• Kamuoyun arıtma tesislerine yönelik ‘çalışmıyor’ ya da ‘belirli günlerde çalışıyor’ şeklinde bir yargı var. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Bakanlık, bizim gibi arıtma tesislerini 7/24 uzaktan izliyor. Ayrıca bakanlık adına çevre il müdürlüğü de her ay gelip numune alıyor ve analiz ettiriyor. Ayrıca iki ayda bir de bakanlığın gezi laboratuvar aracı da gelip numune alarak kontrol eder. Arıtma tesislerinin ‘mış gibi’ yapma şansı yok. Kamuoyunda oluşturulan algı gerçeği yansıtmıyor. Burada neler yapıldığını dileyen gelip görebilir. Çok ciddi denetimler var. Örneğin müsilaj konusunda günde 3 kez denetlendiğimiz dönemler oldu. Şimdi bu denetimler yeniden sıklaştırıldı.

• Arıtma açısından Bursa’yı nasıl görüyorsunuz?

Bursa, arıtma anlamında şanslı illerden biridir. İstanbul’a bakıldığında arıtma anlamında Bursa’nın ne kadar ilerde olduğunu görürsünüz. Yeşil Çevre model olarak Türkiye’de tektir. Bakanlık, Yeşil Çevre modelini Türkiye’nin farklı noktalarına öneriyor. Farklı ilerden benzer yapıyı kurmak için istişare ediliyor. Aynı zamanda yurtdışından da bizi model alan ve danışanlar oluyor.

MÜSİLAJLA MÜCADELE

Deniz suyu kalitesinin düşmesini etkileyen birçok faktör bulunurken, evsel atık suların ileri biyolojik arıtmadan geçirilmesi de müsilajla mücadelede büyük önem taşıyor. Marmara Denizi’ne 125 kilometre sahili olan Bursa’da, bugüne kadar yapılan 400 milyon liralık yatırımla hayata geçirilen alt yapı ve arıtma tesisleri sayesinde kentteki evsel atık suların yüzde 85’i ileri biyolojik, yüzde 6’sını da biyolojik arıtmadan geçirildikten sonra akarsular, göl ve derin deşarj ile denize bırakılıyor. Son 4-5 yılda yapılan yatırımlarla kurulan ileri biyolojik arıtma tesisleri sayesinde azot ve fosfor gibi elementler, yüzde 90 oranında arıtılıyor. Evsel atık suların arıtılması noktasında Bursa, Marmara Denizi’ne kıyısı olan iller arasında en şanslı konumda bulunuyor.

YENİ ARITMA TESİSİ

Bursa’nın 14 ilçesindeki evsel atık sular, 14’ü ileri biyolojik olmak üzere toplam 16 arıtma tesisinde arıtılırken; Harmancık, Keles ve Büyükorhan ilçelerindeki arıtma tesisi yatırımları da devam ediyor. Kentteki evsel atık suların yüzde 85’inin ileri biyolojik arıtmadan geçirilmesiyle yetinmeyen Bursa Büyükşehir Belediyesi, deniz suyu kalitesinin daha da artırılması için yaklaşık 31,5 milyon avroluk yeni yatırımların startını vermeye hazırlanıyor. Bu yatırımla halen var olan İznik, Orhangazi ve Orhaneli arıtma tesislerinin kapasitesinin artırılması, Karacabey ilçesi Yeniköy sahiline yeni bir arıtma tesisi yapılması ve Doğu Atıksu Arıtma Tesisi’nin ön arıtma ünitelerinin rehabilite edilmesi planlanıyor.

SAĞLIKLI ŞEHİR

Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, planlanan yeni yatırımla ilgili yakında ihaleye çıkılacağını belirterek, BUSKİ marifetiyle yapılan yatırımlarla Bursa’nın altyapısını daha da güçlendirmek istediklerini söyledi. Mustafakemalpaşa, Karacabey ve İnegöl ilçelerinin kanalizasyon ve yağmur suyu hatları ile ilgili imalatların bir taraftan devam ettiğini dile getiren Başkan Alinur Aktaş, “Bursa’da bu yatırımlar yıllardır yapılıyor. Temel amacımız, havası, suyu ve toprağıyla gelecek nesillere daha sağlıklı şehir bırakmak. Müsilaj sorununun gündeme gelmesi, gözleri Marmara Denizi’ne çevirdi. Marmara bir iç deniz, kapalı havza. Dünyanın en küçük denizlerinden bir tanesi. Bu noktada her bireyin, her şehrin üzerine düşen sorumluluklar var. Büyükşehir Belediyesi olarak sorumluluğumuzu yerine getirdiğimizi düşünüyorum. Çünkü evsel atık suların halen yüzde 85’ini ileri biyolojik arıtmadan geçiriyoruz. Yeni yapacağımız yatırımların da devreye alınmasıyla, bu rakamı çok daha yukarılara taşıyacağız” dedi. (Kaynak: BŞB)

Bursa Barosu, Mimarlar Odası Bursa Şubesi, DOĞADER, Gemlik Belediye Başkanı Mehmet Uğur Sertaslan, Başkan Yardımcısı Mert Dimili ve vatandaşlar adına Av. İsmail İşel, Gemlik’te kurulu Marmara Kimya Sanayii’nin derin deşarj projesinin iptali için dava açtı.

VEKİLLER KATILDI

Davacılar ve akademik meslek odalarının temsilcileriyle CHP Bursa milletvekilleri Nurhayat Altaca Kayışoğlu, Erkan Aydın ve Yüksel Özkan’ın da katıldığı basın açıklaması BAOB Özgürlük ve Demokrasi Meydanı’nda yapıldı.

SUYUNUZ ISINDI!

‘Körfezime Dokunma’, ‘Körfezimi Rahat Bırak’, ‘Suyu Isıtma Körfezi Yok Etme’, ‘Sizin Suyunuz Isındı’, ‘Müsilaj Gemlik’in Kaderi Olmayacak’ yazılı dövizlerle düzenlenen eylemde basın açıklaması Bursa Barosu Başkanı Av. Metin Öztosun tarafından okundu.

MARMARA’YA HANÇER

Açıklama metninde şu ifadelere yer verildi: “Marmara Denizi can çekişiyor, felaket müsilajla su üstüne çıktı, kıyıları kapladı ve aylarca içimiz acıyarak izledik. Bu acı tabloya rağmen önlem alması gerekenler, aksine girişimlerle Marmara Denizi’ne bir hançer daha saplamak için çalışıyorlar.”

YIKICI ZARARLAR VERECEK

Mezkûr firmanın projeye dair ÇED başvurusunun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından kabul edildiği ve plan değişikliklerinin hızlı bir şekilde onaylandığı vurgulanan metinde şöyle denildi: “Projenin, bölgenin havasına, suyuna, toprağına, yıkıcı zararlar vereceği açıktır.”

DERİN DEŞARJ DEĞİL

“Proje dosyasına göre denizden soğuk su alma yapısı -26 metre su derinliği civarına yerleştirilecektir ve denizden alınan suyun sıcaklığı, 10 C’ye kadar artacaktır. Derin deniz deşarjı ise -11 ila -13 metre su derinliklerine yerleştirilecek olan 54 metre uzunluğundaki difüzör ile toplam 14 adet delikten yapılacaktır. Difüzör deşarj boru hattının en son kısmında yer alacaktır…  Derin deşarj olarak adlandırılan projenin esasen ‘derin’ deşarj olmadığı, 13 metre derinliğe yapılan deşarjın yüzeysel deşarja neredeyse eşdeğer olacağı, bunun da ortamdaki çözünmüş oksijenin iyice azalmasına neden olacağı bilimsel raporlarla ortaya konulmuştur.”

200 BİN KONUTLUK SU

“Denizden su alma ve derin deniz deşarjı projesi kapsamında denizden temin edilmesi planlanan soğutma suyu debisi saatte 5 bin 500 metreküp olarak planlanmıştır. Yani projeye göre günde 132 bin metreküp, ayda ise 3 milyon 960 bin metreküp deniz suyu firma tarafından soğutma suyu olarak denizden çekilip kullanılacak ve kullanılan bu su denize tekrar deşarj edilecektir. Günümüzde 4 kişilik bir ailenin/konutun ortalama su tüketiminin ayda 20 metreküp olduğu gerçeği karşısında proje ile bu firmanın yaklaşık 200 bin konutun kullandığı kadar suyu işleme tabi tutarak tek başına kullanması anlamına gelmektedir ki, bu da projenin ve doğal olarak çevresel sonuçlarının devasa boyutlarda olduğunu, tasarımdan ibaret proje dosyasındaki verilerin dahi projenin çevreye ciddi olumsuz zararlar vereceğini göstermektedir.”

BAKANLIK ÇELİŞKİSİ

“Havaların ve suyun ısınmaya başladığı 2021 yılı ilkbaharından itibaren Marmara Denizi sahillerinde başlayan, bilinen adıyla Müsilaj-Deniz salyası çevre felaketi adeta tüm bu süreci derinden etkilemiş, endişe verici bu felaket ortaya yepyeni bir durum çıkarmıştır. Zira mevzuatın etkin koruma sağlamadığı, denetimlerin de yetersiz kaldığı, ortada sahipsiz ve korumasız bırakılan bir Marmara Denizi’nin bulunduğu gelinen vahim tablodan bellidir. Davalı Bakanlık adına Bakan Murat Kurum Marmara Denizi'ndeki müsilajın üç temel nedenini; deniz suyu sıcaklığının artması, denizdeki kirlilik ve deniz suyu seviyesinin azalması olarak özetlemektedir. Faaliyete geçirilmek istenen proje ise her 3 sebebi de kuvvetli şekilde besleyecek niteliktedir. Nitekim ilgili Bakanlık tarafından hazırlanan Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Planı'nda son 20 yılda deniz suyunun zaten 2 derece ısındığı tespit edilmiştir. Devasa büyüklükteki bu faaliyette önemli bir buharlaşma olacağı da meydandadır. Bizzat Bakanlığın tespitlerinde Gemlik Körfezi'nde en yüksek klorofil seviyelerine rastlanmışken ve faaliyetin buharlaşmayı, kirliliği arttıracağı açıkça belliyken, Bakanlıkça hazırlanan Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Planı'nda deşarjların kirliliği artırdığı tespit ve kabul edilmişken, ve yine aynı planda Marmara Denizi'ndeki soğutma suyu kullanımlarının 45 gün içinde en aza indirilmesi için gerekli çalışmaların yapılacağı kararlaştırılmışken tüm bu plan, program, tespit ve taahhütlerle çelişir şekilde tesisin faaliyetine izin veren kararlara imza atılması her açıdan anlaşılmaz ve kabul edilemez niteliktedir.”

DEPREMSELLİK RİSKİ

“Söz konusu firma faaliyetinin kapasite artırımından ziyade teknik anlamda nitelik değiştirme de içerdiği görülmektedir. Firma Formik Asit, Sodyum Hidrosülfit, Sodyum Sülfit, Sodyum Metabisülfit, Sodyum Sülfat, Sülfürik Asit kullanmaya ve depolamaya başlayacaktır. Yüksek teknolojik ve stratejik ürün olma özelliği de bulunmayan bu kimyasallar ABD Çevre Koruma Ajansı (USA-EPA) ve Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) En Tehlikeli Kimyasallar Listesi’nde yer almaktadır. Önlenemeyen bir kaza anında tesis, bölgedeki diğer tesis ve yerleşim birimleri için de tehdit oluşturacaktır. Marmara Bölgesi’nin depremsellik koşulları açısından yapılan incelemelerde 1’inci Derece riskli bölge olduğu belirlenmiştir. Gemlik özelinde ise durumun daha da riskli olduğu görülmektedir. Maden Tetkik Arama raporuna göre Kuzey Anadolu Fayı’nın güney kolunun devamı niteliğinde bulunan Gemlik Fay Zonu tüm bölgeyi çok ciddi risk altına sokmaktadır. Deprem riski nedeniyle 2017 yılında bölgeye özel KHK dahi yayımlanmıştır. Aynı nedenlerle ‘Gemlik ilçe sınırları içerisinde yer alan ve yanıcı, parlayıcı, patlayıcı, korozif ve toksik madde üreten, kullanan ve depolayan kullanımların kapasite gelişimine ve yeni tesis yapımına yönelik taleplere izin verilmeyecektir’ şeklinde 2013 yılında alınmış Belediye Meclis kararı ve plan notları mevcuttur.”

YÜRÜTMEYİ DURDURMA BEKLENTİSİ

Açıklama şu ifadelerle son buldu: “Tüm bunlara rağmen, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın da projeye karşı izah ettiğimiz bilimsel gerçeklerle uygunsuz görüşüne rağmen firmanın faaliyetlerine ilgili Bakanlıkça onay verilmiştir. Son 1 yıldır kamuoyuna verilen açıklama ve taahhütlere, eylem ve stratejik planlara rağmen etkin koruma sağlanamamış, verilen sözler ve planlar kâğıt üzerinde kalmıştır. Firmaya verilen izinler de bu durumu çarpıcı ve acı şekilde göstermektedir. Nitekim bu hafta Marmara Denizi sahillerinde müsilaj güçlü bir şekilde yeniden görülmeye başlanmıştır. Kurumların bu tavizkar ve hukuk dışı tutumuna karşı çevre ve hukuk mücadelemizi sürdürmeye kararlıyız. Bu nedenle bugün planların onayına ilişkin Bakanlık işlemine karşı birçok kurum ve yetkili kişiler olarak dava açıyoruz. Bu davamızda davacılar; Bursa Barosu, TMMOB Mimarlar Odası Bursa Şubesi ve Doğayı Çevreyi Koruma ve Doğa Sporları Derneği (DOĞADER), gerçek kişi olarak ise Gemlik Belediye Başkanı Mehmet Uğur Sertaslan, Gemlik Belediyesi Başkan Yardımcısı Mert Dimili ve Gemlik Çevre Platformu’ndan aynı zamanda gerçek kişilerin davada avukatlığını üstlenen İsmail İşel’dir. Haklı davamızın kabul göreceğine, kısa süre içinde yürütmeyi durdurma kararı da verileceğine inanıyor, böyle umuyoruz. Planların askıya çıkmasıyla birlikte 5 bin civarında vatandaş ve ayrıca birçok kurum planlara Bakanlık nezdinde itirazlarda bulunduğundan ve itiraz edenler yönünden dava açma süresi henüz başlamadığından, onlar da yasal sürelerinin başlamasıyla kısa süre içinde ayrıca hukuki yollara başvuracaklardır.”

DENİZ YAŞAMI BİTEBİLİR!

Eylemde açıklama yapan Gemlik Belediye Başkanı Mehmet Uğur Sertaslan, “Bu işi mümkün olduğu kadar siyasallaştırmamaya çalışıyoruz. Çünkü bir tepki ortaya çıkıp akademik ve bilimsel araştırmaların sonucu olan endişelerimiz boşa düşmesin ve sırf bir inatlaşma uğruna bir işletmeye çevrede geri dönülmesi mümkün olmayan bir durum yaratma olasılığı fırsatı verilmesin. Bunun gayretini gösteriyoruz çünkü konu çok hassas. Bunu biz söylemiyoruz. Yaptırdığımız araştırma ve çalışmalar, burada ortaya çıkabilecek sonucu tasavvur bile edemeyeceğimizi söylüyor. Suyun ısınmasına etki edecek en küçük müdahalenin dahi Gemlik Körfezi ve Marmara’yı bir bataklık çukuruna dönüştürme ihtimalinden bahsediyor. Deniz yaşamının sonlanabilme ihtimalinden bahsediyor. Yani dünyanın en kıymetli sofralık zeytinine ev sahipliği yapan ‘Gemlik’in zeytini ne olacak?’ bunu konuşmuyoruz bile. Ne olacağını, eğer bu faaliyetler devam ederse hep birlikte yaşayıp göreceğiz” dedi.

KAMU YATIRIM YAPARKEN!..

“Bir yandan ilgili bakanlıklar ve kamu kurumları, derin deşarjdan vazgeçip sudaki insan kaynaklı azot ve fosfor yükünü azaltmak için bizim paralarımızla bir sürü yatırım yapıyor” diyen Başkan Sertaslan, “Büyükşehir Belediyemize teşekkür ediyorum. Orhangazi’de bu yıl ihalesini yapacakları arıtma ile oradan Gemlik’e gelen kirli suyu sonlandıracaklar. Bu, milletin parasıyla yapılacak ve yapılması da lazım. Ama kamu, kendi kaynaklarını bu işle mücadelede kullanırken diğer yandan bir imzayla bir firmaya ‘gel kardeşim sen bizim temizlediğimiz denizi istediğin hale getir’ deyip onay veriyor. Bu süreci hukuken de takip edeceğiz” ifadelerini kullandı.

---

MKS SESSİZ!

Söz konusu projeye ilişkin geçen hafta bu açıklama yapılırken tarafsızlık ilkesi gereği görüşü sorulan şirket yetkilileri, yeni bir açıklama yapılmayacağını dile getirdi. Şirket daha önce basına ‘ilan’ olarak çıktığı duyurusunda şu ifadelerle projeyi savunmuştu:

“Projemiz, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından yerinde yapılan ölçümleri takiben altı ay kadar süren incelemeler ve alınan resmi kurum görüşleri ile beraber, 26 Eylül 2019 tarihinde onaylandı.”

ONLİNE TAKİP

“Projemizde uygulanması öngörülen seyreltme metodu ile denizde ısınma, bölgesel anlamda bile söz konusu değildir. Uygulamanın kontrolü için, denize dönen suyun sıcaklık ve diğer bazı parametreleri sürekli ölçülecek ve bu ölçümler bakanlıkça online olarak izlenecek.”

BİYOLOJİK DEĞİŞİKLİK OLMAYACAK

“Projemizde,  uygulanacak bilgisayar tasarımlı difüzör sistemi sayesinde oluşacak çok katlı seyreltme ile Gemlik Körfezi'nin hidrobiyolojik şartlarında ASLA hiç bir değişiklik olmayacak. Bu proje kapsamında; mevzuatın zorunlu tuttuğu, uzman ve bağımsız akademisyenler tarafından hazırlanan ‘Deniz Biyolojisi Çalışma Raporu’nda, projenin deniz ekosistemine ve ‘Denizel Flora ve Fauna’ya etkisi değerlendirilmiştir. Söz konusu deniz suyu soğutma sisteminin, biyolojik yönden bir olumsuzluğa neden olmayacağı bilimsel olarak ortaya kondu.”

---

TEHLİKEYİ İLK BALIKÇILAR GÖRDÜ

Mezkûr firmanın projesine karşı ilk eylemi, Aralık 2019’da Gemlikli Balıkçılar gerçekleştirmişti. Gemlik, Kurşunlu, Narlı, Kapaklı ve Yalova'da bulunan balıkçılar da körfeze gelerek tekneleri ile eylem düzenlemişti. Başkan Sertaslan da o tarihte eyleme destek vermişti.

---

BİLİMSEL ÇATIŞMA

Davacılar, söz konusu projenin bilimsel ve akademik çalışmalar sonucunda çevresel etkilerinin olumsuz olduğunu savunurken şirket tarafından yaptırılan bilimsel çalışmalar da tam tersini söylüyor.

Şirket tarafından Yardımcı Doçent Doktor Biyolog Mustafa Cebeci’ye Mayıs 2018’de hazırlattırılan ‘Deniz Biyolojisi Çalışma Raporu’nda şu ifadelere yer veriliyor:

“Gemlik Körfezi MKS Marmara deşarj ve su alma hattı güzergâhındaki 3 noktadan alınan biyolojik ve sediment örneklerinin analizleri gerçekleştirilmiş ve söz konusu çalışma sonuçları, planlanan sistemin biyolojik yönden bir olumsuzluğa neden olmayacağını göstermiştir.”

NOT: Söz konusu raporun hazırlandığı tarihte Marmara’da müsilaj sorunu yoktu. Bilimsel araştırma ve raporların birbirine ters sonuçlar ve tespitlerde bulunması da ‘bize has’ ayrı bir tartışma konusudur.

İŞLERİ KOLAYLAŞTIRACAĞIZ

Çevre konusundaki duyarlılıklarını birçok proje ile gözler önüne serdiklerini kaydeden Yeşil Çevre Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifi Genel Müdürü Mehmet Aydın, “Paris İklim Anlaşması ve Avrupa Yeşil Mutabakatı çerçevesinde kooperatif ortaklarımızın karbon salınımlarının azaltılması hedefine ulaşmayı amaçlıyoruz. Yeşil Mutabakat kapsamında 2030’a kadar firmalar, karbon salınımını yüzde 30 azaltmakla yükümlü. 125 civarında karbon salınımından sorumlu olan ve bunu azaltması gereken firmamız var. Bu kadar ortak, bu imkânlara sahip olamayacağı için Yeşil Çevre olarak organizasyonu onlar adına yapacağız. Ormanımızı karbon salınımı yapan ortaklarımıza, gönüllü ağaç dikmek isteyenlere parselleyeceğiz. Ortaklarımızın her birinin karbon ayak izlerini hesaplayıp ne kadar ağaç dikmeleri gerektiğini ileteceğiz. Biz imkân sunup, işlerini kolaylaştırmış olacağız. Nasıl ki bugün firmaların atık suyunu arıtıyorsak o gün de ihtiyaç duyacağı ağaçlandırma alanını oluşturmuş olacağız. Bursa’nın yeşil kimliğini pekiştirmek amacıyla Yeşil Çevre Hatıra Ormanı oluşturmak için çalışmalarımız sürüyor. Ortaklarımızın katkısıyla 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü kapsamında ormanımız için ilk fidanları dikmeyi arzuluyoruz. Destekleri için Sayın Valimiz Yakup Canbolat’a ve Bursa Orman Bölge Müdürümüz Sayın Mustafa Ülküdür ve ekibine teşekkür ediyoruz” ifadelerini kullandı.

DESTEĞE HAZIRIZ

Yeşil Çevre Arıtma Tesisi’ndeki incelemede çalışmalardan çok etkilendiğini dile getiren Bursa Orman Bölge Müdürü Mustafa Ülküdür de “Tesis yönetimini tebrik ediyorum. Çevre adında yürütülen çalışmalar son derece yerinde. Bu çalışmaların örnek teşkil etmesi de mutluluk verici. Yeşil Çevre Hatıra Ormanı için 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü’ne kadar ön çalışmaları birlikte yürüteceğiz. 11 Kasım’da da Yeşil Çevre Hatıra Ormanı’nı ağaç dikme töreniyle hayata geçireceğiz. Yeşil Çevre’nin ortakları da çevre duyarlılığı noktasında buraya katkıda bulunabilecek. Hatıra ormanı için Bursa Orman Bölge Müdürlüğü olarak elimizden gelen desteği vermeye hazırız” diye konuştu. (Kaynak: Yeşil Çevre)

DRENAJ YETERSİZ

Türkiye'de görülen doğal afetler içinde sel felaketinin depremden sonra en büyük can ve mal kaybına neden olduğu belirtilen raporda ülkede görülen seller can kayıplarına yol açarken her yıl can kaybına neden olmayan seller sonucunda milyarlarca liralık ekonomik kayıplar yaşandığı ifade edildi. Raporda, sellerin temel sebebinin, kuvvetli yağmur fırtınalarında drenaj sistemlerindeki yetersizlik sonucu ana nehir kanallarının tamamen dolu olmasıyla meydana gelen taşmalar olduğu kaydedildi. Rapora göre Türkiye'de 2010-2021 yıllarında Ege'de Muğla, Manisa, Aydın; Marmara'da İstanbul, Bursa; Karadeniz'de ise Samsun, Ordu ve Giresun'da çok fazla sel afeti oluştu.

EN ACI TARİH 21 HAZİRAN

Geçen yıl irili ufaklı sek ve taşkın olaylarının yaşandığı Bursa’da en fazla can ve mal kaybına neden olan sel, 21 Haziran 2020 tarihinde Kestel’de gerçekleşmişti. Dudaklı ve Kayacık mahallelerinde şiddetli yağış sonrası meydana gelen su baskınında ikisi çocuk 6 kişi hayatını kaybetmişti. O afetle çok sayıda araç ve 11 konut kullanılamaz hale gelmiş yollarda, altyapıda ve tarım arazilerinde hasar meydana gelmişti. O tarihte il genelinde etkili olan yağışlardan Gürsu, Yenişehir, Orhangazi ve İznik’te maddi hasar meydana gelmişti.

SEL İRAP’A GİRDİ

Bursa’da sık görülen sel afeti, İl Afet Riski Azaltma Planı’nda da (İRAP) yer aldı. Kestel’in söz konusu mahallelerinde yaşanan afet örneklenirken “DSİ 1. Bölge Müdürlüğünce görev, yetki ve sorumluluk alanı içerisindeki bütün akarsu ve derelerin, havzaları bazında taşkın riski ve muhtemel taşkın zararları yönüyle değerlendirilerek, Taşkın Tehlike Haritalarının oluşturulması, acil, kısa, orta ve uzun vadede ıslah edilmesi gerekli olanların tespit edilmesi ve akarsu-dere yatakları ıslah programı oluşturulması taşkın-sel olaylarıyla mücadelede önem arz etmektedir” denildi.

Konuya ilişkin, Bursa Barosu, Mimarlar Odası ve DOĞADER tarafından yapılan ortak basın açıklaması Bursa Akademik Odalar Birliği (BAOB)’da gerçekleştirildi. Türkiye Barolar Birliği Başkan Yardımcısı Av. Gürkan Altun ve akademik meslek odalarının başkan ve temsilcileri ile Cargill davalarında bulunmuş yurttaşların katıldığı basın açıklamasını Bursa Barosu Başkanı Av. Metin Öztosun okudu.

Öztosun, öncelikle Bursa 2. İdare Mahkemesi’nce verilen kararları özetledi. Buna göre;

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 25/02/2020 tarih ve 494 sayılı kararı ile onaylanan 1/25000 ölçekli İznik Gölü Nazım İmar Planı, 2. İdare Mahkemesi'nin 08/03/2022 tarih ve 2020/582 E., 2022/582 K. sayılı ilamıyla;

Yine Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 26/10/2020 tarih ve 1586 sayılı kararı ile onaylanan ve Orhangazi İlçesi’ndeki Cargill tesislerini kapsayan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı da, aynı mahkemenin 08/03/2022 tarih ve 2020/1196 E., 2022/203 K. sayılı ilamıyla iptal edildi.

DAVALI İDARE YETKİSİZDİR

Öztosun, karar gerekçesini de “dava konusu planlama bölgesinde halen doğal ve arkeolojik sitler ile diğer sulak alan koruma statülerinin çakıştığı, söz konusu alanda nazım imar planı yapma yetkisinin kültür varlıklarını koruma bölge kurulunun uygun görüşü doğrultusunda Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na ait olduğu yolundaki yargı kararına uyulmadan” davalı idarece yetkisiz bir şekilde plan yapılmasının hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir” şeklinde açıkladı.

Öztosun şöyle konuştu:

“Kamuoyunca bilindiği gibi, daha önce çıkarılan; Bursa İl Özel İdaresi İl Genel Meclisi’nin 05.03.2009 tarihli, 1/25000 ölçekli İznik Gölü Çevre Düzeni Planı Revizyonu, usul yönünden yetkisizlik nedeniyle;

Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan 29.12.2015 tarihli 1/25000 Ölçekli İznik Gölü Nazım İmar Planı hazırlık aşamasındaki yetersizlikler, planın kendisindeki belirsizlikler ve üst ölçekli plana aykırılıklar nedenleriyle iptal edilmiştir.

Güncel dava konusu plan da, maalesef yetkisizlik nedeniyle iptal edilmiştir.

HOŞ GÖRMEMİZ BEKLENMESİN!

1990 tarihli İznik Gölü Çevre Düzeni Planı şimdiye kadar hazırlanmış en iyi plan olmasına rağmen, bu plandan sonra çıkarılan planların iptal nedenleri yetkisizlik ve plan hazırlanmasındaki yetersizliklerdir. İptal edilen bu plan değişikliklerinin altında ranta dayalı imar anlayışı, doğal değerlerin korunmasından vazgeçme, zaten sanayi baskısı ve kirliliği altındaki bölgeyi yeni sanayilere açma isteği bulunmaktadır.

Bizler tüm doğayı, kurt, kuş, böcek, tüm canlıların, bu hukuksuz işlemleri yapanlar da dahil çocuklarımızın ve torunlarımızın yaşam hakkını savunurken; daha çok tüketim ve büyüme hırsıyla rant ve para için gözlerini karartanların, çevre katliamına varan veya varacak olan hukuksal eylem ve işlemlerini hoş görmemizi de bizden hiç kimse beklemesin...

Çevre mücadelesinin yapıldığı bazı derdest davalarda, savunma sınırlarını zorlayarak, avukatlarımıza yöneltilen gerçek dışı beyanları ve dava dışı kişilerce avukatlarımız hakkında araştırma yapılmasını da şiddetle kınıyoruz. Unutulmasın ki, hukuk ve adalet bir gün herkese lazım olacaktır.

BİLİM, AKIL, VİCDAN NE DİYORSA ONU YAPTIK!

Bursa Barosu ve çevre mücadelesi bileşenlerimizle açtığımız davalarda bilimin ve hukukun dışında hiç kimse, hiç bir kurum ve kuruluş hakkında subjektif, gerçek dışı iddialarda bulunmadık. Bilim, akıl, hukuk ve vicdan ne diyorsa onu yaptık.

Hukuka aykırılığı kural haline getirenler ise bir kez daha yakalanmalarının telaşıyla, hareket etmektedirler. Binlerce kişiye istihdam sağlama bahanesinin arkasına gizlenerek, doğayı ve insan yaşamını, karlarını artırmak uğruna hiçe sayanların ve niyetlerinin de farkındayız.

Kimlerin ne kadar, ekolojik dengenin korunmasına hassasiyet, duyarlılık ve özen gösterdiği kamuoyunca zaten yakından bilinmektedir. Duyarlı ve özenli bir tavır ve tutum içindeymiş gibi gerçek dışı söylemlerin arkasında rant ve gözü dönmüş kar hırsının olduğunun da farkındayız.

Ancak kimsenin şüphesi olmasın ki hukukun üstünlüğünü koruma vazifemizi sadece meslek alanımıza hapsetmeye kalksalar da Bursa Barosu ve çevre mücadelemizin bileşenleri olan akademik meslek odalarımız, derneklerimiz ve çevre gönüllülerimizle şimdiye kadar olduğu gibi, bundan sonra da tüm canlıların ve insanların yaşam hakkını savunmaya devam edeceğiz.”

Metinde şu ifadelere yer verildi: “Zeytinliklerimizin madencilik, enerji, petrol ve doğalgaz arama, jeotermal tesisler, sanayi, turizm ve imar amaçlı talanına yönelik girişimler, geçmişten günümüze gündemden düşmüyor. Anayasa ve yasalardaki koruyucu hükümlere rağmen, 2002 yılından beri sürekli gündeme gelen mevzuat değişiklikleri, doğayı ve tarımı korumaya duyarlı kesimlerin toplumsal ve hukuk mücadelesi ile defalarca yargı tarafından durduruldu. En son, 2017 tarihli Maden Yönetmeliği’nin 115. maddesine, 1 Mart 2022 tarih ve 31765 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan değişiklikle eklenen fıkra, zeytinliklerimizin ölüm fermanıdır.”

YASAL KILIF

“Anayasal Hukuk Devletinde “Normlar Hiyerarşisi’ne göre; Yasalar Anayasaya, Yönetmelikler ise Yasalara aykırı düzenlenemez. Anayasa’nın 44. ve 45. maddeleri; tarımın, üreticinin ve tarımsal üretim alanlarının korunmasını düzenlemektedir. 1939 tarihli Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun; zeytinliklerin korunmasını ve geliştirilmesini düzenlemektedir. Zeytinlik alanların daraltılamayacağını belirten Yasaya göre; zeytinliklerin 3 kilometre yakınında zeytin işleme tesisi dışında toz çıkaran hiçbir tesise izin verilemez. 2005 tarihli 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu; toprağın korunması, geliştirilmesi, tarımsal arazilerin çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı kullanımını düzenlemektedir. Yasa; zeytinlik gibi Dikili ve Özel Ürün arazilerimizi de korumaktadır. 2017 tarihli Maden Yönetmeliği zaten gerekli istisnaları madencilik lehine vermişken, 1 Mart 2022 tarihli yönetmelik değişikliği ile Marmara, Ege, Akdeniz Bölgeleri ve ülkemizin her yerindeki zeytinliklerimizin talanına, normlar hiyerarşisine aykırı bir şekilde yeni bir yasal kılıf hazırlanmaktadır.”

KABUL EDİLEMEZ

“Yönetmelik değişikliği ile tarım alanlarını, meraları, zeytinlikleri, ormanları korumak yerine enerji amaçlı kömür ve jeotermal faaliyetlerde belli şirketlere yönelik yeni imtiyazların gündeme getirilmesi kabul edilemez. Değişiklikte yer alan “kamu yararı” kavramı geçmişteki olumsuz uygulamalar ortada iken, zeytinliklerin geleceği adına ciddi bir tehlikedir ve kabul edilemez. Faaliyetlerin bitiminde sahayı rehabilite ederek eski hale getirme taahhüdü, geçmiş uygulamalar dikkate alındığında işlevsizdir ve kabul edilemez. Asırlık zeytinliklerin belli şirketlerin kârı için taşınmaya çalışılması ya da şekilsel yeni zeytinlik dikilmesi taahhüdünün bilimsel hiçbir açıklaması yoktur ve kabul edilemez.”

HUKUKİ SÜREÇ

“Tarım ve Orman Bakanlığı’nın temel görevi zeytinlikleri koşulsuz korumak, zeytin ve zeytinyağı üretimini artırmak iken, bu görevini yok sayarak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın doğayı ve tarım alanlarını yok edecek uygulamalarına rıza göstermesi, aracılık yapması kabul edilemez. Biz, aşağıda imzası bulunan kurum ve kuruluşlar olarak; bir yandan kamuoyunu doğru bilgilendirerek, ülke düzeyinde toplumsal mücadelemizi sürdüreceğiz. Diğer yandan eş zamanlı olarak yönetmeliğe karşı her türlü yasal yoldan haklarımızı arayacağız. Yönetmelik değişikliği ile verilecek yeni izinler için de hukuki süreci işleteceğiz.”

Açıklamaya şu sivil toplum kuruluşları destek verdi: Artvin Kültür Sanat Derneği (ASDER), Bursa Artvin Çevre Platformu, Bursa Çevre Platformu, Bursa Diş Hekimleri Odası, Bursa Eczacı Odası, Bursa Halkevi, Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası, Bursa Su Kollektifi, Bursa Tabip Odası, Bursa Veteriner Hekimler Odası, Bursa Ziraat Odaları, İznik Çevre Ve Yaşam Platformu, KESK Tarım Orkam-Sen; TMMOB Çevre Mühendisleri, Elektrik Mühendisleri, Gıda Mühendisleri, İç Mimarlar, Kimya Mühendisleri, İnşaat Mühendisleri, Makine Mühendisleri, Meteoroloji Mühendisleri, Mimarlar, Peyzaj Mimarları, Şehir Plancıları, Tekstil Mühendisleri, Ziraat Mühendisleri Odaları Bursa Şubeleri, Türkiye Ormancılar Derneği Bursa Temsilciliği, Türkiye Tabiatı Koruma Derneği Ayvalık Temsilciliği, Türkiye Ziraatçılar Derneği, Yenişehir Çevre Platformu. (Kaynak: ZMO Bursa)

EKOLOJİK KRİZ

TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, yeni projelerinin çıkış noktasını; “Gezegenimiz birbirine sımsıkı bağlı olan doğal sistemler ağından oluşuyor ve yaşam, temel olarak iklime bağlı. Ancak artık tüm bu yaşamsal sistemleri etkileyen ekolojik bir kriz ile karşı karşıyayız. Günümüz çocukları ve gençleri, ilerleyen yıllarda, bu sürecin sonuçlarıyla mücadele etmek, sorunlara yaratıcı ve kalıcı çözümler bulmak zorunda kalacak. COP26 İklim Zirvesi ve Paris Anlaşması’nın iklim değişikliği eğitimiyle ilgili taahhütleri de gösteriyor ki ekolojik okuryazarlığın eğitsel bir öncelik olarak ele alınması gerekiyor. Çocukların doğaya yabancılaştığı bu dönemde, onları değişen yeni koşullara hazırlamamız ve eğitim sistemini, bu bağı yeniden kurarak gerekli yetkinlikleri, yaşam becerilerini çocuklarımıza kazandıracak şekilde planlamamız gerekiyor” sözleriyle ifade ederken sürdürülebilir yaşam becerileri kazanmamız gerektiğini vurguluyor.

DOĞAYI KORU

Son zamanlarda her yaştan çocuğun iklim değişikliğiyle ilgili haberlere ve bilgilere sıkça maruz kaldığını da belirten Ataç, “Bunun bir sonucu olarak çocuklar, iklim kaygısı ile baş başa kalabiyor. Onları bu kaygıdan korumaya ya da bu süreçle daha sağlıklı baş etmelerini sağlamaya çalışsak da çeşitli bilgilerle farklı şekillerde karşılaşmaları kaçınılmaz. Ancak yetişkinler olarak bu konuda daha hazırlıklı ve bilinçli olmamız, çocuklardan gelen sorulara farkındalıkla yaklaşmamız, kendi davranışlarımızla onlara örnek olmamız ve onların bu sürece eleştirel yaklaşmasını sağlamamız gerekiyor. Aynı zamanda onları doğayı korumak için motive etmeli, onların kaygılarını dinlemeli, bunu azaltmak için neler yapabilecekleriyle ilgili onlarla konuşmalı ve umutlarını kaybetmemelerini sağlamalıyız” diyerek bu konuda ebeveynlere ve öğretmenlere güvendiklerini dile getirdi.

YERKÜREYE SAYGI

Ataç, 2019’da başlayarak iki yıl boyunca Millî Eğitim Bakanlığı iş birliği ve Sompo Sigorta’nın desteğiyle yürüttükleri “Yerküreye Saygı: İklimi Koru” projesi ile 30 ilde yaklaşık 13 bin 200 çocuğa ve 3 bin 600 gence ulaştıklarını ve iklim değişikliği konusunda farkındalık sağlamaya çalıştıklarını hatırlatarak, “Şimdi ise Vakfımız tarafından fonlanacak “İklim Değişikliği Eğitim ve Farkındalık Projesi” ile çocuklar ve gençlere doğayla uyumlu yaşama bilincini erken yaşta kazandırmak amacıyla çalışmaya devam edeceğiz. Millî Eğitim Bakanlığı iş birliğinde yürüteceğimiz projemizle iklim, iklim değişikliği ve iklim değişikliğinin sonuçları üzerine her sınıf kademesinde çocuklarla birlikte düşüneceğiz. Karbonsuz yaşam için öncelikler, biyolojik çeşitlilik, sürdürülebilirlik başta olmak üzere daha kapsamlı bir içerikle öğretmenlerimizi de desteklemeyi, onlara yararlı kaynaklar sunmayı amaçlıyoruz. Bu projede en büyük beklentimiz, çocukların doğayı merak ederek keşfetmelerine, doğayla güçlü bir bağ kurmalarını sağlamak. Bunlarla beraber çocukların, ekolojik okuryazarlık becerileri kazanmak, daha az tüketmek, doğal varlıkları, canlıları yakından tanımak, atıkları azaltmak, doğa hakkında daha çok okumak ve sivil topluma destek için gönüllü olmak gibi sürdürülebilir yaşam becerileri kazanmalarına destek olmayı hedefliyoruz. Ancak bu şekilde iklim değişikliğine ve sonuçlarına kalıcı bir çözüm bulabileceğimize ve çocuklarımızın yeni sürece bilinçli bir şekilde uyum sağlayacağına inanıyoruz” dedi.

ÖZEL PORTAL

TEMA Vakfı, İklim Değişikliği Eğitim ve Farkındalık Projesi ile 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında ilkokul, ortaokul ve lise kademesindeki toplam 6 bin çocuğa ulaşmayı hedefliyor. Eğitim uygulamaları Mart ayında başlayacak projenin yıl içinde hayata geçirilecek ‘iklimtema.org’ eğitim portalında öğretmenler için kapsamlı eğitici materyaller yer alacak. Ayrıca proje kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan farkındalık etkinlikleri kapsamında düzenlenecek iklim değişikliği sunumu, belgesel gösterimi ve iklim söyleşileriyle de bin genç ve yetişkine ulaşılması hedefleniyor. Bu çalışmalar ile gençler ve yetişkinlerin iklim değişikliğiyle ilgili bilgi edinmeleri, sürdürülebilir yaşam bilinci kazanmaları, iklim değişikliği konusundaki neden-sonuç ilişkisini kavramaları ve iklimi korumak için neler yapabilecekleri konusunda düşünmeleri amaçlanıyor. (Kaynak: TEMA)

GELİŞMİŞ ÜLKELER ELEŞTİRİSİ

Prof. Dr. Mete Cengiz Kültür Merkezi’nde organize edilen etkinliğin açılış töreninde konuşan Rektör Prof. Dr. Ahmet Saim Kılavuz, yaklaşık 1 yıl önce sürdürülebilir kampüs projesi başlattıklarını vurguladı. Daha iyi, daha güzel, yaşanabilir ve süreklilik arz eden bir kampüs fikri ile çalışmaya başladıklarını kaydeden Prof. Dr. Ahmet Saim Kılavuz; “Dünyamız bizlere emanet. Bizler de emanetçiyiz. Gelecek nesillere de bu emaneti en iyi şekilde bırakmamız gerekiyor. Dünya bunun farkında ancak uygulamada bir takım sorunlar yaşandığı hepimizin malumudur. Gelişmiş ülkelerin çevreye sahip çıktığı söyleniyor. Bizlere bu şekilde yansıtılıyor. Ancak dünyayı ve çevreyi en hoyratça kullananın da bu ülkeler olduğunu biliyoruz. Bilgilerin ve bilimsel gelişmelerin eyleme dönüşmesi gerekiyor. Yaşanabilir bir dünya ve çevre için gerçek anlamda yapılması gerekenler maalesef yapılmıyor. Dengenin korunması gerekiyor. Bir yandan gelişmeye devam etmek diğer yandan da doğayı korumak zorundayız” diye konuştu.

DOĞAYI KORUMA BİLİNCİ

Üniversite olarak önceki yıl Green Metrics sıralama kuruluşuna başvurduklarını açıklayan Rektör Kılavuz; “Çok güzel bir kampüsümüz var. Yeşil alana sahip üniversiteler içerisinde Türkiye’de ilk üç içerisindeyiz. Dünya sıralamasında ise ilk 50 içerisindeyiz. Sürdürülebilirlik eğitimi ve araştırmaları konusunda da aynı derecelere sahibiz. 15,5 milyon metrekare bir kampüs arazimiz var. Bunun 5,5 milyon metrekaresi çam ağaçları ile kaplı. Bir anlamda Bursa’nın akciğerleri konumundayız. Bu yeşil alan ve doğa sayesinde dünyadaki en önemli üniversitelerinden birisi konumuna geldik. Bizim asli görevlerimizden birisi bu güzelliğe ve doğaya sahip çıkmaktır” açıklamasında bulundu. Aile olarak da doğanın korunması noktasında özel bir hassasiyet gösterdiklerinin altını çizen Kılavuz; “Benim 6 torunum var. Üniversite 3. sınıftan tutun da anaokuluna giden sıra sıra torunlara sahibim. Ancak en küçüğümüzden en büyüğümüze kadar yediğimiz şekerin kabuğunu bile uygun atık yerine atmaya dikkat ediyoruz. Çevre ve doğayı koruma bilinci öncelikle ailede başlıyor. Küçük yaşta çocuklarımıza bu hassasiyeti aşılamamız gerekiyor” dedi.

‘BİRLİKTE ÇALIŞIRSAK BAŞARABİLİRİZ’

BUÜ Sürdürülebilir Kampüs Koordinatörü Prof. Dr. Güray Salihoğlu ise törendeki açılış konuşmasında etkinliğe katılan herkese teşekkür etti. Özellikle ilköğretim öğrencilerini aralarında görmekten büyük bir mutluluk duyduklarını kaydeden Prof. Dr. Güray Salihoğlu; “Sizleri burada görmek bizleri mutlu etti. Çünkü eğer çevre için bir şeyler yapacaksak, bunu ancak birlikte yapabiliriz. Çevre problemlerini anlayabilirsek, aynı dili konuşursak, dertleri paylaşırsak belki bir şeyler yapabilir ve bir şeyleri başarabiliriz. Elimizde sihirli bir değnek yok, çevre problemlerini hemen çözemeyebiliriz. Belki de ömrümüz bu sorunun çözülmesine yetmeyebilir. Ancak Nasrettin Hoca misali göle bir maya çalar ve sonra belki tutar diye umut ederiz. En sonunda ise geri dönüp yaşam muhasebemizi yaptığımız zaman biz denedik, elimizden geleni yaptık diyebiliriz. Biz başkalarını da çevreyi de düşündük. Asla bencil olmadık diyebiliriz. Sürdürülebilir Kampüs çalışmalarına Rektörümüzün önderliğinde işte tam da bu duygularla başladık. Daha bir yılı bile doldurmadık. Bu süre içerisinde bizim gibi düşünenlerin çok fazla olduğunu gördük. Bugünkü etkinliğimiz de çabalarımız arasında bir damla olacak ve belki de damlaya damlaya göl olacak” şeklinde konuştu. (Kaynak: BUÜ)

TALEPLER ÖNCELİKLENDİRİLMELİ

Kömürden çıkış planının bugünden başlanarak yapılması taleplerini Şura’daki komisyonlarda birkaç kez ilettiklerini de ifade eden TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, “Ancak gençlerin de talepleri olan kömürden çıkışın yuvarlak masada sanayiciler tarafından veto edilmesiyle sonuç bildirgesinden çıkarılmasını, gelecek nesillerin ekolojik haklarının göz ardı edilmesi olarak değerlendiriyoruz. İklim güvenliği ve gıda güvencesi bulunmayan bir Türkiye, gençlerimizin hak ettiği bir Türkiye değildir. Afetlerden, göçlerden ve kıtlıktan etkilenebilirliği yüksek, kırılgan bir Türkiye yerine iklim güvenliği olan bir Türkiye görmek istiyoruz. Bu sebeple binlerce genç gönüllüsü olan bir STK olarak İklim Yasası’nda gençlerimizin ve gelecek taleplerinin önceliklendirilmesi gerektiğini düşünüyoruz” dedi. 

FIRSAT KAÇIRILMAMALI

İklim Yasası gibi kapsamlı bir konunun yalnızca bir aylık komisyon toplantıları ve bir haftalık şurayla ele alınıyor olmasının endişelere sebep olduğunu belirten Deniz Ataç, 28 Şubat’ta yayımlanan IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli) Çalışma Grubu II'nin Altıncı Değerlendirme Dönemi (AR6), “İklim Değişikliği 2022: Etkiler, Uyum ve Kırılganlık” raporuna da dikkat çekti. Ataç; “Raporda, insan faaliyetleri kaynaklı sera gazı salımlarının neden olduğu iklim değişikliğinin, insan refahı ve gezegenin sağlığı için bir tehdit oluşturduğu açıkça ifade ediliyor. Aynı zamanda iklim eyleminde daha fazla gecikmenin, yaşanabilir bir geleceği güvence altına almak için az kalan zamanın iyice daralmasına ve iklim güvenli gelecek fırsatının kaçırılmasına neden olacağına dikkat çekiliyor” diyerek rapor bulgularının iklim krizine yönelik politikaları belirlerken göz önünde bulundurulacağını umduklarını dile getirdi.

TEMA Vakfı, yaşanabilir bir gelecek için İklim Yasası’nda olması gerekenlerin listesini ise şekilde sıraladı:

• Kömürden çıkış planının bugünden başlanarak yapılması, 2030’a kadar kömürden çıkışın hedeflenmesi ve bu hedefe istinaden yeni kömür yatırımlarının yapılmaması,
• Adil geçiş ekseninde, maden ve termik santrallerde çalışan emekçilerin iş güvencesinin sağlanarak dönüşüm planlarının başlatılması,
• Elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payının artırılması, yenilenebilir enerji kooperatiflerinin mevzuatının kolaylaştırılması ve kooperatiflerin desteklenmesi,
• Yenilenebilir enerji payının artırılması için geliştirilen politikaların; ekolojik haklar öncelikli olarak, yereldeki insanların haklarını önceleyerek planlanması,
• Arazi kullanım planlarının yapılarak orman, mera ve tarım alanlarında arazi kullanım değişikliğini kolaylaştıran mevzuat maddelerinin değiştirilmesi,
• Arazi restorasyonunun ve toprak koruma çalışmalarının desteklenmesi,
• Tahrip edilmiş alanların Birleşmiş Milletler 10 yıllık Ekosistem Restorasyonu Eylemi kapsamında restorasyonlarının hızlanması, arazi tahribatı dengelenmesi konusunda kaynak artırılması,
• Biyolojik çeşitliliği yüksek, lokal endemiklerin ve nesli tehlike altında olan türlerin bulunduğu alanların koruma alanlarına dahil edilmesi,
• Doğal alanların ve marjinal tarım arazilerinin dışında kalan tarım alanlarının, madencilik ya da enerji üretimi gibi faaliyetler için kullanılmasının önüne geçilmesi. (Kaynak: TEMA)

***

SON DÖNEMEÇTEYİZ!

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İklim Şurası sonuç bildirgesinin Türkiye’nin sözünü yükselterek etkisini küresel düzeyde hissettirmesini sağlayacağını, yeşil kalkınma yolunda liderliğini hızlandıracak ve inancını pekiştireceğini savundu. İklim değişikliğiyle hem mücadele edilmesi hem de buna uyum sağlanması gerektiğine işaret eden Bakan Kurum, bu uyumun günübirlik bir aksiyon olarak görülmemesi, baştan başa bir yaşam kültürü, bir davranış biçimine dönüştürmesi gerektiğini söyledi.

Kurum, sadece her şey yolunda giderken değil, kötü gittiğinde de hayat tarzının sürdürülebilir kılınması gerektiğini belirterek sözlerini şöyle sürdürdü: "İnsanlığı 'daha adil bir dünyaya, iklim değişikliği seferberliğine' çağırıyoruz. Bu çağrımızı, en ücradaki insanımız duyana kadar asla gündemden düşürmemeliyiz. Şu cennet vatanın havasını, suyunu, toprağını tertemiz yapana kadar, dur durak bilmeden canla başla çalışmalıyız. Tüm dünyada, her yüz gıdadan 33'ü çöpe gitmektedir. Halbuki, bugün dünyada her 9 kişiden biri, açlıkla mücadele etmektedir. Bu da 821 milyon insanın her gece yatağına aç girmesi demektir. Halbuki israf edilen gıdanın 3’te 1’i, dünyadaki tüm aç insanları doyurmaya yetmektedir. Bu felaketi durdurmak için tasarrufu ilke edinen, israftan kaçınan işlerden yana tavır koyacağız. İnsanlık olarak son dönemeçteyiz. Gidişatı değiştirebileceğimiz son 10 yılımız var ve bu fırsatı değerlendirebilecek son nesil de biziz."

DURUM İÇ KARARTICI

Prof. Dr. İbrahim Özdemir, “Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres'in son BM Taraflar İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP26) söylediği gibi, ‘Narin gezegenimiz pamuk ipliğine bağlı. Hala iklim felaketinin kapısını çalıyoruz. Acil durum moduna geçme zamanı, yoksa net sıfıra ulaşma şansımız sıfır olacak.’ Durum iç karartıcı olabilir. Fakat iyi haber şu ki bu hikâyeyi değiştirmek için bireyler olarak yapabileceğimiz halen daha çok şey var” dedi.

HERKESİN BİR ROLÜ VAR

İklim acil durumunun hepimizden bir eylem beklediğini kaydeden Prof. Dr. İbrahim Özdemir, “UNEP İklim Değişikliği Koordinatörü Niklas Hagelberg göre ‘2050 yılına kadar net sıfır sera gazı emisyonuna ulaşmamız gerekiyor ve herkesin bu hedefte bir rolü var.’ Biz bireyler olarak tüketim alışkanlıklarımızı değiştirmeli ve bizi temsil edenlere işverenlerimize, politikacılarımıza hızla düşük karbonlu bir dünyaya geçmeleri için baskı yapmalıyız” diye konuştu.

KRİZLE MÜCADELENİN 10 YOLU

Prof. Dr. İbrahim Özdemir, iklim kriziyle mücadele etmede yapılması gereken 10 yöntemle ilgili şu değerlendirmede bulundu:

SORUNU DUYURUN

Arkadaşlarınızı, ailenizi ve iş arkadaşlarınızı karbon kirliliğini azaltmaya teşvik edin. 1 milyar insana pratik adımlar atması için ilham vermeyi ve liderlerini iklim konusunda daha cesur davranmaya davet etmeyi amaçlayan “Count Us In” gibi küresel bir harekete katılın. Platformun organizatörleri, 1 milyar insan harekete geçerse, küresel karbon emisyonlarını yüzde 20'ye kadar azaltabileceklerini söylüyor. BM'nin iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konulu #ActNow kampanyasına kaydolabilir ve bu kritik küresel tartışmayı fikirlerinizle destek verebilirsiniz.

SİYASİ BASKIYI SÜRDÜRMEYE DEVAM EDİN

Emisyonları ve karbon kirliliğini azaltma çabalarını desteklemek için yerel politikacılar ve işletmeler için lobi yapın. Count Us In bunun nasıl yapılacağına dair bazı kullanışlı ipuçları bulunmaktadır. Önem verdiğiniz bir çevresel sorun seçin, belirli bir değişiklik talebine karar verin ve ardından yerel temsilcinizle bir toplantı ayarlamaya çalışın. Korkutucu görünebilir ama fikirleriniz duyulmalı. İnsanlık iklim acil durumuyla mücadelede başarılı olacaksa, politikacılar çözümün bir parçası olmalıdır. Baskıya devam etmek hepimizin elinde.

ULAŞIMINIZI DEĞİŞTİRİN

Ulaşım, tüm sera gazı emisyonlarının yaklaşık dörtte birini oluşturuyor ve dünya genelinde birçok hükümet, seyahati karbondan arındırmak için politikalar uyguluyor. Sizler de bir başlangıç yapabilirsiniz: Arabanızı evde bırakın ve mümkün olduğunca yürüyün veya bisiklet kullanın. Mesafeler çok fazla ise toplu taşıma araçlarını tercih edin tercihen elektrikli seçenekleri. Araba kullanmak zorundaysanız, yolda daha az araba olması için başkalarıyla arabanızı paylaşmayı teklif edin. Çizginin dışına çıkın ve bir elektrikli araba satın alın. Yaptığınız uzun mesafeli uçuşların sayısını azaltın.

GÜÇ KULLANIMINIZI KONTROL ALTINDA TUTUN

Yapabiliyorsanız, sıfır karbonlu veya yenilenebilir bir enerji sağlayıcısına geçin. Çatınıza güneş panelleri kurun. Daha verimli olun: Mümkünse ısıtmanızı bir veya iki derece azaltın. Aletleri ve ışıkları kullanmadığınız zamanlarda kapatın ve daha güzeli en başta en verimli ürünleri satın alın (ipucu: bu size para kazandıracak!). Çatı katınızı veya çatınızı yalıtın. Bu sayede kışın daha sıcak, yazın daha serin olacak ve biraz da tasarruf edeceksiniz.

DİYETİNİZİ GÖZDEN GEÇİRİN

Daha fazla bitki bazlı yemek yiyin. Vücudunuz ve gezegen size teşekkür edecek. Bugün, dünyadaki tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 60'ı hayvan otlatmak için kullanılıyor ve birçok ülkede insanlar sağlıklı olandan daha fazla hayvan kaynaklı gıda tüketiyor. Bitki açısından zengin diyetler, kalp hastalığı, felç, diyabet ve kanser gibi kronik hastalıkları azaltmaya yardımcı olmaktadır.

YEREL YERLERDEN ALIŞVERİŞ YAPIN VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRÜNLER SATIN ALIN 

Yiyeceklerinizin karbon ayak izini azaltmak için yerel ve mevsimlik yiyecekler satın alın. Bu sayede bölgenizdeki küçük işletmelere ve çiftliklere yardım edecek, nakliye ve soğuk zincir depolama ile ilgili fosil yakıt emisyonlarının azalmasına katkıda bulunacaksınız. Sürdürülebilir tarım, geleneksel tarıma göre yüzde 56'ya kadar daha az enerji kullanır, yüzde 64 daha az emisyon oluşturur ve daha yüksek düzeyde biyolojik çeşitlilik sağlar. Bir adım daha ileri gidin ve kendi meyve, sebze ve bitkilerinizi yetiştirmeyi deneyin. Yetiştirdiğiniz bitkileri bahçeye, balkona ve hatta pencere pervazına dikebilirsiniz. Komşularınızı dahil etmek için mahallenizde bir topluluk bahçesi kurun.

GIDALARI İSRAF ETMEYİN

Üretilen tüm gıdaların üçte biri ya kayboluyor ya da israf ediliyor. UNEP'in Gıda İsrafı İndeksi 2021 Raporuna göre, insanlar küresel olarak her yıl 1 milyar ton gıdayı israf ediyor ve bu da küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 8-10'una tekabül ediyor. Sadece ihtiyacınız olanı satın alarak israftan kaçının. Satın aldığınız gıdaların yenilebilen her kısmından yararlanın. Pirinci ve diğer temel gıdaları pişirmeden önce porsiyon boyutlarını ölçün, yiyecekleri doğru bir şekilde saklayın (varsa dondurucu kullanın), artıklar konusunda yaratıcı olun, arkadaşlarınızla ve komşularınızla fazlalıkları paylaşın ve yerel bir yiyecek paylaşım planına katkıda bulunun. Yenmeyen kalıntılardan kompost yapın ve bahçenizi gübrelemek için kullanın. Kompostlama, çevresel etkileri azaltırken organik atıkları yönetmek için en iyi seçeneklerden biridir.

İKLİM YANLISI GİYİNİN

Moda endüstrisi, küresel karbon emisyonlarının yüzde 8-10'unu oluşturuyor. Tüm uluslararası uçuşlar ve deniz taşımacılığının toplamından daha fazla ve "hızlı moda", kıyafetlerin hızla çöplüklere atılmasına sebebiyet veren, kullanılıp atılan bir kültür yarattı. Fakat bizler bunu değiştirebiliriz. Daha az yeni kıyafet satın alın ve daha uzun süre giyin. Sadece bir kez giyilecek yeni ürünler satın almak yerine, özel günler için sürdürülebilir etiketler arayın ve kiralama hizmetlerini kullanın. Önceden sevdiğiniz kıyafetleri geri dönüştürün ve gerektiğinde onarın.

AĞAÇ DİKİN

Her yıl yaklaşık 12 milyon hektar orman yok oluyor ve bu ormansızlaşma, tarım ve diğer arazi kullanımı değişiklikleriyle birlikte küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 25'inden sorumludur. Hepimiz, bireysel veya toplu olarak ağaç dikerek bu eğilimi tersine çevirmede rol oynayabiliriz. Örneğin Plant-for-the- Planet girişimi, insanların dünya çapında ağaç dikimine sponsor olmalarına olanak tanır. Kara ve okyanusların bozulmasını durdurmak, biyolojik çeşitliliği korumak ve ekosistemleri yeniden inşa etmek için küresel bir girişim olan UN Decade on Ecosystem Restoration (BM Ekosistem Restorasyonu) kapsamında başka neler yapabileceğinizi görmek için bu UNEP kılavuzuna göz atın.

GEZEGEN DOSTU YATIRIMLARA ODAKLANIN

Bireyler ayrıca karbon kirliliğine sebep olan endüstrilere yatırım yapmayan finans kurumlarını seçerek tasarrufları ve yatırımları aracılığıyla değişimi teşvik edebilirler. Bu, piyasaya net bir mesaj gönderir ve hâlihazırda birçok finans kurumu daha etik yatırımlar sunarak, paranızı inandığınız amaçları desteklemek için kullanmanıza ve inanmadıklarınızdan kaçınmanıza olanak tanır. Finansal kurumunuza sorumlu bankacılık politikalarını sorabilir ve bağımsız araştırmalarda nasıl sıralandığını öğrenebilirsiniz. (Kaynak: Üsküdar Üniversitesi)

Nilüfer Belediyesi, ilçenin hava ve içme suyu kirliliğine yönelik yapılan ölçüm sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı. Halk Evi’nde düzenlenen toplantıda Belediye Başkanı Turgay Erdem ve yerel idarenin Halk Sağlığı Danışmanı Prof. Dr. Kayıhan Pala, yapılan analizler üzerine açıklamalarda bulundu.

NİLÜFERLİ HAVASINI TAKİP EDEBİLİR

İlçede hava ve içme suyu kalitesini takip ettiklerini belirten Başkan Erdem, Nilüfer’in hava kirliliği konusunda iyi bir durumda olmadığını söyledi. Halk evi çatısında bulunan Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonu’nun Ata Bulvarı’na taşındığını açıklayan Başkan Erdem, “Geçtiğimiz günlerde de hava izleme istasyonumuz Çevre Şehircilik ve İklim Değişikli Bakanlığı’nın web sayfasında “Bursa-Nilüfer” adıyla yayına girdi.  Yani vatandaşlarımız artık www.havaizleme.gov.tr adresinden hava kalitesi sonuçlarını görebilecekler” duyurusunu yaptı.

NİLÜFER’DE HAVA KİRLİ

Belediyenin Halk Sağlığı Danışmanı Prof. Dr. Kayıhan Pala ise 2021 yılına ilişkin hava kalitesi izleme çalışması sonuçlarını ve su analizleri sonuçlarını açıkladı. Prof. Dr. Kayıhan Pala, istasyonun taşınma sürecinden dolayı Temmuz-Aralık ayları arasındaki verileri aktardı.

Gözle görülemeyecek derecede küçük boyutlardaki partikül maddeleri işaret eden PM10 ve PM2,5 derişimlerinin Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) sınır değerlerinin üzerinde olduğunu vurgulayan Pala, Özellikle Ekim ve Aralık aylarında PM10 derişimlerinin, ulusal sınır değerinin üzerinde olduğunu belirtti. Nilüfer’de, kükürt dioksit (SO2) derişimlerinin ulusal sınır değerin ve DSÖ rehber değerinin altında olduğunu belirten Pala, Kasım ayı dışındaki diğer beş ayda azot dioksit (NO2) derişimlerinin DSÖ rehber değerlerinin üzerinde olduğunu açıkladı. Pala, Ağustos ve Eylül aylarında azot dioksit derişimlerinin, ulusal sınır değerin de üzerinde olduğunu söyledi. Ölçüm yapılan 6 ay boyunca ozon (O3) derişimlerinin ulusal sınır değerin ve DSÖ rehber değerinin altında olduğuna dikkat çeken Pala, “Bu bulgular, Nilüfer’deki partikül maddelerden ve azot oksitlerinden kaynaklanan hava kirliliğini açık olarak göstermektedir” diye konuştu. Nilüfer’de yapılan ölçümlerde sağlığı en fazla etkileyen hava kirleticilerinin Dünya Sağlık Örgütü’nün sınır değerlerinin üzerinde olduğunu belirten Prof. Dr. Pala, Türkiye’de kirlilik nedeniyle erken ölümler yaşandığını kaydetti.

EYLEM PLANI HAZIRLANMALI

Hava kirliliğinin Bursa’da yaşayanların sağlığını yıllardır tehdit ettiğine ve rahatsızlanmalara, hastalanmalara, erken ölümlere yol açtığına vurgu yapan Prof. Dr. Kayıhan Pala, “Bursa’da hava kirliliği özellikle son yıllarda çok ciddi bir sorun olarak karşımızda durmaktadır. Örneğin yasal düzenlemelere göre 24 saatlik ortalama PM10 ulusal sınır değeri yılda en çok 35 gün aşılabilir olmasına karşın, Bursa’da yüzlerce kez aşılmaktadır. Bu konu bilim insanları ve meslek odaları tarafından birçok kez gündeme getirilmiş olmasına karşın, halen etkin bir önlem alınmadığı anlaşılmaktadır. Bursa’da hava kirliliğine yol açan kirlilik kaynakları bilimsel yöntemlerle ortaya konulmalı ve kirliliği kaynakta yok etmek üzere bilimsel eylem planları hazırlanmalı, uygulamaya konulmalı, izlenmeli ve denetlenmelidir” diyerek çağrıda bulundu.

SU TEMİZ AMA KLOR SEVİYESİ DÜŞÜK

Nilüfer’deki su analiz raporlarını açıklayan Prof. Dr. Kayıhan Pala şöyle konuştu: “2021 yılında kentsel alandan 828 örnek aldık. Bu örneklerin tamamı temiz çıktı. Kırsal alanda yüzde 16,7’si kirli. Elbette bunun 0 olmasını istiyoruz. Kentsel alanda olduğu gibi kırsal mahallelerde yaşayan yurttaşların da temiz suya kolaylıkla erişebilmesini istiyoruz. BUSKİ, bu alanda önemli işler yapıyor. Ancak Nilüfer özelinde bu çabanın henüz tam olarak yetmediğini, daha fazla çabaya ihtiyaç olduğunu söylememiz gerekir.” Nilüfer’de kentsel mahallelerdeki suların tamamının temiz ancak yüzde 21’inde klor düzeyinin düşük olduğunu açıklayan Pala, “Temiz olmasına rağmen klor düzeyi düşüklüğü bizim istediğimiz bir şey değil. Klor düzeyinin düşük olmayacak şekilde sistemin düzenlenmesinde büyük yarar var. Bunları her ölçüm sonucundan sonra Nilüfer Belediyesi BUSKİ’ye gönderiyor. BUSKİ de bu durumun farkında” dedi. Nilüfer’in kırsal mahallelerindeki sularda klor eksikliği sorununun yaklaşık yüzde 45 seviyesinde olduğunu dile getiren Pala, “Nilüfer’de kentsel mahallelerde su temiz ancak yaklaşık 5’te 1’inde klor eksikliği sorunu var. Kırsal alanda ise yüzde 17’si kirli, yüzde 45’inde klor eksikliği var. Bir yandan su kirli bir yandan klor düşük. O mahallelerde yaşayanları riskle karşı karşıya bırakabilirsiniz” diye konuştu.

HAVA KİRLİLİĞİNDEN KORUNAMAZSINIZ!

“Vatandaşlar, hava kirliliğini takip ederek ne yapmalı? Bir öneriniz var mı? Yani bugün hava kirliyse vatandaşın korunma adına yapabileceği bir şey var mı?” sorusuna Pala, “Dış ortam hava kirliliğinden bireysel olarak korunmak mümkün değil. Hava kirliğinden maskeyle de korunamaz. Ama vatandaş, vatandaş olmaktan dolayı elde ettiği haklarını kullanarak kent yöneticilerini kirliliği önlemek için çaba göstermeye çağırabilir, hatta zorlayabilir. Bu sivili toplumu da devreye sokmakla ilgilidir. Ama tek başına sivil toplumdan bahsetmiyorum. Her vatandaş, bireysel olarak valiliğe giderek ‘ben, havası temiz olan bir kentte yaşama hakkına sahibim. İnsan Hakları Evren Bildirgesi ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası bana bu hakları veriyor. Bu hakkı elde edebilmek için neler yapıyorsunuz, neler yaptınız, neler yapacaksınız? Bana bunları söyleyin ve bana bu hakkımı verin’ diyerek dilekçeyle başvurabilir. Bunun dışında bireysel olarak kendisini ya da çocuğunu koruması çok mümkün görünmüyor. Üstelik şunu da söyleyelim dünyadaki veriler ve bizim verilerimiz sosyo-ekonomik durumu düşük insanların yaşadığı yerlerdeki hava kirliliği düzeyinin hem dış ortamda hem de iç ortamda daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor” yanıtını verdi.

BURSA’DA DAVA YOK

Hava kirliliğine yönelik açılmış bireysel ya da toplu bir dava yada yürütülen hukuksal bir süreç var mı? sorusuna ise Pala, şu şekilde cevap verdi: Son 10 yıldır Bursa’da hiç duymadım. Ama Türkiye’nin değişik kentlerinde hukuksal mücadele girişimleri var. Ne kadar sonuçlandığı tartışılabilir ama var.

İklim değişikliği ve etkileri, küresel ölçekte bir gündem haline gelirken Türkiye’de de çeşitli kurumlar bir takım adımlar atıyor. Başkent’te bu konuya yönelik devam eden politika belirleme süreçlerinin yanında yerel yönetimlerin de iklim değişikliği konusunda alması gereken bir dizi önlemler ve atması gereken adımlar bulunuyor.  Nilüfer Belediyesi, kapsamlı bir çalışmayla ‘İklim Eylem Planı’nı hazırladı ve Bursa’da bu konuda adım atan ilk belediye oldu. Çevre mühendisi olarak 19 yıldır Nilüfer Belediyesi’nde çalışan ve son iki yıldır da Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü görevini üstlenen Zerrin Güleş’ten plan hakkında bilgi aldık.

• Nilüfer Belediyesi’nde bu süreç ne zaman başladı?

Bu süreç, aslında 2013 yılında başladı. Biz, 2014 yılında Avrupa Komisyonu’nun enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kaynakları konularında çalışan belediyeleri desteklemek üzere oluşturulan ‘Belediye Başkanları Sözleşmesi’ni imzaladık. Bu sözleşmedeki hedef 2020 yılına kadar karbon emisyonlarının yüzde 20 oranında azaltılmasıydı. Aynı zamanda enerjiye olan talebin yüzde 20 azaltılması ve yenilenebilir enerji kaynakları kullanımının da yüzde 20 oranında artırılması da hedefler arasındaydı. Bu 6 yıllık süreçte tüketimlerimizi takip ettik ve 2020 itibarıyla yüzde 16’nın üzerinde bir emisyon azaltımı sağladık. Sürdürülebilir enerji eylem planımızı oluştururken hastaneler, oteller, kamu binaları, okullar ve tüm binalar için elektrik, doğal gaz ve yakıt tüketimlerine ilişkin giderleri ilgili kurumlardan talep ettik. Bir envanter çıkardık.  Ve Türkiye’de enerji yönetim birimini kuran ilk belediye olduk.

• Bu enerji planı iklim eylem planına mı evirildi?

Enerji eylem planlarıyla ilgili süreç devam ederken aslında sadece emisyon azaltımı değil burada iklim değişikliğine bağlı kentlerin yaşadığı risklere dair uyum süreçlerinin çok önemli olduğu ortaya çıktı. Evet, bir iklim değişikliği var ve bunu minimuma indirmek için emisyonlarımızı azaltacağız. Ama iklim değişikliğinin sonuçlarına hazır mıyız, değil miyiz? Veya buna nasıl uyumlu hale gelebiliriz? Bu konu gündeme geldi. Dolayısıyla biz, enerji eylem planımızı, iklim eylem planı olarak güncelledik.

• Yeni plan nasıl oluşturuldu?

Bu planı iki adımda kurguladık. Birincisi emisyonların azaltımı, diğeri de risk ve etkilenebilirlik analizi yaparak uyum planının ortaya çıkartılmasıdır. Risk ve etkilenebilirlik analizini çok katılımlı bir çalıştay sonucunda ortaya koyduk. Kamunun, akademinin, sivil toplum örgütlerinin olduğu bir çalıştay yaptık. Salgın nedeniyle çevrimiçi ortamda gerçekleşti bu çalıştay. Ve sonuçta Nilüfer’in riskli ve kırılgan olduğu alanları belirledik. Çeşitli sektörlerin iklim değişikliğiyle ilgili tehlikelerden nasıl etkileneceğine dair bir çalışma oldu.

• Risk analizini nasıl yaptığınızı biraz daha açar mısınız?

Örneğin ‘soğuk ve sıcak hava dalgaları’, ‘kurak günler’, ‘aşırı yağış’, ‘şiddetli rüzgârlar ve fırtına’, ‘sel’, ‘toprak kayması’, ‘orman yangını’ gibi iklim değişikliği kaynaklı tehlikelerden ‘kritik altyapı ve yapılı çevre’, ‘ulaşım’, ‘biyoçeşitlilik’, ‘atık yönetimi’, ‘su kaynakları’, ‘halk sağlığı’, ‘sanayi’, ‘tarım’ ve ‘afet yönetimi’ başlıklarında Nilüfer’in nasıl etkileneceğini ortaya koyduk. Düşük, orta ve yüksek düzeyde etki derecelerini tespit ettik. Bu çalışmada gördük ki tüm bu sektörler, iklim değişikliğinden çeşitli düzeylerde etkileniyor.

• İklim değişikliği sonucu ortaya çıkacak tehlikelerden en yüksek oranda hangi başlıklar etkileniyor? Bir örnekleme yapar mısınız?

Kritik altyapı ve yapılı çevre ile ulaşım için en yüksek derecede etkileyen tehlikeler sel ve toprak kayması olarak belirlendi.

Biyoçeşitlilik açısından sıcak ve soğuk hava dalgaları, kurak günler, şiddetli rüzgâr ve fırtınalar, sel, toprak kayması ve orman yangını yüksek derecede etkileyecek tehlikeler olarak tespit edildi.

Su kaynaklarının sıcak günler ve kurak günlerden yüksek derecede etkileneceğini öngörüldü. Halk sağlığı açısından aşırı yağışlar ve seller, yüksek dereceli tehlike olarak ortaya konuldu.

Tarım için sıcak ve soğuk hava dalgaları, kurak günler, aşırı yağışlar, şiddetli rüzgâr ve fırtınalar, sel ve toprak kaymasının yüksek derecede etkileyecek tehlikeler olduğu belirlendi.  

Afet Yönetimi açısından da aşırı yağışlar, sel ve orman yangınının yüksek derecede etkili olacak tehlikeler olduğu görüldü.

Sanayi, sel ve sıcak hava dalgasından orta düzeyde etkilenecek. İklim değişikliği kaynaklı tehlikelerden en çok biyoçeşitlilik ve tarım etkilenecek.

• İklim uyum başlığı altında nasıl bir yol haritası belirlendi?

Öncelikle yeşil alanların artırılması, potansiyel ağaçlandırmanın ekosisteme uygun bir şekilde yürütülmesi; daha az su ihtiyacı olan ve endemik türlerin seçilmesi önümüze koyduğumuz eylemlerden biridir. Kentsel dönüşüm ve kent planlama çalışmalarında kentsel ısı adası etkisi dediğimiz etkilerin göz önüne alınması, sağlıklı kamusal alanlar ve binalar oluşturma yine bu kapsamda değerlendirdiğimiz bir konudur. Yeşil çatılar oluşturma, balkon ve teras bahçeciliğini geliştirme gibi çalışmalar yapılacak. Hane halklarına yönelik su tasarrufu çalışmaları, su kaynaklarının kirletilmemesi için ceza ve ödül sisteminin devreye alınması gibi çalışmalar yapmayı düşünüyoruz.

• Yapılmış veya yapılacak somut bir örnek verir misiniz?

İklim konusunu çalışırken aynı zamanda AB tarafından desteklenen ‘Fusilli’ projesinin de ortağı olduk 2020 yılında. Fusilli, ‘Kentsel gıda sistemlerinin yenilikçi dönüşümünün teşvik edilmesi’ ifadesinin İngilizce kısaltmasıdır. AB’nin gıda 2030 programıyla da örtüşen ve kentlerdeki gıda dönüşümünü destekleyen bir projedir. AB’nin Ufuk 2020 programı altında destekleniyor. 4 yıl sürecek bir proje ve biz, Nilüfer Belediyesi olarak bu projeden yaklaşık 400 bin avro destek aldık. 12 Avrupa şehriyle birlikte kentsel gıda sistemlerinin dönüşümüne çalışacağız. Bu proje kapsamındaki taahhütlerimizden biri de çatı tarımı ve balkon bahçeciliği gibi uygulamaları yaygınlaştırmaktı. Bunun finansını da bu projeden karşılayabileceğiz. Hatta bu sene iki örnek bina oluşturacağız. Yüzüncü Yıl’daki Ayşe Selen Deneme Sahnesi ve Konak Kültür Evi’mizde çatı tarımı uygulamaları hayata geçireceğiz. Bunlar vatandaşa da örnek proje olarak sunulacak. Bir farkındalık oluşturulacak. Zaten 2 yıldır yaptığımız fide bizden ürün sizden kampanyamız var. Geçen yıl yaklaşık 400 bin domates, biber ve patlıcan fidesi dağıttık. Burada da amaç, salgın döneminde insanları biraz olsun üretime teşvik etmek ve toprakla buluşturmaktı.

• Bu projenin ne kadar verimli olduğunu veya sağlıklı sonuç doğurduğunu ölçüyor musunuz?

Bir kısım sonuç bize ulaşıyor ama ölçmemiz mümkün değil. Çünkü Bursa’nın her yerinden fide almaya gelen yurttaşlarımız var. Ama sosyal hesaplarımızda bizden aldıkları fideleri ürüne dönüştüren ve balkonundaki üretimi fotoğraflayıp bizimle paylaşan çok vatandaş var. Yerel tohumlarımızdan üretilmiş fideleri kullanıyoruz. Gelen vatandaşlara da ürettiği üründen bir kısmını tohumluk ayırması gerektiğini söylüyoruz. Biz de kent bostanlarımızda aynı yöntemi kullanıyoruz. Tohum kütüphanemiz var ve orada da saklıyoruz. Tabi ne kadar çok etkinlik yapılırsa vatandaşlarda bu konudaki duyarlılık da o kadar çok artacaktır.

• İklim eylem planı bağlamında belirlenen eylemleri biraz daha irdeleyelim. Örneğin enerji konusunda ne yapılacak?

Bu planda yapacaklarımız çok fazladır. Hem emisyon azaltımı için hem de iklim uyum için ortaya koyduğumuz eylem var. Örneğin emisyon azaltımı için belediye binalarında yakıt ve enerji etkin çözümlerin sağlanması, konutlarda yakıt kullanımının iyileştirilmesi, konut dışı binalarda enerji etkin yenilemeler ve bilinçlendirme çalışmalarının yapılması, sokak aydınlatmalarında enerji verimliliği dönüşümünün sağlanması, ulaşım başlığı altında bisiklet ve yaya yollarının artırılması gibi çalışmalar var. 165 kilometre uzunluğunda bir bisiklet yolu ağımız var, hem bunu hem de bisiklet filomuzu artırmak niyetindeyiz.

• Toplu ulaşım konusu planda yer aldı mı?

Toplu taşıma ağının ve altyapısının geliştirilmesi de eylem planımızda var, aslında bu konuda ilçe belediyesi olduğumuz için doğrudan bir etkimiz yok ama iklim uyum ve emisyon azaltım çalışmalarının zaten yerelden yürütülmesi söz konusu değil. Mutlaka bütün yetkili idarenin iş birliği içerisinde çalışması gerekiyor. Ulaşımda büyükşehir, tarımda tarım il müdürlüğü gibi çok sektörlü ve çok katılımcılı bir süreçtir. En yukardan baktığınızda ilçeler bazında değil, bütün Bursa kentinin birlikte ele alınması gerekiyor.  Bunun yanında ilçede raylı hat bağlantılarının ve elektrikli araç kullanımının artırılması gibi hedeflerimiz var. Tarımsal sulamada yine enerji etkin uygulamaların kullanılması hedeflerimiz arasındadır. İlçemizdeki atık su artıma tesisinin işletme koşullarının iyileştirilmesi gibi adımlar atılacak. Bunlar emisyon azaltımına dair eylemlerdir.

• Tarıma yönelik ne yapılacak?

İklim uyumu için de çeşitli eylemlerimiz var. Özellikle tarımda kuraklığa dayanıklı ürün çeşitlerinin yaygınlaştırılması, toprak kalitesinin takip edilmesi ve korunması gibi eylemler var. Burada başka bir projemizden daha bahsetmek istiyorum. Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Ziraat Fakültesi ile birlikte 2020 yılında başladığımız Nilüfer arazilerinin toprak etütlerinin yapılması ve toprak haritalama çalışması projemiz vardı. Bu proje tamamlandı. Şubat ayının ikinci haftasında bunun lansmanını gerçekleştireceğiz. Türkiye’de yerel yönetim ölçeğinde ilk kez yapılan bir çalışma oldu. Tüm ilçenin toprak haritasını oluşturduk.

• Bu proje ne sağlıyor?

Yaklaşık 80 noktadan toprak etüdü yapıldı. Bunu belediyemizin web sayfasında harita olarak paylaştığımızda vatandaş ada/parsel sorgulaması yapar gibi baktığında arazisindeki toprağın bütün niteliğini görebilecek. Bunun yanında toprak besleme tekniklerine dair de bilgi verilecek. Ve sorgulama yapan vatandaşa arazisindeki toprağın üretimine uygun olduğu ürünleri de söyleyebileceğiz. Bununla da çiftçinin daha az ilaçlama, ihtiyaç kadar gübreleme yaparak daha verimli ve kaliteli ürün elde etmesini sağlayacağız.

• Tarım alanlarının korunması adına bu projenin bir işlevi var mı?

Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımının önüne geçmek adına bu proje bize bir veri tabanı oluşturacak. Planlama kararları alınırken bu veriler yol gösterecek. Nilüfer zaten sanayi baskısı altında bulunuyor. 6 tane organize sanayi bölgesinin yanında irili ufaklı birçok sanayi alanın yanında yenilerinin oluşturulmasına da talep varken tarım topraklarını korumak adına bu çalışma önemli bir ışık tutacak.

• İklim eylem planının finansmanı nasıl sağlanacak?

Yeni başvuracağımız projeler var. İlçemizde yenilenebilir enerji kaynakları kullanımının artırılmasına dair İller Bankası kredisi başvurumuz olmuştu. O sonuçlandı. Yakın zamanda Güngören’de 1 megavat kapasiteli bir güneş enerji santralinin ihalesine çıkacağız. Aynı zaman 12 hizmet binamızın çatılarına da güneş enerji santrali yapacağız. Bunun dışında sadece bizim müdürlüğümüz değil belediyemizin farklı müdürlüklerinin de bu iklim uyum ve emisyon azaltımıyla ilgili görevleri var. Her müdürlük kendi bütçesinden bir harcama yapacak.

• Bu eylem planıyla ne kadar bir emisyon azaltımı sağlamak hedefleniyor?

Bu planla, başkanlar sözleşmesindeki yeni hedef olan 2030 yılına kadar yüzde 40 karbon emisyonu azaltım taahhüdünü de yineledik. Dolayısıyla hedefimiz, 2030’a kadar yüzde 40 emisyon azaltımını yakalamak.

• Nilüfer’in mevcut durumu nedir?

2019’da sanayi dâhil Nilüfer’deki enerji tüketimi 7 milyon 216 bin megavat saatti. Sera gazı emisyonu da 2 milyon 140 bin ton eşdeğer karbondioksitti. Bunun da en büyük payı yakıt ve elektrik tüketiminden kaynaklanıyordu. Sanayi hariç enerji tüketimi de 4 milyon 793 bin megavat saat, toplam sera gazı salınımı da 1 milyon 531 ton eşdeğer karbondioksitti.

• Plan, bu rakamlara nasıl bir yön verecek?

Binalarda 1 milyon 340 bin megavat saat tüketim azaltma sağlayabiliyoruz. Yenilenebilir enerji emisyon azaltımında 56bin 700 megavat saat. Yine yenilenebilir enerji kaynakları kullanımından 28 bin 747 ton karbon dioksit azaltımı sağlayabiliyoruz. Bu tarz hesaplamalarımız var. Enerji tüketimi ve sera gazı salınımlarını azaltmaya yönelik olarak binalar, enerji, ulaşım, atık, atık su için ayrı ayrı hesaplamalar yaptık. Mevcut durum nedir, eylemler neler olmalı, eylem türü, tasarruf miktarı, sorumlu paydaşlar, belediyenin katkısı, maliyeti, zamanlama ve riskler nelerdir gibi başlıkları inceledik.

“İklim dostu tarımsal destekleme modeli oluşturulacaktır. Bakanlığımız öncülüğünde tarım sektöründe iklim değişikliğine uyum eylem planı oluşturulacak ve mevcutta yer alan uyum eylemlerinin daha uygulanabilir olması için çalışmalar yürütülecektir. 2023-2027 dönemi Tarımsal Kuraklıkla ilgili yol haritamızı oluşturduk. Bu bağlamda ‘Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Plan’ımızı güncelledik ve Cumhurbaşkanlığı Kararı için Cumhurbaşkanlığımıza gönderdik. ‘Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı’ kapsamında tarım ve mera alanları için tarımsal kuraklık erken uyarı sistemleri kurulacaktır. Ulusal Arazi Kullanım Planlaması yapılacaktır.”

BİYOLOJİK REZERV ALANLAR

“Ekosistem odaklı gıda üretim modeli oluşturulacaktır. Bozkır Ekosistemlerinde İklim Değişikliğine Ekosistem Tabanlı Uyum Stratejisi uygulamaya alınacaktır. Tarımsal potansiyelinin düşük olması nedeniyle terk edilen tarım alanlarının biyolojik rezerv alanları olarak değerlendirilmesi için çalışmalar başlatılacaktır. Permakültür uygulamaları farkındalık olarak başlatılmış olup ülke genelinde yaygınlaştırılacaktır. Agroekolojik uygulamalar küçük aile işletmelerinden başlanarak desteklenecek ve uygulanacaktır.”

YAĞMUR HASADI DESTEKLENECEK

“Yağmur Hasadı yöntemleri yüzde 50 hibe olarak desteklenecek ve uygulamaya geçilecektir. Söz konusu Eylem Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi programına alınmıştır. Ülke genelinde yaygınlaştırılacaktır. Tarım sektöründe iklim değişikliğine uyum ve azaltım uygulamalarını yaygınlaştırmak için 2021-2027 IPARD III kapsamında ‘Tarım Çevre Faslında’ yağmur hasadı, rüzgâr perdesi tesis etmek, organik tarım ve tarım arazilerinde su ve rüzgâr erozyonunu önlemek gibi çevre dostu tarımsal uygulamaları programa aldık. (14 Milyon Avro bütçeli) Ülke genelinde yaygınlaştıracağız.”

MODERN SULAMAYA TEŞVİK

“İklim değişikliğine hassasiyeti yüksek olan alanlarda yoğun tarım teknikleri yerine ‘İklim Dostu Tarım, Koruyucu Tarım Veya Ekosistem Tabanlı Tarımsal Uygulamalar’ yaygınlaştırılacaktır. Yaşanabilecek kuraklık tehlikesine karşı modern sulama yöntemlerinin parasal ve alansal olarak desteklenmesinin yaygınlaştırılmasına devam edilecektir.”

HAYVAN IRKLARI ISLAN EDİLECEK

“Tarımsal Sulamada suyun tasarruflu kullanımını çiftçimize anlatmak için ‘Uygulamalı Çiftçi Okulları’ (UÇO) Projemizi geliştirdik ve ülke genelinde yaygınlaştıracağız. Su ihtiyacı az olan bitkilerin ekiminin yaygınlaştırılması için havza bazlı üretim modelinin yaygınlaştırılması sağlanacaktır. Bazı farkındalık projeleri ile ‘Canlı Rüzgâr Perdeleri’ yaygınlaştırılacaktır. İklim değişikliğinin balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliğine etkileri ve çözüm önerileri araştırılacak, çözüm önerileri geliştirilecektir. İyi Tarım Uygulamaları ve organik tarım faaliyetleri alansal olarak artırılarak desteklenecektir. Kuraklığa ve soğuğa toleranslı tohum çeşitleri geliştirilecek ve hastalıklara dayanıklı çeşitlerinin kullanım alanları yaygınlaştırılacaktır. Yerel hayvan ırklarının ıslah çalışmaları yapılacaktır.”

EMİSYON AZALTIM MALİYETİ BELİRLENECEK

“Paris Anlaşmasının Türkiye Büyük Millet Meclisinde onaylanması ile önem kazanan iklim değişikliğine uyum ve azaltım faaliyetleri hızlandırılacak ve etkileri analiz edilecektir. Tarım sektöründe sera gazı emisyon azaltım potansiyeli ve maliyeti belirlenecektir. Tarımsal faaliyetlerin doğal afetlere karşı sigortalanması ile sektörün sahada kalmasının sağlaması açısından TARSİM iklim değişikliğine uyumda önemli tedbirlerinden biridir. 2021 yılında Köy bazlı kuraklık kuru tarım alanlarında uygulanmakta olup daha da yaygınlaştırmak için farkındalığının artırılması çalışmaları yapılacaktır.”

EĞİTİM ÇALIŞMALARI YAPILACAK

“İyi Tarım Uygulamaları ve organik tarım faaliyetleri ülke genelinde daha fazla üretici ve alan olarak arttırılarak yürütülecek ve desteklenecektir. Tarım sektöründe iklim değişikliğine uyum ve azaltım konularına ilişkin AR-GE çalışmalarının desteklenmesi ve geliştirilmesi sağlanacaktır. İklim dostu tarım uygulamaları için yayım ve sektör paydaşlarına yönelik eğitim çalışmaları yapılacaktır.” (Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı)

KÖTÜYE GİDİŞİ DURDURABİLİRİZ

Yılın temasını Misi’de Nilüfer Çayı kenarında açıklayan Başkan Erdem, kentimizin en kıymetli doğal güzelliklerinden biri olan Nilüfer çayının da ekosistemdeki kirlenmeden payını aldığını vurguladı. Yaşanan iklim sorunlarının tüm dünyanın ortak gündemi olduğuna işaret eden Başkan Erdem, “Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Panelinin Raporu’na göre; iklim değişikliği yüzde 95 oranında insan etkinliklerinden kaynaklanıyor. Bu demektir ki biz değişirsek, yanlışlarımızdan dönersek, bu kötüye gidişi de durdurabiliriz. Yeryüzünde yaşayan, aynı havayı soluyan, aynı topraktan beslenen, aynı suyla yaşama bağlanan her bireyin, çevreye karşı, daha doğrusu geleceğe karşı sorumluluklarını yerine getirmesi gerek. Buradan yola çıkarak, toplumda iklim krizi konusunda farkındalık yaratmak, çözüm için yapabileceklerimiz hakkında halkı bilinçlendirmek ve kurumsal bir yol haritası çizmek üzere, 2022 yılını ‘İklim Yılı’ ilan ediyoruz” dedi.

EYLEM PLANI HAZIRLANDI

İklim değişikliğine yönelik önemli adımlar attıklarını ifade eden Başkan Erdem, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bilindiği gibi İklim Değişikliğine Uyuma Yönelik Başkanlar Sözleşmesi’ni imzalayan ilk belediyelerden biriyiz. Bu kapsamda kentteki karbondioksit salınımını azaltmaya yönelik çalışmalar yaptık ve 2030 yılına kadar bu oranı yüzde 40 azaltmayı taahhüt ettik. Bir süre önce de kentteki tüm paydaşlarımızı dahil ederek Sürdürülebilir Enerji ve İklim Uyum Eylem Planı Çalıştayı düzenledik. Bu Çalıştay’ın sonunda Nilüfer’deki sera gazı azaltım ve iklim değişikliğine uyum faaliyetlerini içeren ‘Nilüfer Sürdürülebilir Enerji ve İklim Uyum Eylem Planı’nı hazırladık. İklim Yılı’nda öncelikle her bireyin yapabilecekleri konusunda kamuoyunu bilinçlendirecek faaliyetler yürüteceğiz. Kentimizdeki yeşil alanları artırma, bisiklet kullanımını yaygınlaştırma çabalarımız artarak devam edecek. Yaşanabilir bir gelecek yaratmak için 2024 yılına kadar kişi başına düşen düzenlenmiş yeşil alan miktarını 19 metrekareye çıkarmayı hedefliyoruz, bisiklet yolları ağını da 184 kilometreye çıkarmayı hedefliyoruz. Parklarda güneş panelleri olan aydınlatma sistemlerinin tercih edilmesi, peyzaj alanlarında daha az su isteyen bitki türlerinin kullanılması, yeşil alanlarda yağmur hasadı yaparak yağmur sularının sulamada kullanılması, belediyeye ait tesislerde su tüketiminin azaltılması, yeni araç alımlarında elektrikli araçların tercih edilmesi, belediye binaları ve sosyal tesislerinde yenilenebilir enerji sistemleri kurulması da hedeflerimiz arasında.”

GÜNEŞ ENERJİ SANTRALİ KURULACAK

Nilüfer’de kamu binalarında alternatif enerji kaynaklarının kullanılmasına yönelik çalışmaların zaten başlatıldığını sözlerine ekleyen Başkan Erdem, “Beşevler Cimnastik Salonu ve Ürünlü Kent Bostanlarına kurulan güneş enerjisi santrali ile üretim gerçekleştiriyoruz. İklim Yılı içerisinde ayrıca, 12 hizmet binamızın çatısına da güneş enerjisi santrali kurmayı hedefliyoruz. Ayrıca Güngören Mahallesi’nde 1 megavat kapasiteli Arazi Tipi Güneş Enerji Santralini de bu yıl içinde kuracağız. Bu çalışmalar tamamlandığında toplam 2 megavatlık güneş enerji santralini Nilüfer’e kazandırmış ve enerji maliyetlerini düşürürken, karbon salınımının azaltılmasına da önemli katkı sağlamış olacağız” şeklinde konuştu.

FARKINDALIK ÇALIŞMASI YAPILACAK

İklim konusunda herkesi duyarlı olmaya çağıran Başkan Erdem, “Dünya bizim evimiz ve çocuklarımıza yaşanabilir bir dünya bırakmak için herkesin yapabileceği şeyler var. Biz de yıl boyunca insanlara bu sorumluluklarını hatırlatan, tek tek her bireyin yapabileceklerini anlatan farkındalık çalışmaları ile çok yönlü etkinlikler yapacağız. Herkesi bu çabamıza katılmaya çağırıyoruz” dedi. (Kaynak: Nilüfer Bld.)

Yüzleşmemiz gereken afet: Müsilaj

Marmara Denizi başta olmak üzere Batı Karadeniz ve Kuzey Ege’de Mayıs ayı itibarıyla yoğun bir şekilde deniz salyası (müsilaj) kirliliği yaşandı. Gerekli arıtmalar yapılmadan deşarj edilen evsel/endüstriyel atık sular, derin deniz deşarjları ve yıllardır Marmara Denizi’nin kontrolsüz bir şekilde kirletilmesinin sonucu olan bu kirlilik, birçok canlının da ölümüne sebep oldu. Marmara Belediyeler Birliği ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ortaklığında 6 Haziran tarihinde gerçekleştirilen ‘Marmara Denizi Koruma Eylem Planı Koordinasyon Toplantısı’ sonucunda 22 maddelik eylem planı oluşturuldu. Bu Eylem Planı’na göre; Marmara Denizi’nin tamamını koruma alanı olarak belirleme çalışmaları 2021 yılsonuna kadar tamamlanacak.

Orman yangınları şiddetini artırdı

2021 yılı yaz aylarında yaşanan ve afet boyutuna dönüşen orman yangınları Türkiye gündeminin temel konularından birini oluşturdu. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre son 50 yılın en sıcak ikinci ayı olan Temmuz 2021’de Antalya Manavgat’ta 4 ayrı yerde başlayan yangın, Ağustos ayının ilk yarısına kadar devam ederek, 54 ilde 299 noktaya yayıldı. Türkiye tarihinin en büyük orman yangını felaketlerini oluşturan yangınlarda resmi verilere göre 133 bin hektar orman, 26 bin hektar tarım alanı yandı. 9 kişi ve milyonlarca canlı hayatını kaybetti. Türkiye doğası ve yangın bölgelerindeki yaşam ağır yara aldı.

Aşırı kuraklık ve sel felaketleri

2021 yılında iklim krizi kendini şiddetli kuraklık, ani ve şiddetli hava olaylarıyla gösterdi. Türkiye de bu yılı sel ve kuraklığın tehdidi altında geçirdi. Aşırı kuraklıklar birçok gölü ve çevresindeki ekosistemi olumsuz etkiledi. Kuraklık ve vahşi sulama nedeniyle kuruyan Tuz Gölü’nde binlerce flamingo yavrusu hayatını kaybetti. Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü’nün bazı bölgelerinde 1,5-2 kilometrelik çekilmeler meydana geldi. Sodyum kaynağı olarak büyük bir potansiyele sahip olan Acıgöl’de ortalama su seviyesi 1 metrenin altına düştü. Dünyanın nazar boncuğu olarak bilinen Meke Gölü ise tamamen kurudu. Diğer yandan Batı Karadeniz’de aşırı yağışlar sonucu meydana gelen sel felaketinde ise 80’den fazla kişi hayatını kaybetti. Sel felaketlerinde en büyük yıkım Kastamonu’nun Bozkurt ilçesinde yaşandı. Ormansızlaşma, dere yatağına yapılaşma ve iklim değişikliğinin bir sonucu olarak gerçekleşen şiddetli aşırı yağışlar, şehrin merkezinden geçen Ezine Çayı’nın taşmasına sebep oldu. Kastamonu, Bartın ve Sinop illeri yaşanan felaket sonrası “Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi” ilan edildi. (Kaynak: TEMA)