Her yıl geleneksel olarak düzenlenen etkinlikte, hastane süreçlerinin daha hızlı, verimli ve hasta odaklı hale getirilmesine yönelik yeni yaklaşımlar gündeme taşınacak. “Dijital, yalın ve yeşil dönüşüm” temasıyla gerçekleştirilecek programda, sağlık hizmetlerinde verimliliği artıran uygulamalar örneklerle ele alınacak.

Medicabil Nilüfer Hastanesi Başhekimi, Medicabil Yalın Sağlık ve Kalite Koordinatörü ve Yalın Sağlık Enstitüsü Koordinatörü Prof. Dr. Aysun Yılmazlar, sempozyumun sektöre önemli katkılar sunacağını belirtti. Yılmazlar, dijitalleşme, yalınlaşma ve sürdürülebilirliğin artık sağlık hizmetlerinin vazgeçilmez unsurları olduğunu vurguladı. Bu dönüşümün yalnızca kurum içinde değil, sektör genelinde yaygınlaşmasını hedeflediklerini ifade etti.

Yılmazlar ayrıca, sempozyumun ortak aklın oluştuğu, deneyimlerin paylaşıldığı ve sağlık hizmetlerinin geleceğine yön veren bir platform olduğunu belirterek tüm paydaşları etkinliğe davet etti.

Sempozyumda dijitalleşme başlığı da öne çıkacak. Medicabil Sağlık Grubu, dijital dönüşümü yalnızca teknolojik bir yenilik olarak değil, hasta deneyimini güçlendiren stratejik bir adım olarak değerlendiriyor. Uçtan uca dijitalleşen süreçlerle daha hızlı ve güvenilir sağlık hizmeti sunulması hedefleniyor.

Etkinlikte sürdürülebilirlik konusu da geniş yer bulacak. Çevresel duyarlılığın yanı sıra sosyal ve yönetsel sorumlulukları kapsayan bütüncül bir yaklaşımın benimsendiği vurgulanacak. Satın alma, enerji kullanımı, atık yönetimi ve hasta bakım süreçlerinde sürdürülebilir uygulamalar ele alınacak.

Sağlık yöneticileri, başhekimler, başhemşireler ve sağlık çalışanlarının yanı sıra teknoloji ve endüstri temsilcilerinin de katılması beklenen sempozyum, farklı disiplinleri bir araya getirerek iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.

Medicabil ev sahipliğinde düzenlenecek 13. Yalın Hastane Sempozyumu’nun, sağlık sektöründe yenilikçi uygulamaların yaygınlaşmasına ve dönüşüm sürecinin hızlanmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Dr. Yılmaz, toplum bağışıklığının korunabilmesi için aşılama oranının yüzde 85’in altına düşmemesi gerektiğini vurguladı. Türkiye’nin aşılama konusunda önemli bir başarı yakaladığını ifade eden Yılmaz, çiçek hastalığının dünya genelinde ortadan kaldırılması ve çocuk felcinin Türkiye’de sona ermesinin bu başarının göstergesi olduğunu söyledi.

Yanlış bilinen gerçekler

Aşılarla ilgili toplumda dolaşan yanlış bilgilere de değinen Yılmaz, özellikle sosyal medyada yayılan iddiaların bilimsel bir dayanağı olmadığını ifade etti. Aşıların otizm ya da kısırlığa yol açtığı yönündeki söylemlerin gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Aşı içeriklerinin zararlı olduğu yönündeki görüşlere de açıklık getiren Yılmaz, bu maddelerin insan sağlığına zarar verecek düzeyde olmadığını, günlük hayatta maruz kalınan miktarlardan çok daha düşük seviyelerde bulunduğunu kaydetti. “Doğal yolla hastalık geçirmek daha iyidir” düşüncesinin yanlış olduğunu vurgulayan Yılmaz, aşısız geçirilen kızamık gibi hastalıkların yıllar sonra ciddi ve ölümcül sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

“Aşılanmayan her çocuk risk oluşturur”

Seminerin sonunda aşı takibinin hem aile hekimleri hem de çocuk sağlığı uzmanları tarafından düzenli olarak yapıldığını belirten Dr. Dilara Yılmaz, “Aşılanmayan her çocuk yalnızca kendisi için değil, toplumdaki diğer çocuklar için de risk oluşturur. Aşılar hayat kurtarır” ifadelerini kullandı.

Programın ardından açıklamalarda bulunan Tufan Kaleli, el bileği cerrahisinin karmaşık yapısına dikkat çekerek artroskopik yöntemlerin önemini vurguladı. Kaleli, Hayat Hastanesi’nin Güney Marmara’da bu alanda öncü merkezlerden biri olduğunu belirtti.

Eğitime katkı sunan akademisyenler ve sağlık profesyonellerine teşekkür eden Kaleli, bu tür yenilikçi eğitim modellerinin gelecekte daha da yaygınlaşacağını ifade etti. Dünya genelinde ilk kez maketler üzerinde gerçekleştirilen bu eğitim, ortopedi camiası tarafından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.

Açılışta konuşan Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Emre Karagöz, yaşlılık konusunun toplumsal bir gerçeklik olduğuna işaret etti. Karagöz, bu alanda yapılacak tartışmaların yerel yönetimler açısından yol gösterici olduğunu belirterek, elde edilecek verilerin kamusal iyileştirmelere katkı sağlayacağını söyledi.

Nilüfer Kent Konseyi Başkanı Mustafa Berkay Aydın ise yaşlanma olgusunun geleceğin politikalarını şekillendirecek kritik bir süreç olduğuna vurgu yaptı.

Türkiye hızla yaşlanıyor

Programın ana konuşmacısı Prof. Dr. Özgür Arun, Türkiye’nin yaşlanma hızına ilişkin dikkat çekici veriler paylaştı. Türkiye’nin yaşlı nüfus oranının yüzde 10’un üzerine çıktığını belirten Arun, ülkenin artık “çok yaşlı toplum” kategorisine girdiğini ifade etti.

Arun, yaşlanma sürecinin en önemli sorununun ekonomik boyut olduğuna dikkat çekti. Mevcut sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği konusunda uyarılarda bulunan Arun, genç nüfusun gelecekte emeklilik hakkına erişimde ciddi risklerle karşılaşabileceğini dile getirdi.

Yaşlılara yönelik şiddet ve ihmal konularına da değinen Arun, 2025 yılında Türkiye genelinde 2 bin 205 hak ihlali tespit edildiğini açıkladı. Bursa’nın ise İstanbul ve Antalya ile birlikte en fazla ihlalin yaşandığı iller arasında yer aldığını belirtti. Bu ihlallerin önemli bir kısmının ölümle sonuçlandığını ifade eden Arun, sorunun bireysel değil yapısal bir boyut kazandığını vurguladı.

“Yaşamı Okumak” atölyesi düzenlendi

Etkinliğin ikinci bölümünde, Nilüfer Kent Konseyi bünyesinde uzun yıllardır çalışmalarını sürdüren Melih Elal Okuma Grubu üyeleri, uzmanlarla birlikte interaktif bir atölye gerçekleştirdi.

Uzm. Klinik Psikolog İpek Polat, Prof. Dr. Handan Can ve Prof. Dr. Erdoğan Kartal’ın katılım sağladığı çalışmada, katılımcılar duygu durum kartları üzerinden deneyimlerini paylaştı.

“Dilek Ağacı” öyküsünün okunmasıyla devam eden atölyede; köklenme, aidiyet ve yaşlılıkta yaşamla bağ kurma temaları üzerine kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.

Kalp sağlığını doğrudan etkileyen en önemli unsurlardan birinin beslenme olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Hakan Bahadır, özellikle hazır ve işlenmiş gıdaların risk oluşturduğunu belirterek, “Aşırı yağlı, tuzlu ve şekerli yiyecekler damar tıkanıklığına zemin hazırlar. Fast food ve işlenmiş gıdalar yerine sebze, meyve, tam tahıllar, baklagiller, balık ve zeytinyağı ağırlıklı beslenmek gerekir. Akdeniz tipi beslenme, kalp sağlığı açısından en ideal modellerden biridir” ifadelerini kullandı.

DÜZENLİ EGZERSİZ KALBİ GÜÇLENDİRİYOR

Fiziksel aktivitenin kalp sağlığını korumada kritik rol oynadığını belirten Medicabil Sağlık Grubu Nilüfer Hastanesi’nin Kardiyoloji hekimi Uzm. Dr. Hakan Bahadır, haftalık egzersiz alışkanlıklarının önemine dikkat çekenken de, “Haftada en az beş gün, günde 30 dakika yürüyüş bile kalp sağlığı üzerinde ciddi fayda sağlar. Yüzme, bisiklet ve hafif koşu gibi aktiviteler kalbin daha güçlü çalışmasına yardımcı olurken, hareketsiz yaşam obezite, tansiyon ve diyabet riskini artırır” dedi.

Sigara kullanımının kalp ve damar sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Uzm. Dr. Hakan Bahadır, pasif içiciliğin dahi risk taşıdığını vurguladı ve “Sigara damarları daraltarak kan dolaşımını bozar ve kalp krizi riskini artırır. Alkolün aşırı tüketimi ise tansiyon yükselmesine ve ritim bozukluklarına yol açabilir. Bu nedenle sigaradan tamamen uzak durulmalı, alkol tüketimi sınırlandırılmalıdır” diye konuştu.

STRES YÖNETİMİ İHMAL EDİLMEMELİ

Modern yaşamın kaçınılmaz bir parçası olan stresin de kalp sağlığını olumsuz etkilediğini belirten Uzm. Dr. Bahadır, uzun süreli stresin ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade ederken de, “Sürekli stres altında olmak tansiyonu yükseltir, kalbin yükünü artırır ve damar sağlığını olumsuz etkiler. Düzenli uyku, nefes egzersizleri, meditasyon ve kişiye iyi gelen aktiviteler stresin kontrol altına alınmasına yardımcı olur” dedi.

Açıklamasının sonunda düzenli sağlık kontrollerinin önemine de değinen Uzm. Dr. Hakan Bahadır, özellikle risk grubundaki bireylerin daha dikkatli olması gerektiğini hatırlatırken de şunları söyledi: “Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri seviyelerinin düzenli olarak takip edilmesi gerekir. Ailesinde kalp hastalığı bulunan kişiler kontrollerini ihmal etmemelidir. Erken teşhis sayesinde birçok kalp hastalığı önlenebilir ya da tedavi edilebilir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, zararlı alışkanlıklardan uzak durma ve düzenli doktor kontrolleri ile kalp hastalıklarının büyük bölümü önlenebilir.”

Gülüş tasarımının sadece dişlerin görünümünü düzeltmekle sınırlı olmadığını vurgulayan Üçekiz, yüz hatları, diş formu, diş eti seviyesi ve dudak yapısının birlikte değerlendirildiğini söyledi. “Amaç, kişinin yüzüne en uygun ve doğal gülüşü oluşturmak” dedi.

Diş estetiğine bağlı sorunların sosyal yaşamı da etkileyebileceğine dikkat çeken Üçekiz, birçok hastanın gülmekten kaçındığını belirtti. Renklenmeler, çapraşıklıklar ve eski restorasyonların bu duruma yol açabildiğini ifade eden Üçekiz, gülüş tasarımıyla bu sorunların giderilebildiğini dile getirdi.

Dijital teknolojilerin tedavi sürecine önemli katkı sağladığını belirten Üçekiz, günümüzde dijital ölçüm ve planlama sistemleri sayesinde hastaların tedavi öncesinde oluşacak gülüşü görebildiğini söyledi. Bu sayede hem sürecin daha anlaşılır hale geldiğini hem de tedavinin daha planlı ilerlediğini vurguladı.

Uzmanlara göre doğru planlama ve hekim kontrolüyle uygulanan gülüş tasarımı, bireylere yalnızca estetik bir görünüm değil, aynı zamanda özgüven kazandırıyor.

Hastalığın Bulaşma Yolları ve İlk Belirtiler

Hastalığın yayılma hızı oldukça yüksektir; virüs, enfekte olan bireylerin öksürme veya hapşırma yoluyla havaya yaydığı damlacıklar ya da ciltteki yaralardan sızan sıvılarla temas neticesinde kolayca başkalarına geçer. Virüse maruz kalındıktan sonra kuluçka süresi genellikle bir ila üç hafta arasında değişir. Deri döküntüleri ortaya çıkmadan hemen önce çocuklarda iştahsızlık, halsizlik, şiddetli baş ağrısı ve ateş gibi öncü belirtiler kendisini gösterir. Bu evrenin ardından yaklaşık 5-10 gün sürecek olan kaşıntılı sıvı dolu kabarcıklar vücutta belirmeye başlar.

Döküntülerin Üç Evresi ve Bulaşıcılık Süreci

Suçiçeği seyri sırasında cilt üzerindeki değişimler üç temel aşamadan meydana gelir. İlk olarak "papül" denilen kırmızı ve kabarık lekeler oluşur. Bu lekeler kısa süre içinde içi sıvı dolu küçük keseciklere, yani "veziküllere" dönüşür. Sürecin son aşamasında ise bu kabarcıklar kuruyarak kabuk bağlar ve iyileşme periyodu tamamlanır. Kritik bir nokta olarak, vücuttaki tüm kabarcıklar tamamen kabuklanıp kuruyana kadar kişinin bulaşıcı özelliği devam eder. Bu nedenle döküntüler tam olarak iyileşmeden bireylerin sosyal ortamlara girmesi virüsün yayılmasına neden olur.

Tedavi Protokolü ve Ailelerin Dikkat Etmesi Gerekenler

Genel sağlığı yerinde olan çocuklarda suçiçeği tedavisi çoğunlukla şikayetleri azaltmaya yönelik destekleyici yöntemlerle yürütülür. Kaşıntının enfeksiyona yol açmaması için çocukların tırnaklarının kısa tutulması, vücut ısısını dengelemek adına ılık banyolar yaptırılması ve gerekli hallerde hekim tavsiyesiyle antihistaminik ilaçların kullanılması önerilir. Ateşin düşürülmesi için parasetamol içerikli ilaçlar güvenliyken, suçiçeği vakalarında aspirin kullanımı ciddi yan etki riski taşıdığı için kesinlikle yasaktır. 12 yaşın üzerindeki bireylerde ise hastalığın daha ağır seyretme ihtimaline karşı antiviral ilaç tedavileri gerekli görülebilmektedir.

Toplumsal Sağlık İçin İzolasyonun Önemi

Hastalığın kontrol altına alınabilmesi için bireysel önlemlerin ötesinde izolasyon kurallarına sıkı sıkıya uymak şarttır. Suçiçeği taşıyan bir kişi, döküntüler başlamadan bir-iki gün öncesinden itibaren virüsü bulaştırmaya başlar. Bu sebeple semptom gösteren çocukların, çevresindekileri korumak adına okul veya kreş gibi ortamlardan tamamen uzak tutulması gerekir. Uzm. Dr. Ufuk Sevgican, aşılama ve hijyen bilincinin bu tür enfeksiyonların toplumsal çapta yayılmasını önlemede en güçlü silah olduğunu hatırlatarak ebeveynleri dikkatli olmaya davet ediyor.

Yaklaşık 7,5 kilometrelik parkur boyunca doğayla iç içe ilerleyen katılımcılar, hem fiziksel aktivitenin hem de moralin kanserle mücadeledeki rolüne dikkat çekti. Yürüyüşe dernek üyeleri, doğaseverler ve Nilüfer Belediye Meclis Üyesi Demirhan Aslan da katıldı.

Etkinliğin sonunda katılımcılar, “Bir Adım Farkındalık, Bir Ömür Sağlık” yazılı pankart açtı. Programda, erken teşhisin ve toplumsal desteğin hayati öneme sahip olduğu mesajı verildi.

“Kanserin yüzde 80’i önlenebilir”

Söyleşide konuşan Türkkan Evrensel, kanserin kalp hastalıklarından sonra en yaygın ölüm nedenlerinden biri olduğunu hatırlattı. Evrensel, hastalığın büyük ölçüde çevresel faktörlere bağlı olduğunu belirterek, düzenli taramaların özellikle meme, rahim ağzı ve kolon kanserinde hayat kurtardığını söyledi.

Yanlış inanışlara dikkat

Kazım Şenol ise toplumda yaygın olan “kansere bıçak değmez” düşüncesinin yanlış olduğunu vurguladı. Şenol, Türkiye’de tarama testlerine katılımın düşük seviyede kaldığını belirtti.

Psikolojik destek vurgusu

Ezgi Demirdöğen, özellikle akciğer kanserinde sigaranın etkisine dikkat çekerek, tedavi sürecinde psikolojik desteğin önemine değindi.

Umut veren hikâyeler paylaşıldı

Programda, kanseri yenen katılımcılar deneyimlerini paylaşarak erken teşhisin önemine dikkat çekti. Katılımcılar, bilim dışı yöntemlerden uzak durulması gerektiğini vurguladı.

Etkinlik, ritim ve halk oyunları gösterileriyle sona erdi.

Türkiye’de örnek bir uygulama

Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bu sensörler yalnızca 2–18 yaş aralığındaki hastalar için karşılanıyor. Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin hayata geçirdiği bu destekle, 18 yaş üzerindeki üniversite öğrencileri için önemli bir boşluk doldurulmuş olacak.

Başvurular 15 Nisan’da başlıyor

Projeden yararlanmak isteyen öğrenciler için başvuru süreci 15 Nisan–15 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Başvuru şartları şöyle:

• Bursa’da ikamet etmek
• 18 yaşını doldurmuş olmak
• Tip 1 diyabet tanısına sahip olmak
• Üniversitelerin örgün eğitim programlarında aktif öğrenci olmak

Değerlendirme sürecinin ardından uygun bulunan öğrencilere sensör desteği sağlanacak.

Başvurular, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin resmi internet sitesi üzerinden yapılabilecek.

Eğitim ve kalite vurgusu

Dr. Ahmet Özkul, bu başarıya ulaşmak için düzenli eğitim ve seminerlerle ekiplerin donanımının artırıldığını dile getirdi. Hastanenin Sağlıkta Kalite Sistemi (SKS) puanının 100 üzerinden 99,4 olduğunu belirten Özkul, kurum içinde eğitime verilen önemin bu sonucu doğurduğunu kaydetti.

“Sezaryen oranını düşürmeyi hedefliyoruz”

Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Medikal Direktör Uzm. Dr. Fatih Özkul ise Türkiye’de sezaryen oranlarının arttığına dikkat çekerek, bu oranı düşürmeye yönelik çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Ekip çalışmasının önemine vurgu yapan Özkul, elde edilen başarının tüm sağlık çalışanlarının ortak emeği olduğunu ifade etti.

“Bu başarı ekip işi”

Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Genel Koordinatör Betül Kabalar, başarının ekip uyumu sayesinde geldiğini belirterek, normal doğum oranını daha da artırmayı hedeflediklerini dile getirdi.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Merve Işık ise özel hastanelerde normal doğumun zor olduğu yönündeki önyargıların kırıldığını söyledi. Ebelerin katkısına dikkat çeken Işık, ekip olarak önemli bir başarı elde ettiklerini ifade etti.

Program, yapılan konuşmaların ardından pasta kesimiyle sona erdi.

Yeni uygulamanın, özellikle kanser hastalarının tedavi süreçlerinde ilaçlara erişimini kolaylaştırması bekleniyor. Böylece hastaların mali yükünün azalması hedefleniyor.

Ayrıca yerli üretim ilaçların listeye eklenmesiyle sağlık harcamalarında denge sağlanması ve yerli üretimin desteklenmesi amaçlanıyor.

İmza töreni, Erol Ayyıldız’ın katılımıyla Bursa Valiliği’nde gerçekleştirildi. Törende; Eren Arslan, İnegöl Belediye Başkan Yardımcısı Fevzi Dülger ve İl Sağlık Müdürü Mustafa Çetin de hazır bulundu.

Protokolün imzalanmasının ardından Vali Erol Ayyıldız, projeye katkı sunan hayırsever Yıldız Çenber’e teşekkür etti. Ayyıldız, yatırımın İnegöl’e hayırlı olmasını diledi.

İnegöl’de son dönemde art arda hayata geçirilen sağlık yatırımları, kentteki sağlık altyapısını güçlendirmeye devam ediyor. Yeni Aile Sağlığı Merkezi’nin de bu sürece önemli katkı sunması bekleniyor.

Yaşam Biçimi Yaşlanma Kalitesini Belirliyor

Sağlıklı bir yaşlılık dönemi geçirmek için beslenme alışkanlıklarının ve hareketli bir yaşamın kritik rol oynadığını belirten Doç. Dr. Olgun Deniz, düzenli egzersizlerin ve dengeli öğünlerin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi. Sosyal çevreden kopmamanın ve hobiler aracılığıyla zihni meşgul tutmanın önemine değinen Deniz, uyku düzeninin ve içsel huzurun da fiziksel sağlık kadar değerli olduğunu kaydetti. Gereksiz ilaç ve takviye kullanımının ileri yaşlarda risk oluşturabileceğine dair uyarılarda bulunan uzman, temel hedefin bireyin kimseye muhtaç olmadan, fonksiyonel becerilerini koruyarak hayatını idame ettirmesi olduğunu dile getirdi.

Yaşlılıkta Bütüncül Tedavi ve Geriatrik Sendromlar

Eğitimin bir diğer konuşmacısı olan Geriatri Uzmanı Doç. Dr. Merve Hafızoğlu, 65 yaş ve üzerindeki bireylerde sağlık sorunlarına bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşmanın gerekliliğini anlattı. Toplumda yaşlılığın doğal bir sonucu gibi görülen unutkanlık, kas erimesi veya depresyon gibi durumların aslında tedavi edilmesi gereken tıbbi sendromlar olduğunu ifade eden Hafızoğlu, bu sorunların "yaşlanınca olur" denilerek geçiştirilmemesi gerektiğini vurguladı. Geriatri polikliniklerinde demans, uyku bozuklukları ve beslenme yetersizlikleri gibi konuların titizlikle tarandığını belirten uzman, bireyin kırılganlık seviyesine göre özel tedavi planları oluşturulduğunu ve asıl amacın yaşam kalitesini maksimum seviyeye çıkarmak olduğunu sözlerine ekledi. Seminer, katılımcıların merak ettiği soruların yanıtlanması ve uzmanlara günün anısına hediyelerinin sunulmasıyla tamamlandı.

Zirvede; aritmi, atriyum fibrilasyonu, diyabet ve kalp ilişkisi, hiperlipidemi, hipertansiyon, kalp damar cerrahisi, kalp yetersizliği, kapak hastalıkları, kardiyak görüntüleme, girişimsel kardiyoloji, kardiyo-onkoloji, konjenital kalp hastalıkları, koroner arter hastalığı, periferik arter hastalığı ve pulmoner hipertansiyon gibi konular masaya yatırılacak.

“Son gelişmeler değerlendirilecek”

Kongre Başkanı Prof. Dr. Hasan Arı, zirvede kardiyoloji alanındaki güncel gelişmelerin hem teorik hem de pratik oturumlarla ele alınacağını belirtti. Arı, Türkiye’nin farklı şehirlerinden alanında uzman konuşmacıların katılımıyla tanı ve tedavi yöntemlerindeki yeni yaklaşımların tartışılacağını ifade etti.

Zirve kapsamında ayrıca sözel bildiri oturumlarında kardiyoloji alanında gerçekleştirilen araştırma ve projeler de katılımcılarla paylaşılacak.

350’den fazla katılımcı bekleniyor

Prof. Dr. Hasan Arı’nın verdiği bilgilere göre programda 12 panel, 2 konferans, 2 kurs, 4 uydu sempozyumu ve 12 sözel bildiri oturumu yer alacak.

Hasan Eker yönetimindeki BURKON tarafından organize edilen ve üç gün sürecek olan zirveye Türkiye’nin farklı illerinden 350’den fazla katılımcının katılması bekleniyor. Zirvenin kardiyoloji alanındaki bilimsel çalışmalara önemli katkılar sunması hedefleniyor.

Memişoğlu paylaşımında, vatandaşların güncel tedavilere erişimini güçlendirmeyi hedeflediklerini vurguladı. Yerli ilaç üretiminin desteklenmeye devam edeceğini ifade eden Memişoğlu, yeni düzenlemenin sağlık alanında önemli bir adım olduğunu söyledi.

Bakan Memişoğlu mesajında, “Diyabet, hemofili, enfeksiyon hastalıkları, alerji aşıları ve kan ürünleri başta olmak üzere 27’si yerli üretim toplam 36 ilaç daha geri ödeme kapsamına alındı. Vatandaşlarımızın en güncel tedavilere erişimini güçlendirmeye ve sağlıkta yerli üretimi desteklemeye kararlılıkla devam ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

"Son yıllarda fiziksel tıp polikliniklerinde konuşulan konular değişti. Eskiden ‘ağrılarıma sıcak mı soğuk mu iyi gelir?’ diye sorulurken, artık hastalar doğrudan şunu soruyor: ‘Hocam PRP yaptırsam geçer mi?’, ‘Ozon bana çare olur mu?’, ‘Kök hücreyle eklem tamamen yenileniyor mu?’, ‘Egzozom en yeni yöntemmiş, en iyisi o mu?’ Bu soruların artmasının en önemli nedenlerinden biri sosyal medya. Kısa videolar ve çarpıcı başlıklar, bu tedavileri olduğundan daha güçlü ve kesin çözümler gibi gösterebiliyor. Oysa işin aslı daha gerçekçi bakmayı gerektiriyor.

PRP, ozon, kök hücre ve egzozom gibi uygulamaların ortak noktası, vücudun kendi iyileşme mekanizmalarını desteklemeye çalışmalarıdır. Yani bunlar ağrıyı anında kesen ilaçlar ya da bozulan yapıyı mekanik olarak düzelten ameliyatlar gibi değildir. Daha çok, hasarlı dokunun daha etkin ve daha hızlı iyileşmesi için vücuda ‘yardımcı bir güç’ vermeyi amaçlarlar. Bu nedenle etkileri kişiden kişiye, hatta aynı kişide bile hastalığın evresine, uygulama zamanına, uygulama tekniğine, kullanılan tıbbi malzeme niteliğine göre değişebilir.”

Yöntemler Arasındaki Farklar ve Gerçekler

Burtom Biyofiz Nilüfer Tıp Merkezi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Emre Latifoğlu, sıkça karıştırılan ve merak edilen uygulamaları şöyle özetledi:

“PRP (Platelet Rich Plasma): Kişinin kendi kanından elde edilmesi güven vericidir. Tendon ve kas zorlanmalarında destekleyicidir ancak ileri derece kireçlenmelerde tek başına mucize beklemek gerçekçi değildir. Ozon Tedavisi: Vücudun antioksidan mekanizmasını tetikler. Ancak her yöntem her hasta için uygun değildir; doğru doz ve doğru teşhis (endikasyon) kritiktir. Kök Hücre: En çok yanlış anlaşılan yöntemdir. Kök hücreler hasarlı bölgeyi doğrudan doldurup dokuyu eski haline getirmez; asıl etkileri iyileşmeyi destekleyen sinyaller göndermektir. Egzozom: Kök hücrenin iyileştirici mesajlarını taşıyan mikroskobik kesecikler kullanılır. Teorik olarak hedefli bir yaklaşım olsa da klinik kullanımı henüz gelişme aşamasındadır. ‘Yeni’ olması, otomatik olarak ‘en etkili’ olduğu anlamına gelmez.”

"Hiçbiri Egzersizin ve Hareketin Yerini Tutmaz"

Bu tedavilerin başarısının "doğru hasta, doğru zaman ve doğru beklenti" üçgenine bağlı olduğunu vurgulayan Latifoğlu, yaşam tarzının önemini hatırlattı:

"Hiçbir modern uygulama fiziksel tıp yöntemlerinin, egzersizin, hareketin ve yaşam tarzı düzenlemelerinin yerini tutmaz. Sosyal medyadaki başarı hikayeleri sürecin tamamını yansıtmayabilir. Tıpta tek bir doğru yoktur, kişiye özel yaklaşım vardır."

Hastaların tedavi seçerken "En yenisi hangisi?" yerine "Benim durumum için hangisi uygun?" sorusunu sorması gerektiğini belirten Dr. Emre Latifoğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Modaya kapılmadan, bilimsel kanıtlarla ve gerçekçi beklentilerle ilerlemek hem hastanın hem de hekimin yolunu aydınlatacaktır.”

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Dt. Esmanur Eyrice Üçekiz, bayramda tatlı tüketiminin tamamen bırakılmasının gerekmediğini ancak ölçülü olunmasının büyük önem taşıdığını vurguladı. Dt. Üçekiz, “Bayramlarda şeker ve tatlı tüketimi oldukça artıyor. Hastalarımıza tatlıyı tamamen bırakmalarını değil, ölçülü tüketmelerini öneriyoruz. Şekerli gıdalar tüketildikten sonra dişlerin fırçalanması, bu mümkün değilse ağzın su ile çalkalanması diş sağlığını korumaya yardımcı olur” dedi.

Özellikle yapışkan şekerler ve karamelli tatlıların diş yüzeyine daha fazla tutunduğunu belirten Üçekiz, bu tür gıdaların çürük riskini artırabileceğini ifade etti.

Bayram süresince ağız ve diş bakımının ihmal edilmemesi gerektiğini de hatırlatan Dt. Esmanur Eyrice Üçekiz, “Bayram boyunca da günde en az iki kez diş fırçalama, diş ipi kullanımı ve düzenli ağız bakımı alışkanlıklarının sürdürülmesi gerekiyor. Doğru ağız hijyeni ile hem diş sağlığımızı koruyabilir hem de bayramın keyfini sağlıklı bir şekilde çıkarabiliriz” ifadelerini kullandı.

Dr. Gündüzer,  diyabet (şeker) hastalarının, hipertansiyon (yüksek tansiyon) sorunu olanların, fazla kilosu (Obezite) olanların, ailesinde böbrek hastalığı öyküsü bulunanların ve 60 yaş ve üzerindekilerin böbrek kontrollerini yaptırması gerektiğini belirtti.

Basit Bir Test Hayatınızı Kurtarabilir

Kronik böbrek hastalığının erken teşhisle durdurulabileceğini belirten Burtom Özlüce Tıp Merkezi Dahiliye Uzmanı Dr. Filiz Gündüzer, “Basit bir kan tahlili ve idrar testi ile erken tanı koymak mümkündür. Erken tanı sayesinde hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir, diyaliz süreci geciktirilebilir hatta tamamen önlenebilir” dedi.

Böbreklerinizi Korumak İçin 7 Altın Kural

Burtom Özlüce Tıp Merkezi Dahiliye Uzmanı Dr. Filiz Gündüzer, sağlıklı böbrekler için yaşam tarzı önerilerini şöyle sıraladı:

“Tansiyonunuzu düzenli olarak ölçün ve takip edin. Kan şekerinizi kontrol altında tutun. Günlük tuz tüketimini mutlaka azaltın. Vücudunuz için yeterli su içmeyi ihmal etmeyin. Bilinçsiz ağrı kesici kullanımından kesinlikle kaçının. Sağlıklı beslenin ve ideal kilonuzu koruyun. Hareketsiz kalmayın, düzenli egzersiz yapın.”

"Böbrekleriniz Konuşmaz, Onlar İçin Siz Konuşun"

Dünya Böbrek Günü'nün bir farkındalık fırsatı olduğunu hatırlatan Dr. Gündüzer, sözlerini şöyle tamamladı:

“Böbrekleriniz dertlerini size söylemez ama siz onlar için bir adım atabilirsiniz. Kendiniz ve sevdikleriniz için bir test yaptırın. Unutmayın, erken tanı hayat kurtarır.”

Kontroller sırasında işletmenin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden gerekli onay belgesi olmadan, ruhsatsız şekilde faaliyet gösterdiği belirlendi. Ekipler tarafından yapılan detaylı incelemelerde ürünlerin muhafaza koşulları ve sağlık standartlarına uygunluğu kontrol edildi.

Denetimde işletmede bulunan sucukların küflenmiş ve bozulmuş olduğu tespit edildi. Tüketilmesi sakıncalı olduğu belirlenen yaklaşık 700 kilogram sucuk, ekiplerin gözetiminde imha edilerek piyasaya sürülmesi engellendi.

Ayrıca ruhsatsız faaliyet gösterdiği belirlenen işletme hakkında ilgili mevzuat kapsamında yasal işlem başlatıldı.

Osmangazi Belediyesi yetkilileri, vatandaşların sağlığını korumak amacıyla gıda üretimi ve satışı yapan işletmelere yönelik denetimlerin aralıksız sürdürüleceğini belirtti. Denetimlerde hijyen koşulları, üretim standartları ve resmi izin belgelerinin titizlikle incelendiği ifade edildi.

Ermutlu, işitme kaybı riskini azaltmak ve kulak sağlığını uzun yıllar korumak için düzenli kontrollerin önemine dikkat çekti. Belirli aralıklarla yapılan odyometrik testlerin olası işitme kaybının erken teşhisinde önemli rol oynadığını ifade etti.

Yüksek sese uzun süre maruz kalmanın iç kulaktaki hücrelere kalıcı zarar verebileceğini belirten Ermutlu, özellikle gürültülü ortamlarda kulak sağlığının korunması gerektiğini dile getirdi. Kulak çubuklarının yalnızca kulak kepçesinin temizliği için kullanılabileceğini, dış kulak yolunun kişisel objelerle temizlenmemesi gerektiğini de sözlerine ekledi.

Kulakta işitme kaybı, çınlama veya dolgunluk hissi gibi belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirten Ermutlu, bu tür durumlarda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması gerektiğini söyledi. İşitme cihazlarının ise yalnızca duymayı kolaylaştırmadığını, aynı zamanda demans riskini azaltarak bireylerin sosyal yaşamdan kopmasını engellediğini ifade etti.

İşitme kaybının sosyal izolasyona ve yaşam kalitesinde ciddi düşüşe neden olabileceğini hatırlatan Ermutlu, “Hayatın içindeki sesleri eksiksiz duyabilmek bir ayrıcalık değil, korunması gereken bir haktır. Tüm vatandaşlarımızı işitme sağlığına özen göstermeye davet ediyorum.” dedi.

En sık görülen belirtiler

Dirseğin dış kısmında şiddetli ağrı ve hassasiyet en yaygın şikayetler arasında yer alıyor. Ağrının el, bilek ve kola yayılabildiğini kaydeden Savaş, nesne kavrama ve sıkıştırma sırasında ağrının arttığını söyledi.

Elde güçsüzlük hissi, sabah saatlerinde ve aktivite sonrasında artan ağrı ile ileri evrelerde dirsek çevresinde sertlik ve şişlik de görülebiliyor.

4-6 haftalık kritik süreç

Tedavide erken müdahalenin önemine dikkat çeken Dr. Savaş, semptomları artıran aktivitelerden kaçınılması ve destekleyici bandaj kullanımının mekanik yükü azalttığını ifade etti.

Ağrı ve inflamasyon için ilaç tedavisi uygulanabildiğini, ancak fizik tedavi ve egzersizin iyileşmede temel rol oynadığını vurguladı. Tendon iyileşmesinin ortalama 4-6 hafta sürdüğünü belirten Savaş, bu sürede tedavi edilmeyen vakalarda ağrının kronikleşebileceği uyarısında bulundu.

Uzmanlar, dirsek bölgesinde hissedilen ağrıların ihmal edilmemesi gerektiğini ve erken başvurunun yaşam kalitesini korumada belirleyici olduğunu ifade ediyor.

114 yıl atmosferde kalıyor

Prof. Dr. Yılmazlar, azot protoksitin atmosferde yaklaşık 114 yıl kaldığını belirtti. Karbondioksite kıyasla yaklaşık 300 kat daha yüksek küresel ısınma potansiyeline sahip olduğunu ifade etti.

Bir saatlik kullanımın, saatte 95 kilometre hızla seyreden bir aracın bir saatte oluşturduğu sera gazı etkisine eşdeğer olduğunu kaydetti. Küresel sera gazı salımının yaklaşık yüzde 6’sını oluşturan azot protoksitin ozon tabakasına da zarar verdiğine işaret etti.

Uluslararası derneklerden sınırlama çağrısı

Yılmazlar, dünyada pek çok anestezi derneğinin çevresel etkileri azaltmak için adım attığını söyledi. American Society of Anesthesiologists, European Society of Anaesthesiology and Intensive Care ve Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği’nin azot protoksit kullanımının sınırlandırılmasını önerdiğini belirtti.

Medicabil’de kullanım sonlandırıldı

Medicabil Hastanesi’nde 2023 ve 2024 yıllarında yapılan planlamalarla azot protoksit kullanımı kademeli olarak azaltıldı. Aralık 2024 itibarıyla tamamen sonlandırıldı.

Damar yoluyla uygulanan anestezik ilaçlar ve medikal hava kullanılarak gerçekleştirilen ameliyatlarda hasta güvenliğinden ödün verilmediği açıklandı. Herhangi bir olumsuzluk yaşanmadığı bildirildi.

Uygulama sayesinde bir yıl içinde 348 tonun üzerinde sera gazı emisyonu azaltıldı. Gaz tedarik ve depolama süreçlerinin ortadan kalkmasıyla iş akışı sadeleşti. Maliyetlerin düştüğü belirtildi.

“Zarar vermeme ilkemiz çevreyi de kapsamalıdır” diyen Prof. Dr. Yılmazlar, ameliyathanelerde yeşil dönüşümün artık bir zorunluluk olduğunu vurguladı.

Farklı bağımlılık türleri var

Teknoloji bağımlılığının tek bir başlık altında toplanamayacağını vurgulayan Kutlu, problemli online kumar, online cinsellik, online alışveriş, dijital oyun ve sosyal medya bağımlılığının en yaygın türler arasında yer aldığını ifade etti.

Özellikle çocuk ve ergenlerde ekran süresinin kritik öneme sahip olduğunu belirten Kutlu, 2-6 yaş arası için günde 1 saatten fazla, 6-12 yaş arası için 1,5 saatten fazla, 12-18 yaş arası için ise 2,5 saatten fazla ekran kullanımının riskli kabul edildiğini kaydetti.

Yaşam kalitesini düşürüyor

Teknoloji bağımlılığının uyku bozukluğu, obezite, dikkat eksikliği ve öz bakım ihmali gibi fiziksel sorunlara yol açtığını dile getiren Kutlu, yalnızlaşma, gerçek ilişkilerden kopma ve hayal gücünün zayıflaması gibi sosyal sonuçlara da dikkat çekti.

Sosyal medya bağımlılığında “gelişmeleri kaçırma korkusu”nun belirleyici olduğunu ifade eden Kutlu, dijital oyunlarda ise rekabet ve şans faktörünün bağımlılığı pekiştirdiğini söyledi.

Bağımlılık dört aşamada gelişiyor

Kutlu’ya göre bağımlılık bir anda ortaya çıkmıyor. Süreç deneysel kullanım ile başlıyor. Ardından sosyal kullanım ve operasyonel kullanım evreleri geliyor. Son aşamada ise kişi, teknolojiyi bir amaç olmaksızın kontrolsüz şekilde kullanmaya başlıyor.

Cihazdan uzak kalındığında huzursuzluk, öfke ve uykusuzluk gibi yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkmasının önemli bir uyarı işareti olduğunu belirten Kutlu, günlük sorumlulukların aksatılmasının tabloyu ağırlaştırdığını kaydetti.

Dengeli kullanım mümkün

Teknolojiden tamamen uzaklaşmak yerine dengeli kullanımın hedeflenmesi gerektiğini ifade eden Kutlu, ekran sürelerine sınır koyulmasını, alternatif sosyal ve fiziksel aktivitelerin artırılmasını önerdi.

Gerekli durumlarda profesyonel destek alınması gerektiğini vurgulayan Kutlu, 12 yaş ve üzeri bireyler için ücretsiz hizmet sunan Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) üzerinden 115 hattı aracılığıyla destek alınabileceğini hatırlattı.

Uzmanlar, dijital dünyada bilinçli ve kontrollü kullanımın hem bireysel hem toplumsal sağlık açısından kritik olduğuna dikkat çekiyor.

Bugüne kadar kendilerine duyulan güvenin en büyük motivasyon kaynağı olduğunu vurgulayan Özkul, sağlıkta standartları sürekli yukarı taşımak için çalıştıklarını dile getirdi. Gelecekte de güvenilir, yenilikçi ve insan merkezli sağlık hizmeti sunmaya devam edeceklerini kaydetti.

Modern tıbbi altyapı, gelişmiş tanı ve tedavi imkânları ile multidisipliner yaklaşımı bir araya getiren Hayat Hastanesi, geçen 48 yılda kurumsal hafızasını güçlendirdi. Etik değerlere bağlı hizmet anlayışıyla sektörde güven odaklı bir konum elde etti.

Yenilenen teknolojik yatırımlar ve uzman hekim kadrosuyla çağdaş tıbbın imkânlarını hastalarla buluşturan hastane, sürdürülebilir kaliteyi öncelik olarak konumlandırıyor. Güçlü kurumsal yapısı ve nitelikli insan kaynağıyla Hayat Hastanesi, 48 yıllık birikimini geleceğe taşımayı sürdürüyor.

Metabolik Değişimler ve Olası Sağlık Riskleri

Anne adayının metabolizmasının hem kendi sağlığını korumak hem de bebeğin gelişimini desteklemek adına yoğun bir tempoda çalıştığını hatırlatan Dr. Kuzukıran, özellikle gebeliğin farklı evrelerindeki zorluklara değindi. İlk aylarda yaşanan mide bulantısı ve kusmaların yanı sıra, son aylarda artan kan hacmi ve sıvı gereksiniminin uzun süreli açlığı daha riskli hale getirdiğini ifade etti. Bu süreçte yaşanabilecek halsizlik, tansiyon düşmesi ve kan şekeri dengesizliklerinin sadece anneyi etkilemekle kalmayıp, bebeğe giden kan akışında da aksamalara yol açabileceğini dile getirdi.

Hipoglisemi ve Dehidratasyon Tehlikesi

Uzun süre aç kalmanın en sık görülen sonuçlarından birinin hipoglisemi yani kan şekeri düşüklüğü olduğunu belirten Kuzukıran, bu durumun baş dönmesi, bayılma hissi, çarpıntı ve derin halsizlik gibi semptomlarla ortaya çıkabileceğini söyledi. Sıvı alımının yetersiz kalmasının ise dehidratasyona ve idrar yolu enfeksiyonlarına zemin hazırlayabileceğine vurgu yapan uzman, özellikle sıcak aylara rastlayan Ramazan dönemlerinde bu risklerin çok daha belirgin bir hal aldığını açıkladı. Her gebeliğin kendine has olduğunu belirten Kuzukıran, genel bir "tutulabilir" veya "tutulamaz" yargısının yanlış olduğunu, belirleyici olanın bireyin güncel sağlık durumu olduğunu ifade etti.

Oruç Tutması Riskli Görülen Gruplar

Sağlıklı bir hamilelik geçiren, kan değerleri normal olan ve kilo kaybı yaşamayan anne adaylarının doktor onayıyla oruç tutabileceğini ifade eden Dr. Nuray Kuzukıran, yüksek risk grubundaki kişiler için ise uyarıda bulundu. Gebelik şekeri, yüksek tansiyon, çoğul gebelik, bebekte gelişme geriliği, şiddetli kansızlık veya erken doğum riski taşıyan kadınlara orucun genellikle önerilmediğini kaydetti. Ayrıca yoğun bulantı yaşayan veya yeterli kilo alımı gerçekleşmeyen gebelerin, doktorlarına danışmadan aç kalma kararı almalarının mevcut tabloyu daha da ağırlaştırabileceğini sözlerine ekledi.

Güvenli Bir Süreç İçin Temel Kurallar

Oruç tutmaya karar veren anne adaylarının hayati önem taşıyan bazı kurallara uyması gerektiğini belirten Kuzukıran, iftar ile sahur arasındaki zaman diliminde bol sıvı tüketilmesinin önemini hatırlattı. Beslenme planında protein ağırlıklı ve uzun süre tokluk hissi veren gıdalara yer verilmesi gerektiğini ifade eden uzman, gün içerisinde fiziksel anlamda yorucu faaliyetlerden uzak durulması gerektiğini vurguladı. Kuzukıran, bebek hareketlerinde yavaşlama, şiddetli çarpıntı veya baygınlık hissi gibi uyarıcı belirtiler fark edildiği anda orucun mutlaka sonlandırılması gerektiğini belirtti. Anne sağlığının bebeğin sağlığıyla doğrudan ilişkili olduğunu söyleyen Kuzukıran, tıbbi gerçeklerin dini hassasiyetler kadar önemsenmesi gerektiğinin altını çizdi.

Kızamık salgınlarına dikkat çekildi

Prof. Dr. Badur, 1 yaş altı çocuklarda aşılama oranının yüzde 95 seviyelerinde olduğunu ancak son dönemde düşüş yaşandığını belirtti. Aşılama oranlarının gerilemesiyle birlikte kızamık salgınlarının görüldüğünü kaydetti. Çocukluk çağında görece yüksek olan aşılama oranlarının erişkinlerde yüzde 6’lar seviyesinde kaldığını vurguladı.

Erişkinlerde tetanoz, Hepatit B, influenza ve pnömokok aşılarının da düşük oranlarda uygulandığına işaret eden Badur, bilimsel toplantıların yanlış bilgilerin önüne geçilmesinde önemli rol oynadığını söyledi.

Çocukluk çağı aşıları hayat kurtarıyor

Prof. Dr. Selda Hançerli, ulusal çocukluk çağı aşılarının hastalıkları ve bu hastalıklara bağlı ölümleri önlediğini belirtti. Aşılama sayesinde çiçek hastalığının dünyadan tamamen yok edildiğini hatırlattı. Boğmaca, Hepatit B, kızamık, kızamıkçık, suçiçeği, difteri, tetanoz ve kabakulak gibi pek çok hastalığın aşıyla önlenebildiğini ifade etti. Ergenlik dönemindeki aşılamanın da ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.

“42 bin yetişkin hayatını kaybediyor”

Dr. Gamze Şanlıdağ İşbilen ise erişkin aşılamasının önemine dikkat çekti. ABD’de her yıl aşıyla önlenebilir hastalıklar nedeniyle 300 çocuğun ve 42 bin yetişkinin hayatını kaybettiğini söyledi. Çocukluk döneminde yapılan bazı aşıların koruyuculuğunun zamanla azalabileceğini belirterek erişkin aşılarının gerekliliğini anlattı.

Sağlık çalışanlarına aşı çağrısı

Prof. Dr. Dilek Toprak da sağlık çalışanlarının aşılanmasının hem bireysel hem toplumsal açıdan önemli olduğunu ifade etti. Sağlık çalışanlarının Hepatit A ve B, influenza, kızamık, kabakulak, kızamıkçık, suçiçeği ve meningokok aşılarını yaptırması gerektiğini söyledi.

Toprak, influenza aşısının yılda bir kez, tetanoz aşısının ise 10 yılda bir uygulanması gerektiğini hatırlattı. Sağlık çalışanlarının aşılanmasının toplum için örnek oluşturacağını ve genel aşı kabulünü artırabileceğini dile getirdi.

Erken menopoz, ailede kalça kırığı öyküsü, uzun süreli kortizon kullanımı ile tütün ve alkol tüketiminin önemli risk faktörleri arasında yer aldığını vurgulayan Yeşil, hastalığın en ağır sonuçlarının kalça kırığı ve omurga çökmesi olduğunu dile getirdi. Kalça kırığı sonrası iki yıl içinde ölüm riskinin yüzde 12 ile 20 arasında değiştiğini belirten Yeşil, bu durumun kişiyi başkasına bağımlı hale getirebildiğini söyledi.

Egzersiz vurgusu

Osteoporozdan korunmada ve tedavi sürecinde egzersizin kritik rol oynadığını belirten Yeşil, yalnızca kardiyo egzersizlerinin yeterli olmadığını kaydetti. Ağırlık ve direnç çalışmalarının kemik yapımını desteklediğini ifade eden Yeşil, özellikle 50-60 yaş üzerindeki bireylerde düşmeleri önlemek amacıyla denge ve koordinasyon egzersizlerinin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.

Beslenme ve D vitamini uyarısı

Kemik sağlığında kalsiyum, protein ve D vitamininin temel unsurlar olduğunu belirten Yeşil, günlük kalsiyum ihtiyacının ortalama 1200 miligram olduğunu hatırlattı. Yağsız süt ve yoğurt tüketiminin önemine değinen Yeşil, 100 gram çedar peynirinin yaklaşık 720 miligram kalsiyum içerdiğini söyledi.

D vitamininin besinlerle yeterli düzeyde alınamadığını belirten Yeşil, sentezin doğrudan güneş ışığıyla gerçekleştiğini vurguladı. Türkiye’de en verimli saatlerin 12.00-13.00 arası olduğunu ifade eden Yeşil, cam arkasından güneşlenmenin D vitamini üretimi için yeterli olmadığını kaydetti.

Söyleşinin sonunda katılımcıların sorularını yanıtlayan Dr. Yeşil’e teşekkür eden Serpil Altun, bu tür bilgilendirme programlarının süreceğini belirtti.

Sahuru atlamak metabolizmayı yavaşlatır

Sahur, iftar ve ara öğün şeklinde bir planlama yapılabileceğini ifade eden Uzman Diyetisyen Kurtuluş, sahurun atlanmasının kan şekeri düşüşlerine ve kas kaybına neden olabileceğini söyledi. Sahurda yumurta, peynir, yoğurt ve kefir gibi protein kaynaklarının; tam buğday ekmeği ve yulaf gibi kompleks karbonhidratların tercih edilmesini önerdi. Tuzlu ve baharatlı yiyeceklerin susuzluğu artırabileceğini de hatırlattı.

İftarı hafif başlatın

İftarın çorba ile açılmasını ve kısa bir ara verildikten sonra ana yemeğe geçilmesini öneren Kurtuluş, aşırı ve hızlı yemenin ani tansiyon ve şeker yükselmelerine yol açabileceğini belirtti. Pişirme yöntemi olarak ızgara, haşlama, buğulama ve fırınlama tekniklerinin tercih edilmesi gerektiğini ifade etti.

Su ve tatlı tüketimine dikkat

İftar ile sahur arasında en az 1,5–2 litre su tüketilmesi gerektiğini belirten Kurtuluş, özellikle yoğun çalışan kişilerin sıvı alımına özen göstermesi gerektiğini söyledi. Tatlı tüketiminin iftardan hemen sonra değil, birkaç saat sonra ara öğün olarak planlanmasını önerdi. Şerbetli tatlılar yerine sütlü veya meyve bazlı tatlıların küçük porsiyonlarda tercih edilmesinin daha sağlıklı olduğunu kaydetti.

İftar sonrası yürüyüş faydalı

Sindirim sistemini desteklemek için iftardan 1–2 saat sonra hafif tempolu yürüyüşlerin yararlı olacağını belirten Kurtuluş, kilo kontrolü için porsiyon kontrolü ve haftada birkaç gün hafif egzersizin önemli olduğunu dile getirdi.

Diyabet ve gebelikte uzman görüşü şart

Diyabet hastalarının oruç kararını mutlaka doktor kontrolünde vermesi gerektiğini söyleyen Kurtuluş, insülin kullanan hastalarda hipoglisemi riskine dikkat çekti. Gebelikte ise annenin ve bebeğin sağlığının öncelikli olduğunu vurgulayan Kurtuluş, riskli gebeliklerde orucun önerilmediğini ifade etti.

Uzman Diyetisyen Asu Kurtuluş, Ramazan boyunca bilinçli beslenmenin ve düzenli sağlık kontrollerinin ihmal edilmemesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Sahurda Doğru Tercihler Gün Boyu Enerji Sağlıyor

Ramazan ayının en stratejik öğününün sahur olduğunu ifade eden Dr. Nilgün İstek, bu öğünün ihmal edilmesinin vücut üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor. Sahura kalkılmadığı durumlarda gün içerisinde baş ağrısı, konsantrasyon kaybı ve halsizlik gibi şikayetlerin arttığını belirten İstek, sahurda tam tahıllı ekmekler ile yumurta, peynir ve yoğurt gibi kaliteli protein kaynaklarının tüketilmesini öneriyor. Ayrıca zeytin, ceviz ve badem gibi sağlıklı yağların tokluk hissini desteklediğini, ancak gün boyu susuzluk çekmemek için tuzlu, şekerli ve salamura gıdalardan kaçınılması gerektiğini vurguluyor.

İftarda Kademeli Beslenme Sindirimi Rahatlatıyor

Uzun süreli açlığın ardından iftar sofrasında hızlı ve ağır beslenmenin sindirim sistemi üzerinde ciddi yük oluşturabileceğini belirten Dr. Nilgün İstek, besin alımının zamana yayılmasını tavsiye ediyor. Orucun su, hurma veya zeytin ile açılmasının ardından içilecek bir kase çorbadan sonra ana yemeğe geçmeden önce 10-15 dakikalık bir ara verilmesi gerektiğini ifade eden İstek, bu molanın tokluk sinyallerinin beyne ulaşmasını sağladığını söylüyor. Bu yöntemle hem kan şekerinin kontrolsüz yükselmesi engelleniyor hem de aşırı yemek yemenin önüne geçilerek daha kontrollü bir metabolizma akışı sağlanıyor.

Sıvı Dengesi ve Fiziksel Aktivitenin Önemi

Vücudun sıvı ihtiyacının karşılanması, Ramazan ayı boyunca metabolik dengenin korunması için kritik bir rol oynuyor. İftar ile sahur arasındaki zaman diliminde su tüketiminin belirli aralıklarla yapılması gerektiğini hatırlatan Dr. İstek, çay ve kahvenin suyun yerini tutmadığını ve yemeklerden yaklaşık bir saat sonra tüketilmesinin demir emilimi açısından daha sağlıklı olduğunu belirtiyor. Sindirimi desteklemek ve kilo kontrolüne yardımcı olmak adına iftardan bir saat sonra yapılacak hafif tempolu yürüyüşlerin büyük fayda sağlayacağını ekleyen İstek, özellikle kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların oruç tutma sürecine dair mutlaka doktorlarına ve diyetisyenlerine danışmaları gerektiğinin altını çiziyor.

İftar Sofrasında Kademeli Beslenme

İftar vaktinde yemeğe bir anda yüklenmenin tansiyon dengesini bozabileceğini ve hormonal dalgalanmalara yol açabileceğini kaydeden Bahtiyar, orucun hafif bir çorbayla açılmasını önerdi. Mideye dinlenme payı bırakmak adına çorbadan sonra kısa bir ara verilmesinin önemine değinen uzman, yemeklerin yavaş yenmesi ve iyice çiğnenmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca ağır şerbetli tatlılar ve aşırı baharatlı gıdalar yerine lifli sebze ve tam tahıllı seçeneklerin sofralarda yer almasının hazımsızlığı önleyeceğini ekledi.

Gün Boyu Enerji İçin Sahur Şart

Kan şekeri dengesinin korunmasında sahurun vazgeçilmez bir rol oynadığını hatırlatan Merve Bahtiyar, bu öğünün atlanmasının günün erken saatlerinde halsizlik ve şeker düşüşlerine neden olacağını belirtti. Sahurda tokluk hissini uzun süre koruyacak, düşük tuz oranına sahip peynir, kepekli ekmek ve tahıllı çorbalar gibi besinlerin tüketilmesini tavsiye eden diyetisyen, su tüketiminin de bu zaman diliminde ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.

Tatlı Tüketimi ve Hareketli Yaşam

Ramazan'ın geleneksel tatlı alışkanlıklarına da değinen Bahtiyar, tatlıların ana yemeğin hemen sonrasında değil, bir iki saatlik aradan sonra ve küçük porsiyonlar halinde yenmesini önerdi. Şerbetli tatlılar yerine güllaç gibi hafif sütlü tatlıların tercih edilmesinin ve bu tüketimin haftada bir iki kezle sınırlandırılmasının daha sağlıklı olacağını ifade etti. Vücudun su ihtiyacının karşılanması için iftar ile sahur arasında en az 1,5–2 litre su içilmesinin ve sindirimi kolaylaştırmak adına iftar sonrası hafif yürüyüşler yapılmasının süreci daha konforlu hale getireceğini sözlerine ekledi.

Ramazan'da Kilo Kontrolü Mümkün

Ramazan ayının doğru bir beslenme disipliniyle kilo vermek için bir fırsata dönüştürülebileceğini belirten Bahtiyar, kişiye özel porsiyon kontrolü ve doğru besin seçimleriyle dengeli kilo kaybının sağlanabileceğini dile getirdi. Yaş, boy ve fiziksel aktivite gibi kişisel kriterlere uygun hazırlanan programların hem ibadetin daha rahat yerine getirilmesini sağlayacağını hem de genel sağlığı koruyacağını hatırlatarak konuşmasını tamamladı.

Peki sarı nokta hastalığı nedir?

Tıptaki adı “makula dejenerasyonu” olan bu hastalık, gözün arka kısmında yer alan ve net görmemizi sağlayan makula bölgesinin zamanla hasar görmesiyle ortaya çıkıyor. Özellikle 60 yaş üstünde daha sık görülüyor. Kişi baktığı yeri bulanık ya da karanlık görmeye başlıyor. İlerleyen durumlarda ise ciddi görme kaybı yaşanabiliyor. Günlük yaşamı zorlaştıran bu hastalık, kitap okumayı, araç kullanmayı hatta yüzleri seçmeyi bile güçleştirebiliyor.

2020 yılında başlatılan proje kapsamında geliştirilen özgün molekül, hastalığın en önemli nedenlerinden biri olan damar sızıntılarını hedef alıyor. Uzmanlara göre bu sızıntılar, retinada hasara yol açarak görme kaybını hızlandırıyor. Geliştirilen yerli ilaç adayı ise tam da bu noktaya müdahale etmeyi amaçlıyor.

Çalışmaların klinik aşamaya geçebilmesi için yoğun bir hazırlık süreci devam ediyor. İlk sonuçlar ise bilim dünyasında heyecan yaratmış durumda. Eğer süreç başarıyla tamamlanırsa, Türkiye göz sağlığı alanında önemli bir yerli tedavi seçeneğine kavuşmuş olacak.

İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi, güçlü laboratuvar altyapısı ve farklı alanlardan bilim insanlarını bir araya getiren yapısıyla dikkat çekiyor. Uluslararası projelerde de yer alan merkez, yaşam bilimleri alanında adından sıkça söz ettiriyor.

Uzmanlar, erken teşhisin sarı nokta hastalığında büyük önem taşıdığını hatırlatıyor. Özellikle ileri yaş grubundaki vatandaşların düzenli göz muayenesini ihmal etmemesi gerektiği vurgulanıyor. Geliştirilen yerli ilacın ise milyonlarca hasta için yeni bir umut olması bekleniyor.

DR. SİBEL KALYONCU UZUNLAR KİMDİR?

Dr. Sibel Kalyoncu Uzunlar, Georgia Institute of Technology’de doktora eğitimini tamamlamıştır ve 2018 yılından itibaren İzmir Biyotıp ve Genom Merkezi’nde araştırma grup lideri olarak görev yapmaktadır. Uzmanlık alanları arasında antikor mühendisliği, yönlendirilmiş evrim, biyofarmasötik ve aşı üretim süreçleri yer almaktadır. Hem akademik hem de özel sektör iş birlikleri kapsamında, tedavi ve tanı amaçlı ileri düzey biyoteknolojik ürünler geliştirmektedir. Yönettiği projelerde mikrobiyal ve memeli ekspresyon sistemlerini kullanarak yeni nesil antikor ve aşı adayları üretmektedir. TÜBİTAK, TUSEB ve COST destekli çok sayıda proje yürütmekte ve özel sektör projelerinde bilimsel danışmanlık yapmaktadır. BAGEP ve L'Oréal-UNESCO gibi prestijli ödüllere layık görülmüştür.

Sigaranın akciğer kanseri, KOAH, koroner arter hastalığı ve inme gibi ölümcül hastalıkların başlıca nedenlerinden biri olduğunun altını çizen Uzm. Dr. Yıldırım, tütün ürünlerinin yalnızca sigarayla sınırlı olmadığını vurguladı. Nargile, elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içeren puffların da ciddi sağlık riskleri barındırdığına dikkat çekti.

Uzm. Dr. Zeki Yıldırım, “Toplumda masum ya da daha az zararlı olarak algılanan elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri, bilimsel çalışmalarla da gösterildiği üzere bir sigara bırakma yöntemi değildir. Aksine, yeni bağımlılıkların ve farklı tütün ürünlerine geçişin önünü açmaktadır” dedi.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından elektronik sigara kullanımına bağlı gelişen EVALI (elektronik sigaraya bağlı akut akciğer hasarı) hastalığının tanımlandığını belirten Uzm. Dr. Yıldırım, bu nedenle yoğun bakım yatışları ve ölüm vakalarının bildirildiğini söyledi. Türkiye’de elektronik sigara satışının yasak olmasına rağmen kullanımın artmasının endişe verici olduğuna da dikkat çekti.

Sigarayı bırakmanın vücutta hızlı ve olumlu etkiler oluşturduğunu ifade eden Özel Medicabil Sağlık Grubu Nilüfer Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Zeki Yıldırım, şu değerlendirmelerde bulundu: “Sigarayı bıraktıktan sadece birkaç gün sonra vücut kendini onarmaya başlar. Kan basıncı düşer, akciğer fonksiyonları zamanla iyileşir ve kalp krizi riski giderek azalır. Sigarayı bırakmak, sağlığınız için atacağınız en önemli adımlardan biridir.”

9 Şubat Dünya Sigarayı Bırakma Günü’nün farkındalık ve motivasyon açısından önemli bir fırsat olduğunu belirten Uzm. Dr. Zeki Yıldırım, bireylerin bu süreçte yalnız olmadığını vurgulayarak, “Sigarayı kendi başınıza bırakabileceğiniz gibi, sigara bırakma polikliniklerinde bilimsel olarak kanıtlanmış tedavilerle de destek alabilirsiniz. Sağlığınız için attığınız bu adım, en değerli yatırımdır” ifadelerini kullandı.

Dr. Yıldırım, sözlerini “Her nefeste sağlıklı bir gelecek için sigarayı bırakın, hayatınızı koruyun” çağrısıyla tamamladı.

Uzman ekipler tarafından yürütülecek çalışmalarda, çocuklarda görülebilecek görme bozukluklarının erken dönemde tespit edilmesi hedefleniyor. Gerektiğinde öğrenciler, ilgili sağlık kuruluşlarına doğru ve zamanında yönlendirilecek. Aynı zamanda aileler bilgilendirilerek öğrencilerin eğitim hayatlarının olumsuz etkilenmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

“Çocuklarımızın sağlığı her şeyden önce geliyor”

Bursa Büyükşehir Belediyesi Ana Hizmet Binası’nda düzenlenen imza töreninde konuşan Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, çocukların sağlıklı bireyler olarak yetişmesinin en önemli sorumluluklardan biri olduğunu söyledi.

Başkan Bozbey, “Bu protokol sayesinde ailelerin farkında olmadığı göz rahatsızlıkları erken dönemde tespit edilebilecek. Yapılacak çalışmalar, ileride oluşabilecek göz hastalıklarının önlenmesine de katkı sağlayacak. Çocuklar ve gençler için attığımız bu önemli adımda emeği geçen Göz Nuru Koruma Vakfı’na teşekkür ediyorum” dedi.

Göz Nuru Koruma Vakfı Mesul Müdürü Birtan Öztürk ise Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin örnek bir sosyal sorumluluk çalışmasına imza attığını belirterek, bu iyilik hareketinin parçası olmaktan memnuniyet duyduklarını ifade etti.

“Aniden başlayan yüksek ateş, üşüme, titreme, şiddetli baş ağrısı ve kuru öksürük en belirgin semptomlardır. İnfluenza çocuklarda bronşiolit, zatürre (pnömoni) ve krup gibi ciddi tablolara, nadiren de Reye sendromu veya kalp kası iltihabı gibi tehlikeli hastalıklara yol açabilir. Tanı hızlı antijen testleri ile konur. Tedavide antiviral ilaçlara (oseltamivir vb.) en kısa sürede başlanmalıdır. En etkili korunma yöntemi ise 6 ay üzerindeki çocuklara (yumurta alerjisi yoksa) Eylül-Mart ayları arasında yapılan influenza aşısıdır.”

Bakteriyel Tehlike: Beta Mikrobu

Viral etkenlerin yanı sıra, halk arasında "Beta" olarak bilinen Grup A Streptokok enfeksiyonlarının da çocuklarda ani ateş ve boğaz ağrısına neden olduğunu belirten BURTOM Biyofiz Mudanya Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İbrahim Hacıoğlu Dr. Hacıoğlu, bu vakaların %15-30 oranında görüldüğünü ve tedavisinde mutlaka antibiyotik kullanılması gerektiğini vurguladı.

Covid-19 ve MIC-C Riski

Dünyada salgına neden olan Covid-19'un mutasyonlarla her yaş grubunda hastalık yapmaya devam ettiğini hatırlatan Dr. Hacıoğlu, çocuklarda nadir de olsa görülebilen MIS-C (Multisistem İnflamatuvar Sendromu) riskine karşı erken tanının hayati önem taşıdığını ifade etti.

Hastalıklardan Korunmak İçin 6 Altın Kural

Dr. İbrahim Hacıoğlu, çocukları kış enfeksiyonlarından korumak için ailelere şu tavsiyelerde bulundu:

“Mümkün olduğunca kapalı ve kalabalık alanlardan uzak durulmalı. Gerektiğinde maske kullanılmalı. Yaşam alanları ve sınıflar sık sık havalandırılmalı. El temizliğine azami özen gösterilmeli. Sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırılmalı. Gün içinde bol sıvı tüketimi desteklenmeli.”

Hacıoğlu, şikayeti olan çocukların vakit kaybetmeden uzman bir hekime başvurarak erken tanı ve tedaviye başlamasının bulaş zincirini kırmada kritik rol oynadığını belirterek sözlerini tamamladı.

“Erken teşhis hayat kurtarır”

Op. Dr. Sağer, rahim ağzı kanserinin çoğu zaman belirti vermeden ilerlediğini söyledi. Bu nedenle düzenli taramaların büyük önem taşıdığını vurguladı.

“Belirti olmadığı için hastalık çoğu zaman geç evrede yakalanıyor. Bu da tedaviyi zorlaştırıyor. Oysa tarama testleriyle erken dönemde tespit edilebiliyor ve önlenebiliyor” dedi.

Sağer, rahim ağzı kanserinin temel nedeninin HPV virüsü olduğunu hatırlattı. Virüsün çoğunlukla cinsel yolla bulaştığını belirten Sağer, sigara kullanımı ve sağlıksız yaşam alışkanlıklarının da riski artırdığını ifade etti.

HPV aşısına dikkat çekti

HPV aşısının önemine değinen Sağer, “Avrupa’da birçok ülkede aşılar devlet tarafından karşılanıyor. En uygun yaş aralığı 9-16. Bu yaşlarda yapılan aşılar, ileride kanser riskini yüzde 90-95 oranında azaltıyor” diye konuştu.

Programın sonunda Osmangazi Belediyesi Meclis Üyesi Cemile Yılgör tarafından Op. Dr. Hakan Sağer’e teşekkür plaketi verildi. Sağer de tarama çalışmalarına verdikleri destek için Osmangazi Belediyesi’ne teşekkür etti.

Burtom Sağlık Grubu bünyesinde faaliyet gösteren Özel BURTOM Nilüfer Görüntüleme Hizmetleri, yapay zeka destekli teknoloji yatırımıyla hastalara daha hızlı çekim, daha net görüntüler, daha düşük radyasyon dozu, daha doğru ve erken tanı ile çok daha konforlu bir görüntüleme deneyimi sunuyor.

Özel BURTOM Nilüfer Görüntüleme Hizmetleri’nden yapılan açıklamada; modern tıpta görüntüleme cihazlarının hem hastalıkların önlenmesi hem de erken teşhisinde kritik rol oynadığına dikkat çekilerek, röntgen, ultrason, MR ve tomografi gibi yöntemlerin hastalıkların henüz başlangıç aşamasında tespit edilmesini sağladığı belirtildi.

“ERKEN TANI EN ÖNEMLİ ADIM”

“Erken tanı, doğru tedavinin en önemli adımı” ifadesi kullanılan açıklamada, tıbbi cihaz teknolojisindeki gelişmelerin; erken tanıya olanak sağlayarak tedavi başarısını artırdığı, kısa ve etkili tedavi süreçleriyle iyileşme süresinin azaldığı, hastaların güvenli bir şekilde evlerinde de takip edilebildiği, yaşam kalitesinin arttığı ve hastalıkların önlendiği kaydedildi. 

BURTOM’un bu bilinçle, en güncel tıbbi teknolojileri hastalarla buluşturarak tanı süreçlerini daha güvenilir ve etkili hale getirdiği, böylelikle teknoloji odaklı büyümenin sağlandığı ifade edilen açıklama şöyle devam etti : 

“Merkezlerimizde en güncel medikal teknolojileri kullanmaya özen gösteriyoruz. Laboratuvar ve tanı süreçlerimizde bilimsel standartlara uygun, güvenilir sonuç üretmek temel ilkemizdir. Ayrıca evde bakım kapsamında kullanılan tıbbi cihazların temini, teknik destek, hasta eğitimi ve takip süreçlerini içeren özel hizmetler sunuyoruz. Teknolojik yatırımlar hem sağlıkta kaliteyi yükseltiyor, hem de hastaların yaşam kalitesine doğrudan katkı sağlıyor.

Burtom Nilüfer bünyesine kazandırılan yapay zekâ destekli cihazlar, tanısal doğruluğu artıran ve hasta konforunu önceleyen birçok yenilik sunuyor. 

Akıllı görüntü rekonstrüksiyonu ile daha net, yüksek çözünürlüklü ve gürültüsüz görüntüler, MR’de %30–70’e varan hız artışı, BT’de daha hızlı spiral tarama, BT’de radyasyon dozunun otomatik optimizasyonu ile daha güvenli çekim, daha az kontrast madde kullanımı ile özellikle böbrek hastaları ve yaşlılar için güvenli tarama, hareket artefaktlarını azaltan yapay zekâ algoritmaları ile çocuk ve yaşlı hastalarda bile yüksek kalitede görüntü, küçük lezyonları tespit eden karar destek sistemleri sayesinde radyologlara ikinci göz desteği sağlanıyor.

Bu avantajlar sayesinde görüntüleme süreçleri hem hızlı hem de daha güvenilir hale gelirken, gereksiz tekrar çekimlerin önüne geçiliyor, iş akışı hızlanıyor ve daha fazla hastaya etkin hizmet sunulabiliyor. 

Yapay zekâ destekli MR ve BT cihazlarımızla artık daha hızlı çekim, daha net görüntüler, daha düşük radyasyon, daha doğru ve erken tanı ve daha konforlu bir görüntüleme deneyimi sunuyoruz. Burtom Sağlık Grubu olarak Bursa’nın sağlık hizmetlerinde kaliteyi yükseltmeye devam ediyoruz.”

Erken tanı vurgusu

Merkezden yapılan açıklamada, görüntüleme yöntemlerinin modern tıpta kritik bir role sahip olduğu belirtildi. Röntgen, ultrason, MR ve tomografi sayesinde hastalıkların erken evrede tespit edilebildiği ifade edildi. Erken tanının, doğru tedavinin en önemli adımı olduğu vurgulandı.

Açıklamada, teknolojik gelişmelerin tedavi başarısını artırdığına dikkat çekildi. Daha kısa ve etkili tedavi süreçleriyle iyileşme süresinin azaldığı, hastaların güvenli şekilde takip edilebildiği belirtildi.

Tanıda yeni avantajlar

Burtom Nilüfer bünyesine kazandırılan yapay zekâ destekli MR ve BT cihazları, birçok yenilik sunuyor. Akıllı görüntü rekonstrüksiyonu ile daha net ve yüksek çözünürlüklü görüntüler elde ediliyor. MR çekim sürelerinde yüzde 30 ila 70 oranında hız artışı sağlanıyor. BT’de ise daha hızlı tarama ve otomatik radyasyon optimizasyonu uygulanıyor.

Daha az kontrast madde kullanımı, özellikle böbrek hastaları ve yaşlılar için güvenli çekim imkânı sunuyor. Yapay zekâ algoritmaları, hareket kaynaklı görüntü bozulmalarını azaltıyor. Küçük lezyonları tespit eden karar destek sistemleri, radyologlara ikinci bir göz desteği sağlıyor.

Daha hızlı, daha güvenli hizmet

Bu teknolojik avantajlar sayesinde çekimler daha kısa sürede tamamlanıyor. Gereksiz tekrar çekimlerin önüne geçiliyor. İş akışı hızlanıyor. Daha fazla hastaya etkin hizmet sunulabiliyor.

BURTOM Sağlık Grubu, teknoloji odaklı yatırımlarla Bursa’da ve hizmet verdiği illerde sağlık hizmetlerinin kalitesini yükseltmeyi sürdürüyor.

Etkinlik, Atatürk Kültür Merkezi Merinos Yerleşkesi’nde yapıldı. Programda, kadınlarda sık görülen rahim ağzı kanserinin düzenli tarama testleriyle büyük oranda önlenebildiği ya da erken evrede tespit edilebildiği belirtildi. Toplumsal farkındalığın artırılmasının önemi üzerinde duruldu.

Programda konuşan Didem Bayrakçı, serviks kanseri taramaları hakkında bilgi verdi. HPV testi ve smear testinin erken teşhisteki kritik rolünü anlattı. Süleyman Serkan Karaşin ise hastalığın nedenleri, risk faktörleri, korunma yolları ve güncel tedavi yöntemlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Sunumların ardından katılımcılar, merak ettikleri soruları uzmanlara yöneltme fırsatı buldu.

Etkinliğe katılan Mehmet Emin Direkçi, rahim ağzı kanserinin önlenebilir bir hastalık olduğuna dikkat çekti. Direkçi, kadınların sağlık konusunda bilinçlenmesinin güçlü bir toplumun temelini oluşturduğunu belirterek, erken teşhisin hayat kurtardığını ifade etti. Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak önleyici sağlık hizmetleri ve farkındalık çalışmalarını kararlılıkla sürdürdüklerini söyledi.

Dr. Ufuk Sevgican, çocuklarda en sık görülen belirtilerinin yüksek ateş, halsizlik, bitkinlik ve iştahsızlık, baş, boğaz, kas ve eklem ağrıları, burun akıntısı, tıkanıklığı ile öksürük olduğunu belirtirken, küçük çocuklar ve bebeklerde ise; ishal ve huzursuzluk gibi sindirim sistemi bulguları, emmede azalma, kusma, sürekli ağlama ve huzursuzluğun gribin habercisi olabileceğini kaydetti.

Tedavi Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Belirtilerin görülmesi durumunda mutlaka bir hekime başvurulması gerektiğini hatırlatan Sevgican, tedavinin temelinin "destekleyici bakım" olduğunu belirtti :

“İstirahat ve Sıvı: Bol sıvı alımı ve yeterli istirahat iyileşmenin anahtarıdır. İlaç Kullanımı: Ateş düşürücüler doktor önerisiyle ve doğru dozda kullanılmalıdır. Gerekli durumlarda antiviral ilaçlar reçete edilebilir. Antibiyotik Uyarısı: Grip virüs kaynaklı olduğu için antibiyotikler rutin olarak kullanılmaz; ancak bakteriyel bir enfeksiyon eklenirse tercih edilir. Ortam Hijyeni: Çocuğun bulunduğu oda düzenli olarak havalandırılmalıdır.”

Gripten Korunmanın En Etkili Yolu: Aşı

BURTOM Özlüce Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ufuk Sevgican, hastalığın yayılmasını önlemek ve çocukları korumak için şu önerilerde bulundu:

“Aşılanma: Uzmanlar, influenzadan korunmanın en etkili yolunun grip aşısı olduğunu vurgulamaktadır. Özellikle risk grubundaki çocukların her yıl aşılanması önerilir. Hijyen ve Mesafe: El hijyenine dikkat edilmeli, hasta kişilerle temas edilmemeli ve kalabalık ortamlarda maske kullanılmalıdır. Yaşam Biçimi: Bağışıklığı güçlendirmek için sağlıklı, dengeli ve doğal beslenme ile yeterli uyku çok önemlidir. Havalandırma: Salgın dönemlerinde kapalı ve kalabalık ortamlardan kaçınılmalı, yaşam alanları sık sık havalandırılmalıdır.”

Gümüş, “Koruyucu ve bütüncül tıp alanında önemli çalışmaları bulunan Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Sayın Elvan Kanat’ı derneğimizde misafir ettik. Hocamızın paylaşacağı bilgilerin, sağlık perspektifimize yeni bir bakış açısı kazandıracağına inanıyorum” dedi.

IV terapi yöntemi masaya yatırıldı

Açılış konuşmasının ardından sunum gerçekleştiren Elvan Kanat, intravenöz tedavi olarak bilinen IV Terapi yönteminin, vitamin, mineral ve sıvıların damar yoluyla doğrudan kan dolaşımına verilmesi esasına dayandığını anlattı.

IV Terapinin sindirim sistemini bypass ederek doğrudan organlara ulaştığını vurgulayan Dr. Kanat, bu sayede yüksek emilim oranı sağlandığını ifade etti. Kanat, modern yaşamın getirdiği stres ve yoğun tempo nedeniyle enerji seviyeleri düşen bireylerin bu yönteme daha fazla yöneldiğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

“IV Terapi; vitaminleri, mineralleri, antioksidanları ve aminoasitleri vücuda en hızlı şekilde kazandırır. Emilim oranı yüzde 90 hatta yüzde 100’e kadar çıkabilir. Enerji düşüklüğü, bağışıklık zayıflığı, stres, bitkinlik ve enflamasyon gibi pek çok alanda destekleyici ve önleyici bir tedavi yöntemi olarak kullanılır.”

Dr. Kanat, yalnızca sağlık problemi yaşayanlar için değil, sağlıklı bireyler için de IV Terapinin enerji seviyelerini artırıcı ve vücut direncini güçlendirici etkiler sunduğunu dile getirdi.

Etkinlik sonunda Mustafa Gümüş, katkılarından dolayı Dr. Elvan Kanat’a teşekkür plaketi takdim etti.

Programın açılışında konuşan Hayat Sağlık Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Uzman Doktor Ahmet Özkul, bu yıl kuruluşlarının 48. yılını kutladıklarını belirterek, Bursa ve çevresinde nitelikli sağlık hizmeti sunma hedefiyle çalışmalarını sürdürdüklerini ifade etti. Ankara Yolu üzerindeki Hayat Hastanesi’nin yanı sıra Mudanya Yolu’nda hizmet veren iki tıp merkezi ve İstanbul Pendik’te bulunan Hayat Şifa Hastanesi ile geniş bir hizmet ağına sahip olduklarını vurguladı.
 

YENİ HASTANE YOLDA

İzmir Yolu üzerinde yapımı devam eden yeni hastane projesi hakkında da bilgi veren Uzm. Dr. Özkul, 12 katlı ve akıllı bina statüsünde inşa edilen tesisin 40 bin metrekarelik kullanım alanına sahip olacağını söyledi. Yeni hastanenin; 200 hasta odası, 50 yoğun bakım yatağı, 10 ameliyathane, 90 poliklinik odası ve 350 araçlık otopark kapasitesiyle Bursa sağlık altyapısına önemli katkı sunacağını dile getirdi. Projenin 2027 yılının ikinci yarısından sonra hizmete alınmasının hedeflendiğini belirtti.

Toplumun tüm kesimleriyle güçlü iletişim kurmayı önemsediklerini ifade eden Uzm. Dr. Özkul, yerel yöneticilerle yapılan bu tür buluşmaların sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi açısından büyük değer taşıdığını söyledi.

Hayat Sağlık Grubu Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Hayat Hastanesi Başhekimi Uzman Doktor Fatih Özkul ise grubun uluslararası alandaki çalışmalarına değinerek, 2025 yılı Ağustos ayında Kosova’da irtibat bürosu açtıklarını, Eylül ayında ise Malezya’daki bir hastane ile isim lisans hakkı ve yönetim sözleşmesi imzaladıklarını aktardı.

Sosyal sorumluluk faaliyetlerine de önem verdiklerini belirten Uzm. Dr. Fatih Özkul, Türkiye Hayat Sağlık Vakfı aracılığıyla eğitim, sağlık ve sosyal destek alanlarında birçok projeyi hayata geçirdiklerini ifade etti.

Mudanya Muhtarlar Derneği Başkanı ve Çağrışan Mahallesi Muhtarı Ahmet Gün ise Hayat Hastanesi yönetimine ev sahiplikleri için teşekkür ederek, Hayat Hastanesi’nin Bursa’nın önemli sağlık markalarından biri olduğunu söyledi.

Program, Hayat Hastanesi yönetimi ile Mudanya muhtarlarının birlikte çekildiği hatıra fotoğrafı ile sona erdi.

Dr. Günen ayrıca, iç kulaktaki basınç artışıyla karakterize Menier hastalığının da ani sağırlık nedenleri arasında bulunduğunu kaydetti.

Teşhis Nasıl Konuluyor?

Ani sağırlığın tanısında öncelikle Kulak Burun Boğaz muayenesinin yapıldığını belirten Dr. Günen, nöroloji muayenesinin de gerekli olabileceğini ifade ederek, işitme testi, kan tahlilleri, manyetik rezonans görüntüleme (MR) ve denge testlerinin tanıda kullanılan yöntemler arasında yer aldığını söyledi.

Tedavi Yaklaşımları

Tedavi süreci hakkında da bilgi veren Burtom Konur Cerrahi Tıp Merkezi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Op. Dr. Abdullah Günen, kortizonun ani sağırlık tedavisinde temel ilaç olduğunu, çoğunlukla ağızdan, bazı durumlarda damar yoluyla uygulandığını ve gerektiğinde kulak zarından orta kulağa enjeksiyon yoluyla da verilebildiğini belirtti. İltihap varlığında antibiyotik tedavisi uygulanabildiğini, kemoterapi veya benzeri ilaçlara bağlı işitme kaybı gelişmişse bu ilaçların değiştirildiğini ifade eden  Op. Dr. Abdullah Günen, basınçlı oksijen tedavisinin de tedavi seçenekleri arasında önemli bir yer tuttuğunu vurguladı.

Erken Başvuru Hayati Önem Taşıyor

Açıklamasının sonunda ani işitme kaybının zaman kaybetmeden değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Dr. Günen, işitmede ani azalma fark eden kişilerin gecikmeden bir uzmana başvurması gerektiğini belirtti.

HPV Virüsü ve Tarama Programlarının Rolü

Söyleşiye konuk olan Doç. Dr. Yakup Yalçın, rahim ağzı kanseri vakalarının %99’unun temel nedeninin HPV virüsü olduğunu belirtti. Virüsün genellikle belirti vermediğini ifade eden Yalçın, 30 yaş üzerindeki kadınların KETEM (Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi) birimlerinde ücretsiz olarak HPV taraması yaptırabileceğini hatırlattı. Taramalarda virüs saptanmasının doğrudan kanser anlamına gelmediğini, tespit edilen vakaların %97’sinin iki yıl içerisinde vücuttan atılabildiğini ancak düzenli takibin şart olduğunu ekledi.

Risk Faktörleri ve Bağışıklık Sistemi

Hastalığın gelişiminde yaşam tarzı faktörlerinin etkisine değinen Doç. Dr. Yalçın, sigara kullanımının ve bağışıklık sistemi zayıflıklarının virüsün vücuttan atılmasını zorlaştırdığını dile getirdi. Klinik gözlemlerinde kanser tanısı alan hastaların büyük çoğunluğunun düzenli doktor kontrolüne gitmeyen kişilerden oluştuğuna dikkat çekilerek, takipli hasta olmanın önemi üzerinde duruldu.

Aşılama Stratejileri ve Koruyuculuk Oranları

Prof. Dr. Kemal Özerkan, HPV aşısının koruyuculuk kapasitesinin oldukça yüksek olduğunu ifade etti. Aşının özellikle 9-14 yaş aralığındaki çocuklarda uygulanmasının en efektif sonuçları verdiğini belirten Özerkan, bu yöntemin hem güçlü bir bağışıklık sağladığını hem de virüsün nüksetme riskini azalttığını söyledi. Taramaların ise toplumdaki riskli popülasyonu belirleyerek hastalığın ilerlemeden durdurulmasına olanak sağladığı kaydedildi.

Konuşmasında çalışma arkadaşlarına teşekkür eden Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, “Kurulduğu günden bu yana etik değerlerden ödün vermeden, çağdaş tıp uygulamalarını benimseyen Özel Medicabil Hastanesi; hasta ve çalışan haklarını gözeten, sürekli gelişimi hedefleyen ve toplum sağlığını merkeze alan yaklaşımıyla bölgesinde güvenilir bir sağlık markası haline gelmiştir” dedi.

Özel Medicabil Hastanesi’nin Bursa’da özel hastaneler arasında ilk uluslararası akreditasyona sahip, “Yalın Hastane” çalışmalarıyla ön plana çıkarak, sağlık hizmetlerinde verimlilik, kalite ve hasta güvenliğini üst düzeye taşıdığını belirten Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, “Medicabil Hastanesi, Aynı zamanda Bebek Dostu Hastane unvanı ile anne ve bebek sağlığını destekleyen uygulamalarıyla da bilinirliliğini güçlendirmiştir. Sağlık Bakanlığı kalite standartları doğrultusunda hizmet veren hastane; Turquality hazırlık ve ISO belgelendirme süreçlerini titizlikle sürdürmekte, bu kalite anlayışını uzun yıllar boyunca sürdürülebilir kılmayı hedeflemektedir” şeklinde konuştu.

Medicabil Hastanesi’nin 16. Yıl kutlaması Hastane yönetimi, doktorları ve tüm çalışanlarının katılımlarıyla pasta kesilerek kutlandı.

En Yaygın Neden HPV Enfeksiyonu

Rahim ağzı kanserinin başlıca nedeninin Human Papilloma Virüsü (HPV) enfeksiyonu olduğunu aktaran Op. Dr. Sezer, HPV’nin toplumda yaygın olduğunu ve bireylerin büyük bir kısmının yaşamlarının herhangi bir döneminde bu virüsle karşılaşabildiğini söyledi. Düzenli olarak yapılan smear ve HPV testlerinin, kansere dönüşme potansiyeli taşıyan hücresel değişiklikleri erken aşamada ortaya koyduğunu dile getirdi.

21 Yaşından Sonra Kontroller İhmal Edilmemeli

Kadınların 21 yaşından itibaren ya da cinsel olarak aktif olduktan sonra düzenli jinekolojik muayenelerini aksatmaması gerektiğini belirten Op. Dr. Fatma Serra Sezer, tarama testlerinin genellikle kısa sürede ve ağrıya neden olmadan uygulanabildiğini kaydetti. Erken evrede saptanan lezyonların ise basit ve etkili tedavi yöntemleriyle tamamen ortadan kaldırılabildiğini söyledi.

HPV Aşısı Güçlü Bir Koruma Sağlıyor

HPV aşısının yalnızca kadınlar için değil, erkekler için de önemli bir koruyucu uygulama olduğunu vurgulayan Hayat Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Fatma Serra Sezer, aşının özellikle serviks kanserine yol açan yüksek riskli HPV tiplerine karşı güçlü bir bağışıklık sağladığını ifade etti. Aşının ideal olarak cinsel yaşam başlamadan önce yapılmasının önerildiğini, ancak ileri yaşlarda da koruyuculuğunu sürdürdüğünü belirtti.

“Farkındalık Hayat Kurtarır”

Ocak ayının kadınların kendi sağlıklarını yeniden gözden geçirmeleri için önemli bir fırsat sunduğunu söyleyen Op. Dr. Fatma Serra Sezer, tüm kadınlara düzenli kontrollerini yaptırmaları, HPV aşısı hakkında bilgi almaları ve bedenlerinden gelen uyarı sinyallerini ciddiye almaları çağrısında bulundu.

Hizmet ağını, teknolojinin en son uygulamalarını devreye alarak geliştirdiklerini anlatan Dr. Erol Kılıç, Burtom’un başarısının temelinde "tanı odaklılık" prensibinin bulunduğunu belirterek, "Burtom’un hikâyesi 32 yıl önce doğru tanıyı, doğru zamanda sunma vizyonuyla başladı. Bugün 850 kişilik büyük bir kadroya ulaşsak da 'tıbbi görüntüleme' bizim hâlâ ana damarımızdır. Yatırımlarımızda sadece bina kapasitemizi artırmayı değil, klinik karar süreçlerine doğrudan katkı sağlayacak ileri teknoloji entegrasyonunu daha da geliştirmeyi hedefliyoruz” dedi.

Yeni nesil PET-CT yatırımının bu anlayışın bir ürünü olduğuna işaret eden Dr. Kılıç, “Bu cihazımız sadece teşhiste hata payını minimize etmekle kalmıyor; daha az radyasyon yayılımı ve daha kısa çekim süresiyle hastaya konfor sağlarken, yıllık 7 MWH enerji tasarrufuyla da doğayı koruyor. Bizim için sağlık hizmeti, sadece bugünü değil, gelecek nesillerin yaşam alanını da korumayı kapsayan bir bütündür" diye konuştu.

Yapay Zekâ Destekli Radyoloji

Modern tıpta görüntüleme cihazlarının erken teşhisteki kritik rolüne değinen Dr. Kılıç, merkezlerindeki yapay zekâ (YZ) kullanımının sağladığı somut faydaları üç ana başlıkta topladı :

“Görüntü Kalitesi ve Erken Teşhis: YZ algoritmaları, geleneksel yöntemlerle gözden kaçabilecek en küçük patolojileri ve lezyonları saptayarak özellikle felç ve dejeneratif hastalıkların teşhisini kolaylaştırıyor. Radyologlarımıza adeta ‘ikinci bir göz’ desteği sunuyoruz.

Hasta Deneyimi ve Hız: Yapay zekâ destekli 3 Tesla MR cihazlarımız, tarama sürelerini yüzde 70’e varan oranlarda kısaltıyor. Bu, özellikle kapalı alan korkusu olan hastalar, yaşlılar ve çocuklar için büyük bir devrim niteliğinde.

Güvenli Tarama: Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekimlerinde radyasyon dozu yapay zekâ tarafından otomatik olarak optimize ediliyor. Daha az kontrast madde kullanımıyla, böbrek hastalarımız için de riskleri minimize eden güvenli bir tarama protokolü uyguluyoruz.”

Dr. Kılıç ayrıca, hastaneye gelemeyen hastalar için sundukları evde sağlık hizmetlerinin kapsamını da genişlettiklerini; taşınabilir dijital röntgen, EKG ve ultrason cihazlarıyla klinik kalitesinde hizmeti hastanın yatağına kadar götürdüklerini vurguladı.

Onkolojide Milimetrik Hassasiyet

Kanserle mücadelede en kritik aşamanın doğru evreleme ve kişiselleştirilmiş tedavi olduğunu belirten Dr. Kılıç, onkoloji birimlerindeki teknolojik kapasiteye dikkat çekti :

"Nükleer tıp birimlerimizdeki PET/CT sistemleri, tedavi yanıtını izlemede bize büyük avantajlar sağlıyor. Bu süreci, 7 milyon dolarlık bir yatırımla devreye aldığımız Tomoterapi cihazıyla birleştiriyoruz. Tomoterapi, BT tabanlı görüntüleme ile yoğunluk ayarlı radyoterapiyi (IMRT) tek bir platformda buluşturuyor. Cihaz 360 derece dönerek ışınlama yaparken tümörü milimetrik olarak hedefler. Bu hassasiyet sayesinde sağlıklı dokular maksimum düzeyde korunur; yan etkiler azalır ve özellikle baş-boyun, beyin ve çocukluk çağı tümörlerinde klinik başarı oranlarımız hissedilir derecede artar."

Yüzde Yüz Yeşil Enerji ile Doğa Dostu Sağlık

Burtom’un sürdürülebilirlik vizyonunun sadece tıbbi cihazlarla sınırlı kalmadığını söyleyen Dr. Kılıç, İnegöl’de hayata geçirdikleri Güneş Enerji Santrali’nin (GES) grubun toplam elektrik ihtiyacının yüzde 100’ünü karşılandığını ifade etti.

Gelecek Projeksiyonu

2026 yılından itibaren büyüme stratejilerini "verimlilik esaslı genişleme" olarak tanımlayan Dr. Erol Kılıç, Burtom’u sadece bir hizmet sağlayıcı değil, uluslararası standartlarda bir sağlık ekosistemi haline getireceklerini belirtti.

Gelecek 10 yıllık dönemde sağlık turizmi, geriatri (yaşlı bakımı), longevity (uzun ömür) ve bütüncül tıp alanlarına odaklanacaklarını, Bursa’nın termal kaynaklarını modern tıpla birleştirerek dünyaya açmayı planladıklarını dile getiren Dr. Kılıç, “Sayısal büyümeden ziyade, spesifik alanlarda uzmanlaşmış nitelikli sağlık profesyonellerini bünyemize katarak değer yaratmaya devam edeceğiz" dedi.

Kışın Azalan Gün Işığı Psikolojimizi Nasıl Etkiliyor?

Soğuk hava koşulları ve gün ışığından mahrum kalma süresinin uzaması, beyindeki kimyasal dengeleri doğrudan etkileyerek motivasyon kaybı ve sosyal izolasyon isteğini tetikliyor. Mevsimsel Duygu Durumu Bozukluğu yaşayan bireylerde genellikle sabahları uyanmakta zorluk, karbonhidratlı gıdalara karşı aşırı istek ve hayata karşı genel bir ilgi kaybı gözlemleniyor. Prof. Dr. Şimşek, bu enerji düşüklüğünün başlangıçta mevsimsel bir geçiş süreci olarak görülse de günlük rutinleri aksatmaya başladığı noktada mutlaka ciddiye alınması gerektiğini ifade ediyor. Ruh sağlığındaki bu dalgalanmalar, biyolojik ritmin mevsimsel değişimlere uyum sağlayamamasından kaynaklanıyor.

Mevsimsel Depresyona Karşı En Güçlü Silah: Güneş ve Hareket

Kış depresyonuyla mücadelede en doğal ve etkili yöntemlerin başında güneş ışığından mümkün olduğunca faydalanmak geliyor. Prof. Dr. Şimşek, serotonin seviyelerini artırmak için günün aydınlık saatlerinde yapılacak kısa yürüyüşlerin bile zihinsel canlılığı desteklediğini belirtiyor. Düzenli egzersiz yapmanın sadece fiziksel sağlığı değil, stres hormonlarını azaltarak ruhsal dayanıklılığı da artırdığına dikkat çeken Şimşek, evde uygulanabilecek basit hareketlerin veya düzenli bir uyku programının biyolojik ritmi korumada kritik bir rol oynadığını söylüyor. Bunun yanı sıra, kış aylarının getirdiği yalnızlık hissine karşı sosyal bağları güçlü tutmak ve sevdikleriyle vakit geçirmek, bireyler için güçlü bir koruma kalkanı oluşturuyor.

Toplumsal Farkındalık ve Profesyonel Destek Şart

Mevsimsel ruh hali değişimleriyle başa çıkmak sadece bireysel çabalarla sınırlı kalmamalı, aynı zamanda çalışma ve eğitim ortamlarında da destekleyici düzenlemeler yapılmalıdır. Ofislerde ışıklandırma koşullarının iyileştirilmesi ve açık hava aktivitelerinin teşvik edilmesi, çalışanların ve öğrencilerin ruhsal sağlığını korumada önemli bir paya sahiptir. Prof. Dr. Şimşek, kişinin kendisinde veya çevresinde sürekli bir isteksizlik ve ağır motivasyon kaybı fark etmesi durumunda, belirtiler şiddetlenmeden bir ruh sağlığı uzmanından destek almasının hayati önem taşıdığını hatırlatıyor. Unutulmamalıdır ki ruhsal dengesi yerinde bireyler, sağlıklı bir toplumun en temel yapı taşını oluşturur.

Saç ekimi uygulamalarında güncel tekniklerin aktarılmasının yanı sıra; sterilizasyon kuralları, hasta güvenliği, operasyon süreçleri ve etik yaklaşımlar programın temel başlıklarını oluşturdu. Uygulamalı eğitimlerle katılımcılar, saç ekimi süreçlerini birebir deneyimleyerek sahada pratik kazanma imkânı buldu.

Eğitim sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Alper Aksoy, Sağlık Bakanlığı’nın saç ekimi alanında sertifikalı eğitim programları için belirli standartlar oluşturduğunu hatırlatarak, bu eğitimlerin yalnızca “Eğitim Merkezi” yetkinliğine sahip kurumlar tarafından verilebildiğini ifade etti. BURTOM Sağlık Grubu’nun gerekli kriterleri yerine getirerek bu yetkiyi aldığını belirten Aksoy, programın temel amacının tabiplere bilimsel ve uygulamaya dönük yetkinlik kazandırmak olduğunu vurguladı.

Saç ekiminin yüksek hassasiyet ve multidisipliner yaklaşım gerektiren bir alan olduğuna dikkat çeken Aksoy, doğru eğitimle yetiştirilen profesyonellerin hem hasta güvenliği hem de uygulama kalitesi açısından kritik rol oynadığını belirtti.

Programın sonunda, eğitimlerini başarıyla tamamlayan katılımcılara sertifikaları takdim edildi.

2025: Kurumsal sürdürülebilirliğin pekiştiği yıl

2025’in BURTOM açısından yalnızca 30. yılın kutlandığı bir dönem olmadığını vurgulayan Serdar Küplü, bu yılı kurumsal yapının sağlamlaştırıldığı ve sürdürülebilirliğin güçlendirildiği stratejik bir süreç olarak ele aldıklarını belirtti. Küplü, artan hasta talebine paralel olarak teknolojik altyapı ve insan kaynağının eş zamanlı geliştirildiğini, özellikle koruyucu sağlık ve erken tanı hizmetlerine olan ilginin belirgin biçimde yükseldiğini ifade etti.

Dijital dönüşüm ve insan kaynağı yatırımları öne çıktı

BURTOM’un dijital dönüşüm yatırımlarını insan kaynağının gelişimiyle birlikte yürüttüğünü dile getiren Küplü, kurumsal eğitim programları, şeffaf yönetim anlayışı ve adil performans sistemlerinin çalışan bağlılığını artırdığını söyledi. Bu yaklaşım sayesinde personel devir hızının sektör ortalamasının altında seyrettiğini kaydetti.

Zorlu ekonomik koşullara rağmen büyümenin sürdürülebildiğine dikkat çeken Küplü, bu başarının arkasında finansal disiplin, rasyonel yönetim ve orta–uzun vadeli stratejik planlamanın yer aldığını vurguladı.

2026: Sağlık turizmi ve yaşlı bakımında yeni dönem

2026 yatırım programında sağlık turizminin merkezde yer aldığını belirten Küplü, uluslararası hasta kapasitesini artırarak daha geniş bir küresel erişim hedeflediklerini söyledi. Küplü ayrıca, yaşlanan nüfus gerçeğini dikkate alarak yaşlı bakım merkezleri ve geriatri odaklı entegre sağlık tesisleri için çalışmaların devam ettiğini açıkladı.

Yeni merkezler ve verimlilik odaklı genişleme

Yaklaşık 850 kişilik kadroya sahip BURTOM’un, 2026’da büyüme stratejisini “verimlilik esaslı genişleme” üzerine kurduğunu aktaran Küplü, mevcut merkezlerde teknolojik donanım ve hizmet kapasitesinin artırılmasının öncelikli hedef olduğunu, stratejik uyum gösteren yeni lokasyon yatırımlarının da gündemde bulunduğunu söyledi. İstihdam politikasında ise nicelikten ziyade nitelikli ve uzmanlık bazlı kadrolara odaklanılacağı belirtildi.

10 yıllık vizyon: Entegre sağlık ekosistemi

BURTOM’un uzun vadeli hedeflerine de değinen Küplü, grubun önümüzdeki 10 yıl içinde konvansiyonel sağlık hizmeti sunan bir yapıdan, teknolojiyi merkezine alan ve uluslararası standartlarda hizmet ihraç eden entegre bir sağlık ekosistemine dönüşmesini amaçladıklarını ifade etti.

Türkiye sağlık sektörüne ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Küplü, 2025’i sektör açısından “sürdürülebilirlik sınavı” olarak tanımlarken; medikal enflasyon, nitelikli insan kaynağı eksikliği, artan iş gücü maliyetleri ve döviz dalgalanmalarının 2026’daki temel riskler arasında yer aldığını söyledi. Buna karşın Türkiye’nin sağlık turizminde önemli bir fırsat eşiğinde olduğunu vurgulayan Küplü, “Türkiye artık ucuz alternatif değil, kaliteli ve kompleks sağlık hizmetleri sunan bir merkez olarak konumlanabilir” dedi.

Türkiye’de artış eğilimi vurgusu

Prof. Dr. Akalın, dünya genelinde bazı bölgelerde HIV vakalarında düşüş gözlenirken Türkiye’de vaka sayılarının artış eğiliminde olduğuna dikkat çekti. Resmi kayıtlara göre yaklaşık 60 bin kişinin tanı aldığını belirten Akalın, tanı almamış bireylerle birlikte gerçek sayının daha yüksek olabileceğini ifade etti. Güncel tedaviler sayesinde HIV ile yaşayan bireylerin yaşam beklentisinin, HIV olmayan bireylerle benzer seviyelere ulaştığını da sözlerine ekledi.

Akalın ayrıca, Nilüfer Belediyesi bünyesinde hizmet veren Gönüllü Danışmanlık ve Test Merkezi’nin anonim test imkânı sunarak damgalanma ve ayrımcılığın önlenmesine katkı sağladığını vurguladı.

Bulaş yolları ve korunma anlatıldı

Doç. Dr. Önal ise HIV’in bulaşma yolları ve korunma yöntemleri hakkında bilgi verdi. En yaygın bulaş yolunun korunmasız cinsel temas olduğunu belirten Önal, tokalaşma, sarılma, aynı ortamda bulunma ya da ortak çatal-bıçak kullanımıyla HIV bulaşmadığını ifade etti. Düzenli tedaviyle kanda virüs düzeyi saptanamayacak seviyeye indirildiğinde bulaştırıcılığın ortadan kalktığını belirten Önal, bunun hem toplum sağlığı hem de bireylerin günlük yaşamlarını sürdürmeleri açısından önem taşıdığını söyledi.

Akademisyenler, erken tanının hem bireysel sağlık hem de toplumdaki yayılımın önlenmesi açısından kritik rol oynadığını vurguladı. Program, katılımcıların sorularının yanıtlanmasıyla sona erdi.

Ziyaret kapsamında vatandaşlara sıcak çorba ikram eden Başkan Aydın, mahalle sakinleriyle samimi sohbetler gerçekleştirdi. İletilen istekleri tek tek not alan Aydın, yapılması talep edilen hizmetlerin imkanlar dahilinde en kısa sürede hayata geçirileceğini ifade etti.

Mahalle buluşmalarını kararlılıkla sürdüreceklerini vurgulayan Başkan Aydın, “Osmangazi’yi birlikte yönetme anlayışıyla sahadayız. Vatandaşlarımızın beklentilerini doğrudan dinleyerek çözümleri yerinde üretmeye devam edeceğiz” mesajını verdi.

Günümüzde yaşam süresinin uzamasıyla birlikte demans, Alzheimer ve Parkinson hastalıklarının daha sık görülmeye başlandığını ifade eden Dr. Er, her unutkanlığın demans anlamına gelmediğini vurguladı. Unutkanlığın basit hafıza sorunlarıyla sınırlı kalabileceğini, demansın ise merkezi sinir sisteminin hasar görmesi sonucu zihinsel yetilerin kalıcı ve ilerleyici biçimde bozulmasıyla ortaya çıktığını söyledi. Demansta yalnızca hafıza kaybı değil; konuşma bozukluğu, yön bulma güçlüğü, karar verme sorunları, kişilik değişimleri ve el becerilerinde azalma gibi belirtilerin de görülebildiğini aktardı.

“Belirtiler ilerlemeden doktora başvurulmalı”

Alzheimer hastalığında stresin önemli bir etken olduğuna dikkat çeken Dr. Er, 65 yaş üstünün risk grubunda yer aldığını, aile öyküsü bulunan kişilerin ise düzenli kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini ifade etti. Tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, obezite ile B12 ve D vitamini eksikliklerinin de Alzheimer riskini artıran faktörler arasında bulunduğunu belirten Er, hastalığın kesin bir tedavisinin henüz olmadığını, mevcut ilaçların yalnızca ilerlemeyi yavaşlatabildiğini söyledi. Er, “Klinik belirtiler ağırlaşmadan doktora başvurmak, hastalık yönetiminde büyük önem taşıyor” dedi.

“Her el titremesi Parkinson değildir”

Alzheimer’dan sonra en sık görülen nörodejeneratif hastalığın Parkinson olduğunu belirten Dr. Er, hastalığın beyinde dopamin üreten hücrelerin kaybı sonucu geliştiğini anlattı. Parkinson’un motor belirtileri arasında mimiklerde azalma, öne eğik duruş, el titremesi, hareketlerde yavaşlama ve küçük adımlarla yürümenin yer aldığını kaydeden Er, motor olmayan belirtilerin de en az bunlar kadar zorlayıcı olabildiğini söyledi. Depresyon, kaygı, kabızlık, koku alma kaybı ve uyku bozukluklarının sık görüldüğünü aktaran Er, “Her el titremesi Parkinson değildir. Hastalık genellikle 40–70 yaş aralığında ortaya çıkar ve genetik ile çevresel faktörlerin birlikte etkisiyle gelişir” diye konuştu.

Uzmandan sağlıklı yaşlanma önerileri

Sağlıklı bir yaşlanma süreci için önerilerde bulunan Dr. Er, kaliteli uykunun önemine dikkat çekerek, “Beyin uyku sırasında kendini temizler. Yetersiz uyku, zararlı maddelerin birikmesine yol açar” dedi. Zihinsel olarak aktif kalmanın hastalıklara karşı koruyucu etkisi olduğunu vurgulayan Er, yeni bir dil öğrenmenin veya farklı hobiler edinmenin faydalı olabileceğini söyledi. Haftada en az üç gün, mümkünse her gün yarım saat yürüyüş yapılmasını ve sebze, salata ile balık ağırlıklı Akdeniz tipi beslenmenin tercih edilmesini önerdi.

Program, katılımcıların sorularının yanıtlanmasının ardından sona erdi.

2025: kurumsal sürdürülebilirliğin pekiştiği yıl

2025’in BURTOM açısından özel bir yıl olduğuna dikkat çeken Serdar Küplü, 30. yılın yalnızca geçmiş başarıların kutlandığı bir dönem olarak görülmediğini vurguladı. Küplü, “Bu yılı; kurumsal yapıyı sağlamlaştırdığımız, hizmet kalitesini standartlaştırdığımız ve operasyonel verimliliği maksimum seviyeye çıkardığımız stratejik bir süreç olarak ele aldık. Kurumsal sürdürülebilirliğimizi güçlendirdiğimiz bir yılı geride bıraktık” dedi.

Aylık 200 binin üzerinde hasta trafiğinin güçlü bir altyapı ve etkin yönetim gerektirdiğini belirten Küplü, 2025’te tedavi edici hizmetlerin yanı sıra koruyucu sağlık ve erken tanı alanlarına olan talebin de hızla arttığını, bu doğrultuda teknolojik altyapı ve insan kaynağı yatırımlarının eş zamanlı olarak güçlendirildiğini kaydetti.

Dijital dönüşüm ve insan kaynağında bütüncül yaklaşım

BURTOM’un 30. yılı kapsamında yalnızca teknolojik modernizasyona değil, insan kaynağının gelişimine de odaklandığını ifade eden Küplü, dijital dönüşüm yatırımlarının kurumsal eğitim ve gelişim programlarıyla birlikte yürütüldüğünü söyledi. Küplü, “Yetkinlik temelli eğitim programları, şeffaf yönetim anlayışı ve adil performans sistemi kurumsal aidiyeti güçlendirdi. Bu yaklaşım sayesinde personel devir hızımız sektör ortalamasının altında seyrediyor” diye konuştu.

Zorlu ekonomik koşullara rağmen büyümenin sürdürülebilmesinin arkasında finansal disiplin ve orta–uzun vadeli planlamanın bulunduğunu vurgulayan Küplü, kısa vadeli çözümler yerine sürdürülebilirliği esas alan stratejilere bağlı kaldıklarını dile getirdi.

2026: sağlık turizmi ve yaşlı bakımında yeni adımlar

2026 yatırım programında sağlık turizminin stratejik bir büyüme alanı olarak öne çıktığını belirten Küplü, uluslararası hasta departmanının kapasitesinin artırılacağını söyledi. Küplü, “Sağlık turizmi bizim için kritik bir başlık. 2026’da bu alanda daha geniş bir uluslararası erişim hedefliyoruz. Bunun yanında, yaşlanan nüfus gerçeğini dikkate alarak yaşlı bakım merkezleri ve geriatri odaklı entegre tesisler için fizibilite çalışmalarımız devam ediyor” ifadelerini kullandı.

Verimlilik esaslı büyüme modeli

Yaklaşık 15 ilde faaliyet gösteren BURTOM’un büyüme stratejisinin “verimlilik esaslı genişleme” üzerine kurulu olduğunu aktaran Küplü, mevcut merkezlerde teknolojik donanım ve hizmet kapasitesinin artırılmasının öncelikli hedef olduğunu, stratejiyle uyumlu yeni lokasyon yatırımlarının da gündemde bulunduğunu belirtti.

850 kişilik kadroya sahip grubun, 2026’da istihdam politikasını nitelik ve uzmanlık odaklı bir yaklaşımla yöneteceğini ifade eden Küplü, “Sayısal büyümeden ziyade, spesifik uzmanlık alanlarında yetkin sağlık profesyonellerini organizasyonumuza kazandırmayı amaçlıyoruz” dedi.

10 yıllık vizyon: entegre sağlık ekosistemi

BURTOM’un uzun vadeli vizyonuna da değinen Küplü, grubun önümüzdeki 10 yılda konvansiyonel sağlık hizmeti sunan bir yapıdan, entegre sağlık çözümleri üreten, teknolojiyi merkeze alan ve uluslararası standartlarda hizmet ihraç eden bir sağlık ekosistemine dönüşmesini hedeflediklerini açıkladı.

Türkiye sağlık sektörüne ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Küplü, 2025’i sektör açısından “sürdürülebilirlik sınavı” olarak tanımladı. Medikal enflasyonun en önemli sorunlardan biri olduğunu belirten Küplü, 2026’da nitelikli insan kaynağı kıtlığı, artan iş gücü maliyetleri ve döviz dalgalanmalarına bağlı medikal gider risklerinin öne çıktığını söyledi.

Buna rağmen 2026’nın Türkiye için önemli fırsatlar barındırdığını vurgulayan Küplü, “Türkiye sağlık turizminde artık giriş seviyesi işlemlerden kompleks tedavilere geçiyor. Ülkemiz, ‘ucuz alternatif’ değil, ‘kaliteli sağlık merkezi’ olarak konumlanabilir” ifadelerini kullandı.

Belirtiler ve Riskli Durumlar

Boğazda tırmalayıcı ağrı, yutkunma güçlüğü, kuruluk, bademciklerde şişme, ses kısıklığı, öksürük, ateş, vücut ağrıları ve mide bulantısı gibi belirtilerin boğaz ağrısıyla sıklıkla birlikte görülebildiğini ifade eden Op. Dr. Günen, özellikle bazı durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurulması gerektiğini söyledi.

Op. Dr. Günen, çocuklarda nefes alma güçlüğü, yutma zorluğu ve salya akmasını acil müdahale gerektiren durumlar olarak sıralanırken; yetişkinlerde ise zor nefes alma, ağız açmada güçlük, bir haftadan uzun süren boğaz ağrısı, yüksek ateş, eklem ve kulak ağrısı, kanlı veya koyu balgam ve 15 günden uzun süren ses kısıklığının hekime başvurmak için önemli uyarı işaretleri olarak gösterdi.

Tedavi Altta Yatan Nedene Göre Planlanıyor

Boğaz ağrısının çok farklı nedenleri olabileceğini vurgulayan Op. Dr. Abdullah Günen, tedavinin ancak altta yatan sebebin doğru tespit edilmesiyle etkili olacağını belirtti. Yanlış tedavi veya gecikmiş müdahalenin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çeken Dr. Günen, boğaz ağrısını önemsiz görmemek ve gerektiğinde uzman desteği almak gerektiğinin altını çizdi.

Etkinlikte ayrıca biorezonansın sigara bırakma ve kilo kontrolünde destekleyici bir yöntem olarak nasıl kullanıldığına dair bilgiler paylaşan Uzm. Dr. Önder Koçak, hipnozun ise bilincin açık, farkındalığın yüksek olduğu özel bir odaklanma haliyle kişide yerleşmiş duygu, davranış ve alışkanlıkların yeniden düzenlenmesini amaçlayan bilimsel bir yöntem olduğunun altı çizildi.

Uzm. Dr. Önder Koçak, bütüncül yaklaşımın her hastada farklı şekilde uygulanması gerektiğini ifade ederek, “Hayat yaşandığı kadar vardır; önemli olan sağlıklı, aktif ve kaliteli bir yaşam sürdürebilmektir” mesajını verdi.

Uzm. Dr. Akpınar, toplantıda ayrıca yorgunluk yönetimi, denge ve koordinasyon çalışmaları, kas güçlendirme yaklaşımları ve nörolojik rehabilitasyon tekniklerinin hastalığın farklı evrelerinde nasıl uygulanması gerektiği konusunda katılımcılara güncel bilgiler aktardı.

MS Derneği üyeleriyle gerçekleştirdikleri buluşmadan duyduğu memnuniyeti dile getiren Uzm. Dr. Merve Dede Akpınar, rehabilitasyon sürecinin her hasta için bireyselleştirilmiş şekilde ilerlemesi gerektiğini vurgulayarak, “MS ile yaşayan bireylerin yaşam kalitesini artırmak mümkün; doğru planlama ve düzenli takip tedavinin temelini oluşturuyor” değerlendirmesinde bulundu.

Uzm. Dr. Merve Dede Akpınar, Biyofiz Nilüfer Tıp Merkezi olarak sağlık alanındaki güncel yaklaşımları topluma aktarmaya devam edeceklerini belirtip etkinliğe katılan tüm üyeler ile dernek yöneticilerine teşekkür etti.

Toplantıda konuşan Özel Medicabil Sağlık Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen, sağlık alanında gelinen noktanın yalnızca teknolojiyi takip etmekle sınırlı olmadığını vurgulayarak, insan biyolojisi, niyeti ve makinenin kesiştiği yeni bir tedavi anlayışının doğduğunu ifade etti. Prof. Dr. Bilgen, bu yaklaşımın merkezinde “Cybernics” anlayışının yer aldığını belirtti.

Bu sistemin temelini Japonya’da geliştirilen Hibrit Yardımcı Uzuv (Hybrid Assistive Limb – HAL) teknolojisinin oluşturduğunu söyleyen Prof. Dr. Bilgen, HAL’in kullanıcının cilt yüzeyindeki biyosinyalleri algılayarak hareket niyetini yorumlayabildiğini ve dünyada ilk kez giyilebilir sibernetik dış iskelet olarak geliştirildiğini dile getirdi. Sistem sayesinde hastanın yalnızca hareketinin değil, hareket etme isteğinin de algılanarak tedavi sürecine dahil edildiğini kaydetti.

Cybernicx yetkilisi Uzm. Dr. Mehmet Akdemir ile birlikte açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Bilgen, HAL sisteminin nörobilim, robotik ve insan iradesinin birleşimiyle ortaya çıktığını belirterek, bu yaklaşımın mühendislikten çok daha fazlasını sunduğunu söyledi. HAL’in en önemli özelliklerinden birinin, hastanın niyetine göre tedaviyi kişiselleştiren ve öğrenen bir sistem olması olduğunu vurgulayan Bilgen, cihazın FDA onaylı olduğunu, cerrahi ya da ilaç gerektirmediğini ve uygun koşullarda ev ortamında da uygulanabildiğini ifade etti.

Basın toplantısında teknik detayları aktaran Uzm. Dr. Mehmet Akdemir ise düşünce gücüyle çalışan giyilebilir robot teknolojisinin rehabilitasyon sürecine sağladığı katkılar hakkında bilgi verdi.

Açıklamaların ardından Prof. Dr. Ömer Faruk Bilgen ve Uzm. Dr. Mehmet Akdemir, basın mensuplarının sorularını yanıtladı ve daha sonra gazetecilere Cyber-Nöro Robotik Yürüme Rehabilitasyon Ünitesi’ni gezdirerek uygulamaları yerinde tanıttı.

Uzm. Dr. Emre Latifoğlu, dijital çağla birlikte çocuklarda omurga sağlığı problemlerinde gözle görülür bir artış yaşandığını ifade ederek, “Uzaktan eğitim ve uzun süreli ekran kullanımı, çocuklarda ‘telefon boynu’, ‘kambur oturuş’ gibi duruş bozukluklarını artırdı. Büyüme çağındaki çocukların omurgası esnek bir yapıya sahip olduğu için yanlış pozisyonlarda uzun süre kalmak, kalıcı eğriliklere yol açabiliyor” dedi.

Skolyozun çoğu zaman sinsi ilerlediğini vurgulayan Uzm. Dr. Emre Latifoğlu, ailelerin çocuklarında omuzlardan birinin daha yüksek durması, kalça seviyesinde asimetri, giysilerin bir tarafının sürekli yukarı toplanması ve öne eğilme sırasında sırtta bir tarafın kabarık görünmesi gibi belirtilere dikkat etmesi gerektiğini söyledi.

Bu belirtilerin fark edilmesi durumunda, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanı tarafından yapılacak muayene ve skolyoz grafisiyle erken tanı konulabileceğini belirten Uzm. Dr. Emre Latifoğlu, erken tanının tedavide büyük önem taşıdığını vurguladı.

“Büyüme döneminde tespit edilen skolyozda, özel egzersizler ve korselerle eğrilik ilerlemeden kontrol altına alınabiliyor” diyen Uzm. Dr. Emre Latifoğlu, fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanları tarafından kişiye özel hazırlanan programların, duruş bozukluklarının düzeltilmesinde ve skolyozun ilerlemesini önlemede etkili olduğunu kaydetti.

“Koruyucu alışkanlıklar tedavi kadar önemli”

Schroth ve SEAS gibi skolyoza özel egzersiz yöntemlerinin, omurga çevresi kaslarını güçlendirirken çocuklarda beden farkındalığını da artırdığını belirten Uzm. Dr. Emre  Latifoğlu, şöyle konuştu :

“Koruyucu alışkanlıklar da tedavi kadar önemli. Çocukların her 30–40 dakikada bir pozisyon değiştirmesi, ekran karşısında boyun ve sırt desteğinin sağlanması, ergonomik masa, sandalye ve monitör kullanımı, sırt çantasının her iki omuzla taşınması ile günlük egzersiz veya spor (özellikle yüzme, pilates) yapılması duruş bozukluğunu önler.”

“Toplumsal Farkındalık Hayati Öneme Sahip”

Duruş bozukluklarının yalnızca estetik değil, uzun vadede kalp ve akciğer fonksiyonlarını da etkileyebilen ciddi bir sağlık sorunu olduğunu belirten Uzm. Dr. Emre Latifoğlu, şu çağrıda bulundu :

“Omurga sağlığını korumak dik durmakla başlar, ama farkında olmakla sürer. Aileler, öğretmenler ve sağlık profesyonelleri olarak çocuklarımızı bu konuda bilinçlendirmemiz gerekiyor. Okullarda yapılacak rutin taramalar ve ergonomi bilinci kazandıran eğitimler, gelecekte sağlıklı nesiller yetiştirmenin anahtarıdır.”

Eğitimde fırsat eşitliği ilkesiyle hareket eden Osmangazi Belediyesi, modern kreşlerinde düzenlediği etkinliklerde çocuklara diş fırçalama alışkanlığının inceliklerini öğretiyor. Diş hekimleri tarafından verilen seminerlerde, doğru fırçalama teknikleri maketler üzerinde uygulamalı olarak gösterilirken, günlük ağız bakım rutinlerinin önemi anlatılıyor.

Ayça Azak Kreş’te Kapsamlı Tarama

Proje kapsamında Ayça Azak Kreş ve Gündüz Bakımevi’ni ziyaret eden Diş Hekimi Melek Güler, minik öğrencilerle buluştu. Etkinlikte çocuklara 6 yaş dişlerinin önemi, beslenme alışkanlıklarının diş sağlığı üzerindeki etkileri ve paketli gıdaların zararları aktarıldı. Bilgilendirme toplantısının ardından çocukların ağız ve diş muayeneleri gerçekleştirildi.

“Erken Eğitim, Hekim Korkusunu Yeniyor”

Eğitim programının detaylarını paylaşan Diş Hekimi Melek Güler, çocukların diş hekimi korkusunu yenmelerinde bu tür etkinliklerin büyük rol oynadığını belirtti. Güler, şu ifadeleri kullandı:

“Süt dişlerinin dökülme evresinde çocuklar endişe yaşayabiliyor. Bu süreçte onları doğru bilgilendirmek ve ağız muayenelerini yapmak için buradayız. Özellikle ‘süt dişi’ sanılan ancak kalıcı olan 6 yaş dişlerinin bakımının önemini vurguladık. Günde kaç kez ve nasıl diş fırçalanması gerektiğini anlattık. Bu yaş grubunda alınan eğitimler, çocukların ileride diş hekimine korkmadan gelmesini sağlıyor ve küçük çürüklerin büyük problemlere dönüşmesini engelliyor.”

Erken Teşhis Uyarısı

Süt dişlerindeki erken kayıpların ileride ortodontik sorunlara yol açabileceğine dikkat çeken Güler, “Çürük kaynaklı erken diş kayıpları, çene darlığına ve kalıcı dişlerin eğri çıkmasına neden olabiliyor. Bu sebeple ailelerin ve çocukların erken yaşta bilinçlenmesi, düzenli kontrollere önem vermesi son derece kritik” değerlendirmesinde bulundu.

Kitapta pek çok alt dalı bulunan ‘Yalın Düşünce’ metodunun doğru uygulamalarda verdiği sonuçları belgeleyici bir araç olduğu belgelerle okuyuculara sunulurken,  Medicabil Hastanelerinin, KAIZEN Ödüllerinde Türkiye Birinciliği ve Dünya 7.’liğini elde etmesi, ‘Yalın Düşünce’ ve ‘Yalın Hastane’ uygulamalarının başarısına örnek olarak gösterildi.

İmza günü hastane çalışanlarının yoğun katılımıyla gerçekleşti. Türk Sanat Müziği eşliğinde gerçekleştirilen etkinlik ilgi gördü.

Sürdürülebilirlik ve ‘Yalın Düşünce’ alanında atılan adımın sağlam temellere dayalı olduğu kitap için kullanılan kağıdın karşılığı, 14 ağaç dikimiyle doğaya iade edildi. Bu konu, “Kelimelerimiz artık toprakta da kök salmaktadır” ifadesiyle kitabın arka kapağında belirtildi.  

“KOAH sessiz ilerliyor”
 

Hastalığın yıllar içinde sessiz bir şekilde ilerlediğini vurgulayan Uzm. Dr. Yürekli, “Sabah balgamı, öksürük ve hafif efor kısıtlılığı çoğu zaman sigaraya bağlanıp önemsenmez. Oysa bu belirtiler KOAH’ın erken habercileridir. Erken dönemde yapılacak bir solunum fonksiyon testi ile hastalık kolayca teşhis edilebilir” açıklamasında bulundu.

Uzm. Dr. Yürekli, tedavi edilmediği takdirde KOAH’ın ilerleyerek hastaların günlük yaşamlarını kısıtlayacağını belirterek şunları söyledi:
 

“İleri evre KOAH hastalarında nefes darlığı o kadar artar ki kişi basit ev işleri ya da yürüyüş gibi aktiviteleri bile yapamaz hale gelirler. Ağır ve çok ağır KOAH hastalarında kandaki oksijen seviyesi düşer ve bu kişiler uzun süreli oksijen desteğine ihtiyaç duyar.”

“Sigara bırakıldığında akciğer kendini toparlayabilir”
 

Sigarayı bırakmanın her aşamada fayda sağladığını hatırlatan Uzm. Dr. Yürekli, “Kişi 40’lı veya 50’li yaşlarda bile sigarayı bıraksa, akciğer fonksiyonlarında bir miktar düzelme görülür. Sigara içmemek, düzenli egzersiz yapmak, dengeli beslenmek ve yıllık sağlık kontrollerini ihmal etmemek, KOAH’tan korunmanın en etkili yollarıdır” dedi.

“Doğru test, doğru tanı”
 

KOAH tanı ve tedavisinde en önemli aşamanın doğru şekilde yapılan solunum fonksiyon testi olduğunu vurgulayan Yürekli, “Bu testin güvenilir merkezlerde, alanında uzman kişilerce yapılması gerekir. Erken teşhis, hastalığın ilerlemesini durdurabilir ve yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir” ifadelerini kullandı.

Hastaneler, termal tesisler, medikal turizm acenteleri, oteller, sigorta şirketleri ve sağlık ekipman üreticilerinin bir arada olduğu Zirve kapsamında yapılan B2B görüşmeleri ile yeni iş birliklerine zemin oluşturuldu.

BURTOM Sağlık Grubu, Zirve’ye stand bazında katılarak sağlık turizmine yönelik çalışmalarını ziyaretçilerle paylaştı.  Yönetim Kurulu Başkanı Uzm. Dr. Erol Kılıç, termal kaynakları, donanımlı sağlık kuruluşları ve ulaşım olanaklarıyla öne çıkan Bursa’nın, son yıllarda sağlık turizmi alanında dikkat çeken şehirler arasında yer aldığını söyledi.

Şehrin, hem sağlık hem de kültür ve doğa turizmi açısından sunduğu çeşitliliğin, bu tür uluslararası organizasyonların düzenlenmesine uygun bir zemin oluşturduğunu ifade eden Uzm. Dr. Kılıç, Zirve’nin, Bursa’nın sağlık turizmi alanındaki potansiyelini uluslararası ölçekte tanıtımına ve sektörün gelişimine katkı sunduğunu kaydetti.

Uzm. Dr. Kılıç, BURTOM Sağlık Grubu’nun, yalnızca tanı ve görüntüleme hizmetlerindeki teknolojik yatırımlarıyla değil, aynı zamanda sağlık turizmi alanındaki çalışmalarıyla da büyümesini sürdürdüğünü dile getirdi.

Bugün başta Balkan ülkeleri, Orta Doğu ve Kuzey Afrika olmak üzere pek çok coğrafyadan hasta kabul eden BURTOM’un, 2026 yılıyla birlikte bu alana daha da yoğunlaşacağını söyleyen Uzm. Dr. Kılıç, “Bursa’nın sağlık turizmi çekim gücünü büyütmeyi hedefliyoruz. BURTOM olarak, özellikle ileri görüntüleme teknolojileri, hızlı tanı süreçleri ve termal sağlık olanaklarını bir arada sunan yapımızla Türkiye’nin bölgesel bir sağlık merkezi olmasına katkı sağlamayı amaçlıyoruz.”

Yanlış basış bel ve diz sağlığını etkiliyor

Ayak tabanındaki kavisin kişiye özel bir yapıya sahip olduğunu belirten Uzm. Dr. Gençdoğan, bu yapının bozulmasının zincirleme rahatsızlıklara yol açabileceğini ifade ederek, “Ayak kavsinin çökmesi ya da aşırı yükselmesi; topuk dikeni, diz kireçlenmesi, kalça ağrısı ve hatta bel fıtığı şikâyetlerini artırabilir. Çünkü ayaktaki basış bozuklukları dengeyi, yürüyüşün doğal akışını ve omurga hizasını bozar” dedi.

Yanlış zeminlerde yürümek, uygunsuz ayakkabı tercihleri ve fazla kilo gibi faktörlerin de yürüme döngüsünü bozduğunu belirten Uzm. Dr. Gençdoğan, özellikle koşu bandı gibi zeminin doğal esnekliğini yansıtmayan ortamlarda uzun süre egzersiz yapılmamasını önerdi.

Her ayak bir parmak izi kadar özel

Ayak sağlığına yönelik tedavi ve desteklerin mutlaka kişiye özel olması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Gençdoğan, “Yumuşak malzemeden üretilen standart tabanlıklar genellikle çözüm sunmaz. Çünkü her insanın ayak kavsi, parmak izi gibi kendine özgüdür” dedi.

Burtom Sağlık Grubu’nun, hastalarına bilgisayar destekli ayak analizi ve kişiye özel ortopedik tabanlık hizmeti sunduğunu ifade eden Uzm. Dr. Gençdoğan, “FootBalance sistemi ile 10 dakika içinde yapılan analiz sayesinde hastanın ayak tipi belirleniyor ve ona özel ortopedik tabanlık hazırlanıyor. Bu tabanlıklar ayak kavsini destekleyerek doğru basışı sağlıyor, omurga ve eklem sağlığını korumaya yardımcı oluyor” diye konuştu.

Bursa’da ilk kez Burtom’da

FootBalance teknolojisinin Bursa’da ilk kez Burtom Sağlık Grubu bünyesinde kullanıldığını belirten Uzm. Dr. Gençdoğan, “Ayak analizi sonucunda hazırlanan kişiye özel tabanlıklar, yürüyüş ve dengeyi düzeltmekle kalmıyor, aynı zamanda vücudun genel postürünü de iyileştiriyor. Sağlıklı bir yaşamın temeli, yere sağlam basmaktan geçiyor” ifadelerini kullandı.

Unutmayın: Sağlık hareketle başlar

Ayak ağrısı, topuk yanması veya yürümede dengesizlik fark edildiğinde vakit kaybetmeden uzmana başvurulması gerektiğini söyleyen Uzm. Dr. Serhat Gençdoğan son olarak, ayak sağlığını korumak için; fazla kilolardan kaçınılması, ayağa uygun, ortopedik tabanlı ayakkabıların tercih edilmesi, sert ve düzensiz zeminlerde uzun süre çıplak ayakla yürünmemesini önerdi.

Açıklamada, ağız ve diş sağlığının yalnızca estetik bir görünüm sunmadığı, aynı zamanda sindirimden bağışıklık sistemine kadar birçok hayati fonksiyon üzerinde etkili olduğu ifade edildi. Açıklamada şu değerlendirmelere yer verildi:

“Sağlıklı dişler ve diş etleri, yalnızca gülümsememizi güzelleştirmekle kalmaz; genel sağlığımızın korunmasında büyük rol oynar. Bu bilinçle, Eyrice Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi olarak modern teknolojiyle desteklenen güvenilir tedavi hizmetleri sunuyor, çocuklardan yetişkinlere kadar herkesin ağız ve diş sağlığının korunmasına yönelik farkındalığı artırmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz.”

Toplum Ağız ve Diş Sağlığı Haftası dolayısıyla tüm diş hekimleri ve sağlık çalışanlarının özverili emeklerinin de kutlandığı açıklamada, düzenli diş kontrolünün önemine dikkat çekilerek, “Erken teşhis sayesinde birçok diş ve diş eti hastalığının önüne geçilebilir. Sağlıklı gülüşleri korumak ve yaşam kalitesini artırmak için hastalarımızın her zaman yanındayız. Bu vesileyle tüm sağlık çalışanlarımıza teşekkür ediyor, toplumun ağız ve diş sağlığı konusunda daha bilinçli olmasını temenni ediyoruz” ifadelerine yer verildi.

“Nezle ve gripte antibiyotiğe gerek yok”

Nezle ve grip gibi antibiyotik tedavisine hiç gerek olmayan virüsler ile oluşan hastalıklarda bile ülkemizde yaygın olarak antibiyotiklerin yanlış biçimde kullanıldığını söyleyen Uzm. Dr. Gündüzer,  “Ne yazık ki ülkemizde bu tür hastalıklarda dahi antibiyotiklerin yaygın biçimde kullanıldığını görmekteyiz. Oysa bu durum sadece gereksiz yere direnç gelişimini hızlandırmaktadır. Bizim ülkemiz ve dünya genelinde antibiyotik direnç gelişimini önlemek ve yanlış kullanım oranlarını düşürmek için antibiyotikleri doğru kullanma konusunda toplum olarak farkındalığımızı ve duyarlılığımızı artırmamız şarttır” diye konuştu.

Antibiyotik direncine karşı farkındalığın artırılmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Burtom Özlüce Tıp Merkezi Dahiliye Uzmanı Dr. Gündüzer, Avrupa Parlamentosu’nun 2008 yılında 18 Kasım tarihini ‘Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü’ olarak ilan ettiğini hatırlattı. Akılcı antibiyotik kullanımı için önerilerde bulunan Uzm. Dr. Gündüzer, şunları söyledi:

“Hekim reçetesi olmadan antibiyotik kullanılmamalıdır. Grip ya da nezle gibi virüs kaynaklı enfeksiyonlarda antibiyotiklerin tedavide yeri yoktur. Hasta kendisini iyi hissetse bile, tedavi hekimin belirttiği süreden önce sonlandırılmamalıdır.”

Antibiyotiklerin yalnızca bakteri kaynaklı enfeksiyonlarda önerilmesi ve bu konuda hastaların doğru bilgilendirmesi gerektiğini ifade eden Uzm. Dr. Gündüzer, “Grip ve nezle gibi virüslere bağlı solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisinde antibiyotiklerin yeri olmadığını hastalara iyice anlatmalı, hasta ısrar etse bile bu gibi durumlarda antibiyotik önerilmemelidir” şeklinde konuştu.

Programda Hayat Hastanesi Sağlık Birimi Sorumluları ile Hayat Şifa Hastanesi Sağlık Birimi Sorumlularına bir sunum gerçekleştiren Prof. Dr. Haydar Sur, iş yaşamında ve günlük hayatta iletişimde başarılı olmanın en önemli kurallarından birinin duygusal zekayı kullanmak olduğunu söyledi.

Kişinin duygusal zekasını yükseltmeye çalışmasının iletişimini çok daha başarılı hale getirmek kararlılığından kaynaklandığını söyleyen Prof. Dr. Haydar Sur,

“İnsanın kendini çözümlemeye çalışması ve kendini eksik ve fazlalıklarıyla,  avantaj, dezavantajlarıyla beraber tamamlayabilmesi sosyal ortamlarda kendini doğru ifade edebilmesi için büyük bir güçtür. Bu büyük gücü hepimiz kullanmalıyız” dedi.

Bireysel farkındalığı insanların artı ve eksileri ile kendilerini tanıyabilmeleri olarak tanımlayan Prof. Dr. Haydar Sur, “Kendinizin farkında olursanız başkalarını anlamadan, yüzeysel bir izlemde hemen karşılık vermeyen,  iletişimi tam yerli yerine oturtarak yaşayan bir insan olursunuz. Onlarla empati yapabilir ve onları doğru şekilde tanıyabilirsiniz. Böylece hayatınızın her bölümünde insanlarla doğru iletişim içinde olursunuz. Bu farkındalık sağlık çalışanları için daha da önem taşıyor” şeklinde konuştu.

 Sigara, hâlâ en büyük risk faktörü

Akciğer kanserinin, akciğer dokularında yer alan hücrelerin genetik yapı bozukluğu sonucu kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıktığını belirten Dr. Yürekli, “Sigara ve tütün ürünleri, akciğer kanserinin en önemli nedenidir. Hastalığın görülme sıklığının yüzde 85’inden fazlası doğrudan tütün kullanımına bağlıdır. Bunun yanında asbest, radon gazı ve bazı kimyasallara uzun süreli maruziyet de riski artırır” diye konuştu.

Belirtiler çoğu zaman geç fark ediliyor

Dr. Yürekli, akciğer kanserinin erken evrelerinde belirti vermeyebileceğini, bu nedenle hastaların çoğunun tanı aldığında ileri evrede olduğunu ifade ederek, “Hastalığın en sık görülen belirtileri; devamlı yoğun öksürük, göğüs, omuz ve sırt ağrısı, kanlı balgam, nefes darlığı, ses kısıklığı, yutma bozukluğu, boyun ve yüzde şişlik, göz kapağında düşme, hışıltılı solunum, tekrarlayan bronşit veya zatürre atakları, açıklanamayan kilo kaybı, hafıza kaybı, kas erimesidir. Bu şikâyetler özellikle sigara öyküsü olan kişilerde ciddiye alınmalı ve vakit kaybetmeden bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır” dedi.

Tanıda ileri görüntüleme ve biyopsi yöntemleri kullanılıyor

Tanı sürecinde hastanın tıbbi öyküsünün yanı sıra akciğer grafisi, bilgisayarlı tomografi ve biyopsi yöntemlerinin kullanıldığını belirten Yürekli, “Gerekli durumlarda PET-BT, MR veya kemik sintigrafisi gibi ileri görüntüleme tekniklerinden de yararlanıyoruz. Bu sayede hem hastalığın tipi hem de vücutta yayılım derecesi belirlenebiliyor” bilgisini paylaştı.

Tedavide kişiye özel yaklaşım şart

Akciğer kanseri tedavisinde tümörün tipi, evresi ve hastanın genel durumu göz önünde bulundurularak cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi yöntemlerinden biri ya da birkaçının birlikte uygulandığını söyleyen Uzm. Dr. Yürekli, “Erken evrede tanı konulan hastalarda cerrahi tedaviyle yüz güldürücü sonuçlar almak mümkün. Ancak ileri evredeki hastalarda tedaviyle yaşam süresini ve yaşam kalitesini artırmaya odaklanıyoruz.” dedi.

“Sigarayı bırakmak, en güçlü korunma yöntemi”

Akciğer kanserinin büyük oranda önlenebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Dr. Yürekli, sözlerini şöyle tamamladı:

“Sigaraya başlamamak ve içenlerin en kısa sürede bırakması, akciğer kanserinden korunmanın en etkili yoludur. Ayrıca işyerlerinde asbest, radon ve zararlı kimyasallara maruz kalan kişilerin profesyonel koruyucu ekipman kullanması da hayati önem taşır. Unutmayalım, erken tanı hayat kurtarır.”

Obezitenin, diyabete giden sürecin başlangıcı olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Gürbüz, “Artan yağ dokusu, insülinin etkisini azaltarak ‘insülin direnci’ denilen tabloyu oluşturur. Bu durumda pankreas, kandaki şekeri dengelemek için daha fazla insülin salgılamak zorunda kalır. Ancak zamanla bu mekanizma yetersiz kalır ve kanda şeker düzeyi yükselmeye başlar. Bu evrede henüz ‘şeker hastalığı’ tanısı konmamıştır ama vücutta süreç çoktan başlamıştır” diye konuştu.

Hastalık sinsi bir şekilde ilerler

Uzm. Dr. Gürbüz, toplumda yeterince bilinmeyen “gizli şeker” kavramına da dikkat çekerek şöyle konuştu :

“Gizli şeker, diyabetin habercisidir. Kişinin kan şekeri laboratuvar sonuçları henüz diyabet seviyesinde olmasa da, vücutta insülin direnci gelişmiştir. Bu kişilerde açlık kan şekeri 100–125 mg, tokluk şekeri 140–199 mg aralığında ya da HbA1c değeri 5,7–6,5 arasındadır. Bu değerlerin herhangi biri bile gizli şeker tanısı koymak için yeterlidir.”

“Gizli şeker sessiz ama tehlikeli bir dönemdir” diyen Uzm. Dr. Gürbüz, bu süreçte hastalığın sinsi bir şekilde ilerlediğini belirtti: “Kişi kendini tamamen sağlıklı zannedebilir, çünkü kan şekeri genellikle normal sınırlardadır. Ancak vücut, bu dengeyi sağlayabilmek için pankreası sürekli fazla çalıştırır. Bu dönemde ağır yemeklerden sonra uyku basması, terleme, çarpıntı, baş ağrısı gibi belirtiler görülebilir. Bu tablo, şekerin hızla düşüp çıktığı hipoglisemi döneminin işaretidir” şeklinde konuştu.

Gizli şeker, kalp ve damar hastalıklarına da zemin hazırlar

Yapılan araştırmalara göre, gizli şekerin yalnızca diyabete değil, kalp ve damar hastalıklarına da zemin hazırladığını vurgulayan Uzm. Dr. Gürbüz, “Açlık şekeri 110–125 mg arasında olan bireylerde kalp krizi, felç ve tüm nedenlerden ölüm riskinin yüzde 26’ya kadar yükseldiği saptanmıştır. Yani gizli şeker, sadece şeker hastalığı değil, yaşamı tehdit eden birçok sağlık sorununa da davetiye çıkarır” dedi.

Burtom Konur Cerrahi Tıp Merkezi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Gürbüz, risk grubundaki bireyleri de şu sözlerle uyardı:

“Bel çevresi genişlemiş olanlar, egzersiz yapmayanlar, hatalı beslenenler, trigliserid düzeyi yüksek, HDL düzeyi düşük kişiler, gebelikte şeker yaşamış kadınlar, polikistik over sendromu olanlar ve uyku apnesi bulunan bireyler gizli şeker açısından daha büyük risk altındadır. Bu kişilerin düzenli olarak kan şekeri ve HbA1c değerlerini ölçtürmeleri gerekir.”

Diyabet, yıllar içinde sessizce gelişen bir hastalıktır

Diyabetin uzun bir hazırlık süreci sonunda ortaya çıktığını belirten Uzm. Dr. Gürbüz, “Yakın zamana kadar diyabet tanısı konduğunda, bunun en az beş yıllık bir hazırlık dönemi olduğu düşünülüyordu. Ancak Japon bilim insanlarının yaptığı kapsamlı araştırmalar, bu sürecin aslında 20 yıl kadar uzun olabileceğini ortaya koydu. Yani diyabet, bir günde ortaya çıkan değil, yıllar içinde sessizce gelişen bir hastalıktır” diye konuştu.

Uzm. Dr. Gürbüz, diyabetle mücadelede en etkili yolun yaşam tarzı değişikliği olduğunu vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı:
 

“Şeker hastalığı kader değildir. Doğru beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve stres yönetimiyle bu hastalığın önüne geçmek mümkündür. Özellikle risk grubundaki bireylerin, yılda en az bir kez kan şekeri ve HbA1c testlerini yaptırmaları erken tanı açısından çok önemlidir. Diyabeti önlemenin yolu, farkındalıktan ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını sürdürmekten geçiyor.”

Sessiz Tehlike: Gestasyonel Diyabet

Gebelikte ortaya çıkan veya gebelikle birlikte etkisini artıran şeker hastalığının, çoğu zaman belirti göstermediğini ifade eden Op. Dr. Nuray Kuzukıran, 24–28. haftalarda şeker yükleme testinin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.

Op. Dr. Kuzukıran açıklamasında, “Tarama yapılmadığında veya kontrol sağlanmadığında erken doğum, iri bebek, doğumda komplikasyonlar ve gebelik zehirlenmesi gibi ciddi sorunlar yaşanabiliyor. Ayrıca, gebelikte diyabet geçiren kadınların ilerleyen yıllarda Tip 2 diyabet geliştirme riski de artıyor” diye konuştu.

Risk Faktörleri Göz Ardı Edilmemeli

Gestasyonel diyabet riskinin ailesinde diyabet öyküsü bulunan, daha önceki gebeliğinde şeker hastalığı yaşamış, fazla kilolu veya polikistik over sendromu (PCOS) tanısı olan kadınlarda daha yüksek olduğunu hatırlatan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Nuray Kuzukıran,
“Risk faktörlerini bilmek çok önemli. Anne adayları ilk muayenede mutlaka doktorlarına bu konuda bilgi vermeli. Erken fark edilen risk, alınacak önlemleri hızlandırır” dedi.

Korunmak Mümkün

Gestasyonel diyabetin tamamen önlenemeyeceğini ancak riskin büyük ölçüde azaltılabileceğini belirten Op. Dr. Kuzukıran, şu önerilerde bulundu: “Sağlıklı ve dengeli beslenmek, düzenli egzersiz, gebelik öncesi ideal kiloya ulaşmak, şeker yükleme testini zamanında yaptırmak, doğum sonrası kontrolleri aksatmamak önemlidir. Gebelik, anne adayına yaşam tarzı değişikliği için eşsiz bir fırsat sunar. Bu dönemde yapılan doğru adımlar, sadece doğumu değil, gelecekte diyabet gelişimini de önler.”

Uzun Vadeli Etkiler

Op. Dr. Nuray Kuzukıran, gebelikte kontrolsüz şekerin yalnızca kısa vadeli değil, uzun vadeli sonuçlar da doğurduğunu söylerken, “Anne adayında gestasyonel diyabet gelişmişse, ilerleyen yıllarda Tip 2 diyabet riski yükseliyor. Aynı şekilde, anne karnında yüksek şeker düzeyine maruz kalan bebeklerde de ilerleyen yaşlarda kilo ve metabolik sorunlar görülme olasılığı artıyor. Gebelikte yapılan şeker kontrolü, aslında nesiller boyu sürecek bir zinciri kırma şansıdır” dedi.

“Bilinçli Anne Adayları Sağlıklı Nesillerin Teminatıdır”

Dünya Diyabet Günü vesilesiyle anne adaylarına çağrıda bulunan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Nuray Kuzukıran açıklamasını “Anne adaylarının zamanında bilgi alması, risklerini bilmesi ve gerekli önlemlere dikkat etmesi, sadece bir gebelik değil, sağlıklı bir anne-bebek hikâyesi için en güçlü adımdır” diyerek tamamladı.

Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun 2025 yılı diyabet atlasına göre yetişkin nüfusun yüzde 11,1’inin (yaklaşık her 9 kişiden biri) diyabetle yaşadığını belirten Op. Dr. Solakozlu, bu kişilerin önemli bir kısmının hastalığının farkında olmadığını vurguladı. “Erken tanı ve düzenli takip, yalnızca hastanın yaşam kalitesini değil, yaşam süresini de belirleyen en kritik unsurlardır” diye konuştu.

Diyabetik ayak yaralarının önlenmesinin tedavisinden çok daha kolay ve ekonomik olduğunu vurgulayan Op. Dr. Sürel Solakozlu, “Diyabetik ayak yaralarının oluşmasını engellemek, tedavisinden çok daha kolay ve ucuzdur. Bu nedenle diyabet hastalarının ayak bakımına özen göstermesi hayati önem taşır” ifadelerini kullandı.

RİSK FAKTÖRLERİ VE BELİRTİLER GÖZ ARDI EDİLMEMELİ

Kontrolsüz kan şekeri, damar tıkanıklıkları, böbrek bozuklukları, duyu kaybı ve yanlış ayak bakımı, diyabetik ayak yarası riskini artıran başlıca faktörler arasında yer alıyor.
Op. Dr.  Solakozlu, “Ayakta nasır, çatlak, kızarıklık veya ağrı gibi küçük belirtiler bile ciddiye alınmalıdır. Bu belirtiler zamanında tedavi edilmezse, enfeksiyonlar ilerleyip kötü kokulu akıntılar ve hatta ampütasyona kadar gidebilen ciddi durumlar oluşabilir” dedi.

TEDAVİ MULTİDİSİPLİNER YAKLAŞIM GEREKTİRİYOR

Diyabetik ayak yaralarının yalnızca tek bir branşın değil, birden fazla uzmanlığın işbirliğiyle ele alınması gerektiğini belirten Medicabil Sağlık Grubu Nilüfer Hastanesi Kronik Yara Bakım Ünitesi Konsey Başkanı, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Sürel Solakozlu, “Bu tür yaraların tedavisi, Kronik Yara Bakım Ünitelerinde multidisipliner bir yaklaşımla yapılmalıdır. Bu ünitelerde plastik cerrahi, endokrinoloji, enfeksiyon hastalıkları, ortopedi ve hemşirelik birimleri koordineli şekilde çalışmaktadır” açıklamasında bulundu.

Sağlık Bakanlığı onayıyla kurulan Kronik Yara Bakım Üniteleri’nin önemli bir tedavi merkezi olduğunu belirten Op. Dr. Sürel Solakozlu, bu ünitelerin bulunmadığı bölgelerde hastaların vakit kaybetmeden tam teşekküllü bir hastaneye başvurmaları gerektiğini söyledi.

“Erken fark edilen her yara, kurtarılan bir uzuv ve bazen de kurtarılan bir hayat demektir” diyen Op. Dr. Sürel Solakozlu, diyabet hastalarına düzenli doktor kontrollerini aksatmamaları ve ayak bakımını günlük yaşamlarının bir parçası haline getirmeleri çağrısında bulundu.

Projenin yürütücülüğünü Dr. Halime Serinçay üstlenirken, ekipte Doç. Dr. Gökçe Taner, Dr. Öğr. Üyesi Münevver Müge Çağal, Araş. Gör. Kübra Bezir ve yüksek lisans öğrencisi Hilal Akar yer alıyor.

Doğal hücre dokusundan yenileyici etki

Dr. Serinçay, ağız hücrelerinden elde edilecek biyofonksiyonel hidrojelin doğal doku ortamını taklit ederek iyileşmeyi hızlandıracağını belirtti. Ayrıca, yüksek antioksidan kapasitesiyle bilinen aronya meyvesi ekstraktının da formülasyona eklenerek oksidatif stresi azaltacağı ve iyileşmeyi destekleyeceği ifade edildi.

Mevcut tedaviler kısa süreli etki sağlıyor

Dr. Serinçay, piyasadaki sprey, gargara ve jel gibi ürünlerin ağız içi uygulamalarda uzun süreli etki göstermediğini hatırlatarak, “Sıvı formüller lezyon bölgesinde yeterince tutunamıyor. Geliştirdiğimiz hidrojel, kaygan yüzeye karşı dayanıklı ve uzun süre etkisini koruyacak” dedi.

“Toplumun yaşam kalitesini artıracak”

BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, çalışmanın hem bilimsel hem de toplumsal açıdan önemli olduğunu vurguladı:
“Bu proje, yerli ve yenilikçi bir tedavi yaklaşımıyla sağlık alanında önemli bir ihtiyaca çözüm sunacak. Üniversitemiz, insan yaşamını iyileştiren projelerin daima destekçisi olacaktır.”

Türk Kızılay Bursa İl Merkezi’nin bu kapsamda gerçekleştirdiği etkinlikte, Çınar Anadolu Lisesi Kızlar Voleybol, Ali Karasu Lisesi Erkekler Basketbol ve Bursa Uludağ Üniversitesi Masa Tenisi takımları, ilk yardım farkındalığı oluşturmak için gösteri maçlarında bir araya geldi. Göğüs yaralanması, solunum yolu tıkanıklığı, göğüs ağrısında ilk yardım, kırık-çıkık-burkulmalarda ilk yardım olmak üzere sekiz vaka çalışması simülasyon şeklinde gösterildi. Etkinliğe Kızılay yöneticileri, Bursa Uludağ Üniversitesi yöneticileri, Gençlik ve Spor Müdürlüğü yöneticileri, Milli Eğitim Müdürlüğü yöneticileri, gönüllüler ve çalışanlar katıldı.

TUTANÇ, “İLK YARDIM BİLMEK HAYAT KURTARIYOR”

Türk Kızılay Bursa İl Merkezi Başkanı Prof. Dr. Murat Tutanç, Dünya İlk Yardım Günü’ne ilişkin yaptığı açıklamada, “Trafikte, evde, iş yerlerinde, spor programları ve okullarda her gün şahit olduğumuz onlarca kaza meydana gelebiliyor. Düşme ve çarpmalar, kesikler, kırıklar, kanama, yabancı cisimlerle boğulma veya tıkanma, suda boğulma, zehirlenme, yanıklar, elektrik çarpması ve ateşli silah yaralanmaları gibi kaza ve acil durumlarda ilk yardım bilmek hayat kurtarıyor. Tüm yaş gruplarını hedef alan 2024 Dünya İlk Yardım Günü'nün teması ise ilk yardım ve spor olarak belirlendi. Seçilen bu tema, ilk yardımın spor ortamlarındaki kritik rolünü vurguluyor.” dedi.

“CİDDİ SAKATLIKLARIN ÖNLENMESİNE YARDIMCI OLABİLİR”

Acil durum ya da kaza gibi durumlarda tıbbi yardım gelene kadar yapılan basit ama etkili müdahalelerin yani ilk yardımın çok büyük önem taşıdığına vurgu yapan Tutanç, sözlerini şöyle sürdürdü: “İlk yardım, acil bir durum ya da kaza anında tıbbi yardım gelene kadar yapılan basit ama etkili müdahaleleri kapsar. Acil durumlar ve kazalarla günlük hayatta, çalışma ortamında veya spor yaparken karşılaşılabiliyor. İlk yardımı hayatın her alanına konumlandırmak için çalışan Kızılay, bu yıl Dünya İlk Yardım Günü dolayısıyla sporda ilk yardımın hayati rolüne dikkat çekti. Spor yaralanmaları aniden ortaya çıkabilir ve doğru bir ilk yardım müdahalesi, ciddi sakatlıkların önlenmesine yardımcı olabilir. Kişi kendini sağlıklı hissetse bile, parklarda ve spor salonlarında yapılan egzersizler sırasında burkulmalar, kırıklar, bayılmalar ve kalp krizi gibi acil durumlar yaşanabiliyor. Doğru zamanda yapılan ilk yardım müdahaleleri, spor yapanların sağlığı ve güvenliği açısından büyük önem taşıyor. Kızılay’ın sunduğu ilk yardım eğitim programlarında, spor yaralanmalarına yönelik ilk yardım teknikleri de kapsamlı bir şekilde ele alınıyor. Bu eğitimler sayesinde bireyler, sadece gündelik hayatta değil, spor esnasında karşılaşabilecekleri acil durumlarda da bilinçli ve hızlı müdahalelerde bulunabilme kapasitesine ulaşıyor.”

475 BİN KİŞİYE SERTİFİKALI İLK YARDIM EĞİTİMİ VERİLDİ

İlk yardımın hayat kurtarıcı etkisini her zaman hatırlatan Kızılay, geliştirdiği eğitim modelleri, kitapçık, animasyon, eğitim filmleri gibi kaynak materyalleri ve uzman eğitmenleriyle bugüne kadar 475 bin 768 kişiye sertifikalı ilk yardım eğitimi, 933 bin 460 kişiye yüz yüze bilgilendirme eğitimleri verdi. Türk Kızılay, 22 ilde 29 İlk Yardım Eğitim Merkezi ile Futbol, Voleybol, Hentbol, Bisiklet, İzcilik, Tenis, Judo, Okçuluk başta olmak üzere birçok federasyon bünyesindeki antrenör adaylarına da ilk yardım eğitimi veriyor.

Dünya İlk Yardım Günü’nün anlamı nedir?

Dünya İlk Yardım Günü, ilk yardım bilincini artırmak amacıyla Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC) tarafından 2000 yılında ilan edilmiş olup, her yıl Eylül ayının ikinci cumartesi günü kutlanıyor. Bu özel günle insanların hayat kurtarıcı bilgi ve beceriler kazanmasını teşvik etmek ve ilk yardım farkındalığı oluşturmak amaçlanıyor. Ülkemizde ilk yardım uygulamalarını yaygınlaştırmak ve tüm bireyleri ilk yardım konusunda eğitmek amacıyla Kızılay da ilk yardım eğitimleri gerçekleştiriyor. Ayrıca Kızılay, Dünya İlk Yardım Günü’nde etkinlikler düzenleyerek ilk yardım konusunda bireylerin ve toplulukların daha bilinçli olmasını sağlamak için çalışıyor.

Türkiye’nin en büyük diş protez üretim kapasitesine sahip olan tesislerinin yanısıra Bursa’nın ilk A Grubu Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve TEKNOSAB’da halen inşaatı devam eden fabrikası ile ağız ve diş sağlığı alanında emin adımlarla büyüyen Eyrice Dental Grubu, şimdi de bünyesine bir diş hastanesi katıyor.

Konuyla ilgili bir açıklama yapan Eyrice Dental Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Türkay Eyrice, ağız ve diş sağlığı alanındaki yatırımlarını yeni bir hastane ile taçlandıracaklarını açıkladı. Mudanya Yolu’nda toplam 10 bin m2’lik bağımsız bir binada yer alacak diş hastanesinin 8 farklı uzmanlık alanında hizmet vereceğini söyleyen Türkay Eyrice, “Kısa bir süre sonra kademeli olarak faaliyete geçecek diş hastanemiz, 120 klinik, 6 ameliyathane, 6 sedasyon, suit hasta yatış odaları, acil klinikleri, protez laboratuvarı, tıbbi laboratuvar, sterilizasyon birimleri ve kapsamlı tıbbi görüntüleme hizmetleriyle tam donanımlı bir sağlık merkezi olarak hizmet sunacak” dedi.

7/24 ileri düzey sağlık hizmeti sunacak diş hastanesinin ayrıca, evde bakım hizmetleriyle de entegre bir sağlık tesisi olarak hizmet vereceğini, böylelikle ağız ve diş sağlığı alanında standartları yükselteceğini dile getiren Eyrice, bu konuda şöyle konuştu :

“Günümüzde diş hekimliği artık konvansiyonel bir sistemle icra edilebilen bir hekimlik alanı olmaktan çıkmıştır. Sekiz uzmanlık alanı olarak ihtisaslaşmış ve tedavi çeşitliliği ileri derecede gelişmiştir. Bu bağlamda, fiziksel koşullar, teknolojik donanım ve organizasyon yapısı bakımından, genel sağlık hizmetleri nasıl hastaneleşmişse, diş hekimliği de bu yönde ilerlemektedir. Kapsamlı bir diş tedavisinin tam donanımlı diş hastanelerinde sunulması gerekmektedir.”

Türkay Eyrice, açıklamasında diş hastanelerinin avantajlarını da şöyle sıraladı :  

“Geniş hizmet yelpazesinin aynı çatı altında sunulması, çeşitli branşlarda uzmanlaşmış hekim kadrosunun multidisipliner bir yaklaşımla bir arada çalışması, teşhis ve tedavi süreçlerinin daha hızlı, güvenilir ve konforlu olmasını sağlayan ileri teknolojik altyapı kullanılması, acil müdahale imkanı olması, sterilizasyon ve hijyende yüksek standartlar, kapsamlı tanı ve görüntüleme hizmetlerinin sunulması, tedavi sürekliliğinin ve takibinin yapılması.”

Açıklamasında, bu avantajların ağız ve diş sağlığı açısından artık kaçınılmaz hale geldiğine vurgu yapan Eyrice, “Bu avantajları sağlayacak olan diş hastanemizi en kısa sürede hizmete sunmak için yoğun bir şekilde çalışıyoruz. Bursa’nın sağlık turizmi potansiyelini de geliştirecek yeni diş hastanemiz şehrimize ve ülkemize hayırlı olsun” şeklinde konuştu.

Günde 45 bin öğrenciye süt dağıtımı
Halkın sağlıklı bir şekilde yaşam sürmesi adına çalışmaları sürdürdüklerini anlatan Başkan Bozbey, “Bursa’da bir ilk olarak devlet okullarında okuyan birinci sınıf öğrencilerine bu yıl süt dağıtımına başlıyoruz. Hazırlıklarımızı tamamladık. Günde yaklaşık 45 bin civarında öğrencimize süt dağıtmış olacağız. Yılda da 1 milyon civarında süt dağıtmış olacağız” diye konuştu.

“Gülümseyen bir Bursa için çalışıyoruz”
Daha önce çalışma yaptıkları çevre, hava, gürültü ve elektromanyetik alan kirliliği üzerine de çalışmaları sürdüreceklerini dile getiren Başkan Bozbey, “Bursa’nın havasının kirli olduğunu, derelerinin kirli olduğunu her yerde söylemeye çalışıyorum. Gerektiğinde Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak kirletenleri kamuoyuyla paylaşmak bizim sorumluluğumuzdur. Biz soluduğumuz havanın, ürünlerimizin sulandığı derelerin temiz olmasını istiyoruz. Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak tüm Türkiye’ye örnek olacak olan halk sağlığı projelerimizi bir bir yaşama geçirip örnek bir kurum olmayı hedefliyoruz. Bursamızın sorunlarını biliyoruz. Gülümseyen bir Bursa için çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Halk Sağlığı Haftası kapsamında bir hafta boyunca düzenlenen etkinliklerde emeği geçenlere ve katılım gösterenlere teşekkür ediyorum. Herkese sağlıklı bir yaşam diliyorum” dedi.

Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Alpaslan Türkkan, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin bir hafta boyunca dolu dolu etkinlikler yaparak Halk Sağlığı Haftası’nı kutladığını dile getirerek emeği geçenlere teşekkür etti.
Konuşmalarının ardından yürüyüşe katılanlara sertifika takdim edildi.

Bununla birlikte, ulaşımın kolaylaşması, uluslararası ticaret gibi insan ve hayvan hareketlerinin ulusal ve küresel düzeyde artışı ortaya çıkan eski ve yeni bulaşıcı hastalıkların hızla yayılmasına, hatta COVİD 19 örneğinde olduğu gibi pandemilere neden olmakta. 

Yukarıda anlattıklarımızın son örneğini bugünlerde BATI NİL VİRÜSÜ ile görmekteyiz. 

İlk kez 1937 yılında Uganda'da tanımlanan Batı Nil Virüsü, günümüzde dünya genelinde yayılmaya devam eden bir arbovirüs enfeksiyonudur. Esas olarak enfekte sivrisinekler aracılığıyla insanlara ve hayvanlara bulaşır. Kuşlar, virüsün ana konakçılarıdır ve yayılmasında önemli rol oynar. Özellikle uzun mesafeler boyunca uçabilen enfekte kuşlar, hastalığın kıtalar arasında hızla yayılmasına neden olmaktadır. Bu durum, virüsün dünya genelinde hızla yayılmasına neden olan önemli bir faktördür.

Özellikle yaz aylarında ve yağışlı mevsimlerde sivrisinek popülasyonunun artması, virüsün yayılma riskini de artırmaktadır.  Sivrisinek yoğunluğunun fazla olduğu alanlar, hastalığın yayılması için önemli bir risk faktörüdür. Hastalığın en yaygın olarak görüldüğü dönem ise Haziran ve Eylül ayları arasındadır.

Türk Veteriner Hekimleri Birliği’nin geçtiğimiz günlerde yayınladığı Batı Nil Virüsü Rehberi’nde de yer alan bilgilere göre Afrika ve Asya kıtalarında sıkça karşılaşılan Batı Nil Virüsü, son yıllarda Avrupa ve Amerika kıtalarında da görülmeye başlanmıştır. Türkiye’de ilk BNV vakası ise 2010 yılında tespit edilmiştir. Virüs, ülkemizde özellikle kuşların göç yolları üzerinde yer alan bölgelerde, mevsimsel olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, enfekte sivrisinek popülasyonlarının artış gösterdiği dönemlerde hastalığın yayılma riski de önemli ölçüde artmaktadır.

Batı Nil Virüsü geniş bir canlı yelpazesini etkileyebilir, ancak en ciddi etkileri kuşlar, insanlar ve atlar üzerinde görülür. Virüsün farklı türler üzerindeki etkisi, o türün bağışıklık sistemi, yaşam döngüsü ve virüsle karşılaşma sıklığı gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterir. Bu geniş konakçı yelpazesi, virüsün ekolojik döngüsünü ve yayılımını anlamak açısından önemlidir. 

İnsanlarda hastalığın seyrinde ise (her hastalıkta olduğu gibi) farklılıklar görülebilmektedir

Kuluçka süresi 3-14 gündür, enfekte kişilerin çoğu (%80) herhangi bir belirti göstermez.

Hastaların yüzde 20’sinde de ani başlayan ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, bulantı- kusma, ishal ve cilt lezyonları görülür.

Hastalık belirtileri gösterenlerde yüzde 2 dolayında noroinvaziv gelişme sonu ensefalit menenjit gibi ciddi tablolar oluşabilmektedir.

Batı Nil Virüsü’ne maruz kalan hastalarda yüzde 1 oranında ölüm gerçekleşmektedir.

Yine aynı rehberde yer alan koruyucu önlemleri şu şekilde sıralayabiliriz:

Sivrisinek üreme alanlarının azaltılması (durgun su birikintilerinin ortadan kaldırılması), biyolojik kontrol yöntemleri (larvalar için bakteriyel ajanlar, predatör balıklar), kimyasal kontrol (larvisitler ve adultisitler), genetik modifikasyon teknikleri (steril erkek sivrisinek salımı), kuş popülasyonlarının izlenmesi ve yönetimi, ölü kuşların toplanması ve analizi, kuş göç yollarının takibi, aşılama programları (mevcut at aşıları, gelecekteki insan aşıları), erken teşhis ve tedavi protokolleri, risk gruplarına yönelik özel koruma önlemleri, kentsel planlama (su yönetimi, yeşil alanların düzenlenmesi), iklim değişikliği etkilerinin azaltılması, ekolojik dengenin korunması, halk sağlığı eğitim programları, veteriner hekimler, sağlık çalışanları ve çevre uzmanlarının eğitimi, toplum temelli kontrol programları, sivrisinek kovucuların kullanımı, uygun giyim (uzun kollu giysilerin giyilmesi), ev ve iş yerlerinin korunması (sineklikler, klimalar), sektörler arası işbirliğini teşvik eden politikalar, çevre koruma ve halk sağlığı yasalarının güçlendirilmesi, temiz su kaynaklarının korunması, atık su arıtma sistemlerinin iyileştirilmesi, sınır ötesi hastalık kontrolü stratejileri, küresel sağlık güvenliği inisiyatifleri.

Tek Sağlık yaklaşımı, bir çok zoonotik hastalıkta olduğu gibi vektör kaynaklı zoonotik hastalıklarda da çok yönlü ve entegre bir strateji sunar. Bu yaklaşım, virüsün karmaşık ekolojisini ve bulaşma dinamiklerini dikkate alarak, insan, hayvan ve çevre sağlığını bir bütün olarak ele alır. Başarılı bir kontrol programı, farklı sektörler ve disiplinler arasında güçlü bir işbirliği ve koordinasyon gerektirir.

Bursa Sağlık Meslek Odaları işbirliği ile temelini attığımız ve geliştirmeyi amaçladığımız Bursa Tek Sağlık Platformu olarak, son yıllarda sıklıkla vurgu yaptığımız sağlığa bütüncül bakmayı temel alan Tek Sağlık yaklaşımı gelecek yıllarda yaşanacak pek çok bulaşıcı hastalıkta hızlı önlem almayı sağlayacağı gibi, insan baskısı nedeniyle daha çok etkisi hissedilen iklim krizi ve bağlantılı pek çok küresel sorunda yerelden başlayan önlemler almayı hızlandıracak, dünyanın sağlıklı geleceğini güvence altına alabilmek için güçlü bir çaba olacaktır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), maymun çiçeği virüsünün yayılmasını "uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu" olarak tanımladı. DSÖ Sözcüsü Margaret Harris, virüsün Klad 1 ve Klad 2 olmak üzere iki genetik türünün bulunduğunu belirtti. Özellikle geçen yıl ortaya çıkan Klad 1b türü, hızlı bulaşma hızı ve çocuklar arasında yüksek ölüm oranları nedeniyle endişe yaratıyor.

2023 yılı itibarıyla, maymun çiçeği vakalarında ciddi bir artış gözlemlendi. Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde yaşanan vakalar, daha önce hiç vaka bildirmemiş olan Burundi, Ruanda, Uganda ve Kenya gibi ülkelerde de ortaya çıktı. Harris, küçük çocuklar ve çatışmalardan etkilenen savunmasız grupların virüsten daha fazla etkilendiğini vurguladı.

Maymun çiçeği virüsünün tedavi edici bir ilacı bulunmamakla birlikte, semptomatik tedavi yöntemleri etkili olabiliyor. Harris, çiçek hastalığı için geliştirilen aşıların maymun çiçeğine karşı da koruma sağladığını ifade etti. Aşı, virüsü taşıyanlarla temastan sonraki dört gün içinde yapılması öneriliyor.

Harris, maymun çiçeği virüsünün yayılmasının durdurulabileceğini, ancak bunun için iyi bir gözetim ve temas takibinin gerekli olduğunu belirtti. Covid-19 ile karşılaştırıldığında, maymun çiçeği virüsünün yayılma şeklinin farklı olduğunu ve fiziksel temasla daha kolay kontrol altına alınabileceğini söyledi.
Sonuç olarak, DSÖ, maymun çiçeği virüsünün yayılmasını önlemek için uluslararası iş birliğinin önemine dikkat çekti ve ülkelerin şeffaf bir şekilde durum raporları sunmalarını önerdi.

Karaciğer yağlanması dünya genelinde en sık görülen ve hızla yaygınlaşan kronik karaciğer hastalıkları arasında yer alıyor. Ülkemizde de son yıllarda hızla artan obezite ve diyabet nedeniyle önemli bir halk sağlığı problemi olarak öne çıkıyor. Acıbadem Dr. Şinasi Can (Kadıköy) Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Suna Yapalı, ülkemizde karaciğer yağlanması sıklığının yüzde 48 olduğunu, vücut kitle indeksi 25’in üzerinde olan kişilerde bu oranın yüzde 63’ü bulduğunu belirterek “Karaciğer yağlanması sinsice ilerleyerek, genellikle bir şikayete yol açmadığından, çoğunlukla herhangi bir nedenle yapılan ultrasonografi gibi radyolojik görüntülemelerle ve karaciğer fonksiyon testlerinde bozukluk ile tanı konmaktadır. Ancak önlem alınmadığında ileri aşamada karaciğer sirozu veya karaciğer kanserine neden olabilmektedir. Dünyada 2030 yılında siroz ve karaciğer naklinin en sık sebebi olması beklenmektedir” diyor. Doç. Dr. Suna Yapalı bu sinsi hastalıktan korunmada ve tedavide kritik önem taşıyan 3 yöntemi anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.Karaciğer yağlanması alkole bağlı ve alkol dışı nedenlerden kaynaklanabiliyor. Karaciğerde yüzde 5-10’dan fazla yağ birikimi olması sonucunda gelişiyor. Karaciğer yağlanmasının birden fazla hastalığın bir arada bulunduğu metabolik sendrom tablosunun bir parçası olarak da ortaya çıkabildiğini belirten Acıbadem Dr. Şinasi Can (Kadıköy) Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Suna Yapalı “Bu tablonun içinde obezite, Tip 2 diyabet, hipertansiyon, insülin direnci, kalp damar hastalıkları ve ürik asit yüksekliği yer almaktadır. Alkol kullanmayan bir kişide de, karaciğerde alkol hasarına benzer bir yağ birikimi tablosu yağlı karaciğer hastalığına yol açmaktadır. Ancak halihazırda metabolik sendrom bulguları olan kilolu bir bireyde alkol tüketim miktarı da hastalığın ilerlemesine önemli derecede neden olmaktadır” diyor.

Bu etkenler riski artırıyor!

Aşırı kilolu kişiler ve obezite hastaları ile diyabet, insülin direnci yüksek kişiler, kan yağları yüksek olanlar, vücut kitle indeksi 25’in üzerinde olanlar, bel çevresi (erkeklerde 94 cm’in üzeri, kadınlarda 80 cm’in üzeri) kalın olanlar ve alkol kullananların karaciğer yağlanması riski altında olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Suna Yapalı sözlerine şöyle devam ediyor: “Sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam, düzensiz aralıklarla yemek yeme, menopoz ve bazı ilaçların kullanımı sonucu karaciğer yağlanması sıklığı artmaktadır.” Karaciğer yağlanmasının obezite ile ilişkili olmakla birlikte normal kilolu kişilerde de görülebildiğine dikkat çeken Doç. Dr. Yapalı “Normal kilolu kişilerde de eşlik eden insülin direnci, visseral obezite olarak tanımlanan iç organ yağlanması ve genetik faktörler karaciğer yağlanması için risk oluşturmaktadır.  Karaciğer yağlanması olan hastalar, diyabet ve kalp hastalıkları açısından da mutlaka taranmalıdır. Karaciğer yağlanması olan kişilerde diyabet riski 2-5 kat, kalp ve damar hastalıkları riski 2-3 kat artmaktadır. Diyabet hastaları, metabolik sendromu olan hastalar, ailede karaciğer yağlanmasına bağlı karaciğer sirozu öyküsü olanlar ve alkol tüketen bireyler karaciğerde sertleşme veya hasar gelişimi açısından değerlendirilmelidir. Günümüzde karaciğerdeki hasarı belirleyen Fibroscan/CAP yöntemi ile yağlanmaya bağlı karaciğerin sertlik derecesi ve karaciğerdeki yağ miktarının kantitatif ölçümü yapılmaktadır, böylelikle birçok hastada karaciğer biyopsisi yapılmasına gerek kalmadan karaciğerin durumu değerlendirilmektedir.”

Karaciğer yağlanmasına karşı 3 etkili önlem!

Peki karaciğer yağlanmasından korunmak ya da yağlı karaciğer hastalığından kurtulmak için nelere dikkat edilmeli? Doç. Dr. Suna Yapalı, bu noktada 3 silahşoru şöyle açıklıyor:

Sağlıklı beslenme

Protein, yağ ve karbonhidratların dengeli bir oranda olduğu, tek besine yönelik kısıtlamanın olmadığı ve sürdürülebilir kilo kaybının sağlandığı diyetler tercih edilmelidir. Glisemik indeksi düşük gıdalar, lif içeriği yüksek yeşil sebzeler ve tahıllar, baklagiller ve günde 1-2 porsiyonu geçmeyecek şekilde taze meyveler tüketilmelidir. Alkolden uzak durulmalı, bol su içilmelidir. Sakatat, krema, margarin, meyve suları, çikolata gibi yağ ve şeker içeriği yüksek gıdalardan kaçınılmalıdır. Sağlıklı olduğu düşüncesiyle fazla miktarda çerez tüketimi veya aşırı meyve tüketimi en sık yapılan hatalardır.

Düzenli egzersiz

Düzenli egzersiz karaciğer yağlanmasında son derece önemli rol oynamaktadır. Haftada en az 3-4 gün 30-45 dakikalık tempolu ve düzenli yürüyüşler ile haftada 2-3 gün kas kitlesini ve kas kuvvetini arttırıcı egzersizler yapılmalıdır. Karaciğer kendini yenileme şansı olan bir organımız olduğu için, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve ideal kiloya ulaşarak sağlıklı bir karaciğere kavuşmak mümkün olabilir.

İdeal kilo ve ince bel çevresi

Karaciğer yağlanması sadece aşırı kilolu ve obezite hastalarında değil, normal kilolu kişilerde de olabilen bir hastalık. Özellikle iç organ yağlanması (visseral obezite), genetik yatkınlığı olan kişilerde normal kiloya rağmen karaciğer yağlanmasına yol açabilmekte. Bu nedenle ‘ben ne kadar yesem de kilo almıyorum, genetik özelliğimiz böyle, hiç fazla kilom olmadı’ gibi düşünceler, bu sinsi hastalığın ilerlemesine yol açabilir. Bununla birlikte karaciğer yağlanmasında en etkili tedavi yöntemlerinden biri, etkin kilo kaybı sağlamak ve bel çevresini normal sınırlara indirmektir. Kilo kaybı sağlıklı yöntemlerle haftada 0,5-1 kg olmalıdır. Özellikle karaciğerde hasar gelişen hastalarda en az yüzde 10 kilo kaybı ile karaciğer hasarının gerileyebildiğini belirten Doç. Dr. Suna Yapalı “Buna karşın ‘zayıflattığı’ ya da ‘karaciğeri yenilediği’ vaad edilen bitkisel ilaçlar ve bitkisel kürlerden kesinlikle uzak durmak gerekir. Bitkisel kürler veya bitkisel ilaçların kullanımına dair yeterli bilimsel veri bulunmamakla beraber, karaciğerde tam aksine toksik etkiye yol açarak karaciğer hasarı, hatta karaciğer yetmezliği riski taşıyabileceğini özellikle vurgulamak isterim” uyarısında bulunuyor.

Maymun çiçeği virüsü, son günlerde Afrika’da görülme sıklığının artmasıyla beraber dünyada en çok konuşulan konulardan birisi haline geldi. 

Covid-19 salgını sonrası yeni bir pandemi tehlikesiyle karşı karşıya kalan dünyada, benzer bir durum 2022 yılında da yaşanmıştı. Alınan önlemler sayesinde kontrol altına alınan salgından iki yıl sonra, bu kez de Afrika Hastalık Kontrol Merkezi’nde benzer bir acil durum uyarısı yapıldı.

Nev Sağlık Grubu Enfeksiyon Hastalıkları bölümünden Uzm. Dr. Mustafa Fevzi Özsoy, maymun çiçeği virüsü hakkında açıklamalarda bulundu.

Uzm. Dr. Mustafa Fevzi Özsoy, “DSÖ, dört kriterden ikisinin geçerli olması durumunda acil durum ilan ediyor. Bunlar arasında halk sağlığına ciddi etkisi, durumun beklenmedik olması, uluslararası yayılma riski ve seyahat/ticaret üzerindeki olası etkileri bulunuyor. 2022'de Avrupa'da da görülen çiçek virüsü salgını, özellikle Nijerya’dan gelen yolcularla ilişkilendirilmişti. Amerika Birleşik Devletleri salgın döneminde 119 milyon dolarlık çiçek aşısı tedarik etmişti. 2022'den bu yana Afrika'da yaklaşık 40.000 vaka ve 1.500 ölüm bildirildi. Vakaların çoğu Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde kaydedildi” dedi. 

Çiçek virüsünün, pox virüs ailesinden bir DNA virüsünden olup, hayvanlar arasında da yayılabildiğini ifade eden Özsoy, konuyu “İnsana bulaşan çiçek virüsü, 1980 yılında aşılarla tamamen eradike edilen son derece tehlikeli bir hastalıktı. Ancak hayvanlardan insanlara bulaşabilen Maymun Çiçeği Virüsü (Monkeypox) ise ilk kez 1958’de laboratuvarda tespit edilmiş ve 1970'te Afrika’da Kongo’da zoonotik bir hastalık olarak kaydedilmiştir” ifadeleriyle açıkladı. 

“Maymun çiçeği virüsünün iki farklı türü bulunuyor”

“Maymun çiçeği virüsünün iki farklı türü bulunuyor ve bunlar Kongo türü ile Batı Afrika türüdür. Kongo türü daha ölümcül olup yüzde 10’a varan ölüm oranına sahipken, Batı Afrika türü daha hafif seyrediyor. Bu virüs, COVID-19 gibi solunum yoluyla değil, daha çok yakın temas ve vücut sıvıları yoluyla veya cinsel temas ile bulaşıyor” diyen Uzm. Dr. Özsoy ifadelerine şu şekilde devam etti: “Halk arasında Maymun çiçek virüsü ile ilgili bazı yanlış bilgiler ve komplo teorileri de dolaşmaya başladı. Ancak bu virüs yakın temasla bulaşan bir hastalıktır ve bu hastalıktan doğru önlemlerle korunmak mümkündür. Özellikle yüksek risk gruplarına yönelik aşı ve tedavi seçenekleri mevcut. Aşısız bireyler için ise dikkatli olmak ve koruyucu önlemler almak büyük önem arz ediyor. Ülkemizde ve dünyada 1980 sonrası çiçek hastalığının eradike edilmesi nedeniyle durdurulan aşılama sebebiyle bu tarihten önce aşılanan kişiler için bulaş söz konusu değildir. Ancak yüksek riskli kişiler için halihazırda kullanılmakta olan aşı ve antiviral ilaçlar mevcuttur” dedi. 

“Bölgemiz ve ülkemiz için bir salgın riski kesinlikle yoktur”

Dr. Özsoy, “Bu tür salgınlar ırk veya bölge fark etmeksizin herkesi etkileyebilmektedir.  Şu anki salgın Afrika’da. 2022’deki salgın Avrupa’da, 2003’teki salgın ise Amerika’daydı. Ancak şu an için bölgemiz ve ülkemiz için bir salgın riski kesinlikle yoktur. Reyting amaçlı halk arasında panik yaratmaya yönelik sansasyonel haberlere özellikle sosyal medyada çıkan haberlere kesinlikle itibar etmemek gerekiyor. Pandemi planlanıyor, kurgu, film gibi söylemlere kesinlikle itibar edilmemelidir” şeklinde açıklamalarda bulundu. 

“Ülkemizde şu an için vaka görülmüş değildir”

Virüslerin milyarlarca yıldır gezegenimizde yer aldığını ifade eden Nev Sağlık Grubu Enfeksiyon Hastalıkları Bölümünden Uzm. Dr. Mustafa Fevzi Özsoy, “Virüsler doğanın bir gerçeğidir. Virüsler var olmaya ve salgınlar yapmaya da devam edecekler. Ayrıca ayrı bir safsata ise Kovid hastalığı için üretilen Sinovac aşısında maymun hücrelerinin kullanıldığı ve hastalığın oradan özellikle yayıldığı saçmalığıdır ki, bunun bilimsel bir dayanağı olmadığı gibi akıl ve mantıkla bağdaşır bir yanı da yoktur. Sinovac aşısı ilk defa Kovit salgınında üretildi, maymun çiçeği virüsü ise yıllar önce ilk defa 1953 senesinde tanımlandı ve ilk hastalık 1970 yılında zoonotik yani hayvandan geçen bir hastalık olarak ortaya çıktı. Bilim ve mantığa dayalı bilgilendirme ve önlemlerin salgınların etkisini azaltmada en önemli araçlardan biri olduğunu akıldan çıkarmamak gerekir. Ülkemizde şu an için Sağlık bakanlığımızın açıkladığı gibi vaka görülmüş değildir, Maymun çiçeği hastalığı ile ilgili özel bir durum ya da risk söz konusu değildir” dedi.

Üsküdar Üniversitesi NP Etiler Tıp Merkezi Çocuk Ergen Uzman Klinik Psikolog Aybeniz Yıldırım, Eskişehir’de meydana gelen bıçaklı saldırı sonrası ortaya çıkan mizantropi kavramı hakkında açıklamalarda bulundu.

Yaşanan olumsuz deneyimler mizantropiyi tetikliyor

Mizantropinin, olumsuz deneyimlerden sonra ortaya çıkan yeni kavram olduğunu ifade eden Uzman Klinik Psikolog Aybeniz Yıldırım, “Mizantropi Eskişehir'de gerçekleşen bıçaklı saldırı sonrasında dikkatimizi çeken bir kelime. Kavramsal açıdan baktığımızda insanlardan nefret etmek, insanları sevmemek, onlara güvenmemek anlamına gelir.” dedi.

Bu durumu yaşayan kişilerde, karşılarındaki insanlara karşı negatif duygu durumlarının olduğu davranışların gözlemlediğini belirten Aybeniz Yıldırım, “Bu kişiler, etrafındakilere karşı daha uzak durup, yalnız kalma isteğinde bulunabiliyorlar. İnsanlarla iletişime girmemek için birçok yolu deneyebiliyorlar. Kendilerini kaçma, kaçınma davranışlarıyla bir şekilde sınırlandırabiliyorlar.” şeklinde konuştu.

Kendilerini soyutluyor ve asosyal yaşam tercih ediyorlar 

Bu kişilerin kendilerinin farkında olduklarını ve bir tutum olarak negatif duygu ve düşüncelere sahip olduklarına dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Aybeniz Yıldırım, “Bazen de karşımıza asosyal diyebileceğimiz kişiler olarak çıkabiliyorlar.” dedi ve  sözlerini şöyle sürdürdü:

“Daha çok kendilerini soyutladıkları ortamlarda olabiliyorlar. Kalabalık ortamlara girmeyi istemiyorlar, iş hayatlarında sosyal olmayan, daha az insanla iletişim kurma eğiliminde olabiliyorlar ya da insanlarla iletişim kurulmasını gerektirmeyecek meslek gruplarını tercih edebiliyorlar.”

Mizantropi kavramının tek başına bir hastalık olmadığını da vurgulayan Uzman Klinik Psikolog Aybeniz Yıldırım, “Söz konusu özellikler mizantropi kavramını oluşturur. Bu özellikleri taşıyan kişilerde ciddi bir sorun var diyemeyiz. Daha çok kişilik bozukluklarında gördüğümüz özelliklerdir. Ancak kişinin işlevselliği bozuluyorsa o zaman bir sorundan bahsedebiliriz.” dedi.

Mizantropist özelliklere sahip kişiler güven problemi yaşıyor 

Mizantropi için çocukluk döneminin çok önemli olduğunun altını çizen Uzman Klinik Psikolog Aybeniz Yıldırım, “Gelişim evrelerinde 0-6 yaş grubu çok önemli bir yere sahip. 0-6 yaş grubunda ebeveynden yeterince sevgi alamamış ise sağlıklı bir bağlanma geliştirememiş kişilerde aslında daha çok bu kişilik bozuklukları karşımıza çıkabiliyor. Bunun yanı sıra depresyon, kaygı, yalnızlık, asosyal yaşamlar gibi yanında olan bazı durumlar da mizantropiyi etkileyebiliyor.” dedi.  

Bu durumu yaşayan kişilerin ‘insanları sevmiyorum, hayvanları seviyorum, insanlara güvenmiyorum, hayvanlara daha çok güveniyorum’ gibi söylemlerde bulunabileceklerini de ifade eden Aybeniz Yıldırım, bu kişilerin en büyük sorunlarından birinin de güven problemi yaşamaları olduğunu söyledi.

Çocukluk dönemi yaraları yetişkinlik hayatını şekillendiriyor!

Çocukluk döneminde karşılaşılan değersizleştirilme, küçük düşürülme, deneyimlenmiş olan olumsuz yaşantılar ve duyguların yansıtılamaması gibi durumların güven problemini etkilediğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Aybeniz Yıldırım, sözlerini şöyle tamamladı:

“Çocukluk döneminde aldığımız yaralar, yetişkinlik döneminde de bizleri ve hatta hayatımızı, seçimlerimizi de şekillendirir. Her zaman şunu söylüyoruz, aslında terapi seanslarına gitmek için bir sorun olması gerekmiyor. Terapi, kişinin kendini tanıyabilmesi, kendini daha iyi ifade edebilmesi, kendini başka açılardan görebilmesi için de çok kıymetlidir.”

Mpox, enfekte kişiyle yakın temas yoluyla insandan insana yayılıyor

Maymun çiçeği hastalığının solunum yolu ile bulaşmasının nadir görüldüğünü, ancak çok yakın temasın gerekli olduğunu kaydeden Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu, “Genellikle vücut sıvısı teması gerekiyor bu yanı ile Covidden farklı ve muhtemelen daha az vaka görülecek ve yayılması daha güç, kontrol altına alınması daha kolay olacaktır. Mpox, enfekte kişiyle yakın temas yoluyla insandan insana yayılıyor. Cinsel ilişki, cilt teması ve enfekte kişinin yakınında konuşmak veya nefes almak da buna dahil. Virüs açık yaralar, solunum yolu ya da gözler, burun veya ağız yoluyla da bulaşabiliyor.” diye bilgi verdi.

Büyük bir pandemi yapması ufak ihtimal

Maymun çiçeği hastalığı nedeniyle bir kapanma durumu beklenmediğini ama maske takmak gibi bazı kısıtlamaların olabileceğini dile getiren Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu, “Hastalığın büyük bir pandemi yapması ufak ihtimal.” dedi.

En çok kimler risk altında?

Hastalığın insan vücudunda çoğalamayacak şekilde değiştirilmiş virüs içeren modifiye edilmiş bir Ankara suşu aşısının (MVA-BN) olduğunu, 18 yaş ve üzeri kişiler için en az 28 gün arayla 2 doz olarak verildiğini anlatan Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu, en çok kimlerin risk altında olduğunu şöyle sıraladı:

“Yeni doğan bebekler, çocuklar, hamileler ve altta yatan bağışıklık yetersizliği olan kişiler, bağışıklığı düşük yaşlılar daha ciddi hastalık ve ölüm riski altında olabilir.”

Çiçek aşısı 1980'den beri uygulanmıyor

Maymun çiçeği hastalığında iyileşme hakkında da bilgi veren Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu, “Maymun çiçeğinin iyileşme periyodu 2-4 hafta arasıdır. Çiçek aşısının yüzde 85 kadar koruma sağlayacağını bildirilmektedir. Ancak çiçek aşısı 1980'den beri uygulanmıyor.” dedi.

İlacı ve tedavisi yok

Doç. Dr. Kaan Yılancıoğlu bağışıklığı baskılanmış kişilerde ve küçük çocuklarda ağır hastalık görülebildiğine işaret ederek, “Genel olarak hastalanan kişilerin yüzde 1-6'sı, çoğunluğu küçük çocuklar olmak üzere, maalesef kaybedilmektedir. Orta Afrika alt tipinde (soy 1) öldürücülük yüzde 11'e kadar çıkabilmektedir. Tekrar söylemek gerekir bu rakamlar sağlıklı insanlar için çok daha azdır. İlacı ve tedavisi yoktur.” şeklinde sözlerini tamamladı.

• Neredeyse herkesin ortak sorunlarından biri olan sırt ağrısı, yaygın bir sağlık sorunudur. Birçok farklı nedenle ortaya çıkabilen sırt ağrısı ağır kaldırma, ani hareketler, oturuş ve duruşun kötü olması, hareketsiz yaşam, stres sebepli kas gerginlikleri ve aşırı kilo sonucunda ortaya çıkabilmektedir. Bunların yanı sıra birtakım sağlık sorunları da sırt ağrısıyla ilişkili olabilir. Nev Sağlık Grubu Ortopedi ve Travmatoloji bölümünden Op. Dr. Bangin Bekir Candan, sırt ağrısı ve korunma yöntemleri hakkında açıklamalarda bulundu.

Yapılan çalışmalar, yaklaşık olarak her beş kişiden birinin hayatı boyunca sırt ağrısı problemi yaşadığını göstermektedir. Çoğunlukla kas kaynaklı problemler nedeniyle oluşan sırt ağrısı, daha ciddi hastalıkların da habercisi olabilmektedir.

Nev Sağlık Grubu Ortopedi ve Travmatoloji bölümünden Op. Dr. Op. Dr. Bangin Bekir Candan, sırt ağrısının nedenleri hakkında açıklamalarda bulundu. 

Candan, “Sırt ağrısının nedenleri ağır kaldırma, sırtı ve kasları etkileyen kötü duruş pozisyonu, egzersiz eksikliği, böbrek taşları, fibromiyalji, romatizmal hastalıklar, skolyoz, kamburluk, gebelik strese bağlı kaslarda gerilme, aşırı kilo ve tümörlerdir” dedi. 

“Masa başı çalışanlarının risk altında olduğu unutulmamalıdır”

Dr. Candan, “Bilgisayar başında çalışıyor iseniz ofis ergonomisi olarak adlandırılan önlemler alınmalıdır. Sırtı yüksek, bel boşluğunuzu dolduran sandalyeler tercih etmeli, bilgisayarın ekranını göz hizanıza yerleştirmelisiniz” dedi.

“Ciddiye alınmalı ve mutlaka ileri tetkikler yapılmalıdır”

Sırt ağrıların ciddiye alınması gerektiğini ve mutlaka ileri tetkiklerin yapılmasının önemine dikkat çeken Candan, sırt ağrılarının hangi durumlarda tehlikeli olduğunu da sıraladı.

• Şiddetli ağrı
• Gece terlemesi
• Zayıflama
• Boy kısalması
• Bacaklarda kuvvet kaybı, uyuşma
• Kan tahlilinde yüksek sedimantasyon, idrarda protein
• Solunum sıkıntısı.

Soğuk ve sıcak kompres uygulamak, hafif egzersizler ve fizik tedavi ile sırt kaslarını güçlendirmeyi denemek, kas gevşetici krem sürmek ve dik oturmaya çalışmanın ağrıyı hafifletme konusunda yardımcı olabileceğinin altını çizen Dr. Candan, sırt ağrısına iyi gelen yöntemleri ise şu şekilde açıkladı:

• Düzenli ve hafif egzersizlerle sırt kaslarını güçlendirmek
• Soğuk ya da sıcak kompres yapmak
• Fizik tedavi uygulamak
• Kas gevşetici krem ya da hap almak
• Dik durmaya çalışarak sırtı zorlamamak
• Göğüs destekleyici sütyen kullanmak
• Sırtı zorlayacak çanta vb. gibi ağır yüklerden kaçınmak
• Kemikleri güçlendirmek için D vitamini takviyesi almak.

Tembelliğin bazen kişisel disiplin eksikliği, motivasyon kaybı veya hedef belirlememe gibi davranışsal faktörlerden kaynaklanabileceğini ifade eden Uzman Klinik Psikolog Sinan Sarıca, “Depresyon, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), kronik yorgunluk sendromu, anksiyete bozuklukları ve motivasyonel bozukluklar (Avolisyon) sonucu kişide tembellik görülebilir.” dedi. Psikolojik sebeplerin, genellikle birbiriyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Sinan Sarıca, tembelliği aşmak için, altta yatan nedenleri anlamanın ve üzerinde çalışmanın önemine vurgu yaptı.

Üsküdar Üniversitesi NPİTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Sinan Sarıca, hem sağlık hem de davranışsal bir sorun olabilen tembellik hakkında bilgi verdi.

Tembellik hem sağlıkla ilgili hem de davranışsal faktörlerin bir kombinasyonu olabilir 

Tembelliğin genellikle hastalık olarak sınıflandırılmadığını belirten Uzman Klinik Psikolog Sinan Sarıca, “Daha çok bir davranış veya alışkanlık olarak görülür. Ancak, tembelliğe neden olabilecek bazı sağlık sorunları veya psikolojik durumlar olabilir. Örneğin, depresyon veya kronik yorgunluk sendromu bir kişinin sürekli yorgun ve motivasyonsuz hissetmesine neden olabilir, bu da tembellik olarak yorumlanabilir.” dedi.

Bununla birlikte, tembelliğin bazen kişisel disiplin eksikliği, motivasyon kaybı veya hedef belirlememe gibi davranışsal ve alışkanlığa bağlı faktörlerden de kaynaklanabileceğine dikkat çeken Sinan Sarıca, “Bu tür durumlarda, kişi belirli bir işi yapmak yerine daha kolay ve keyifli aktivitelere yönelme eğiliminde olabilir. Yani, tembellik hem sağlıkla ilgili hem de davranışsal faktörlerin bir kombinasyonu olabilir. Eğer tembellik bir sağlık sorununun belirtisi değilse, kişisel alışkanlıkları ve motivasyonu gözden geçirerek değişiklikler yapmak mümkündür.” şeklinde konuştu.

Tembellik iş yapmaktan, pasiflik ise karar vermekten kaçınma durumu

Tembellik ile pasiflik arasında fark olduğunu ancak bu iki kavramın birbiriyle karıştırılabildiğini dile getiren Uzman Klinik Psikolog Sinan Sarıca, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Tembellik, bir işi yapmaktan kaçınma veya görevleri yerine getirmekten bilinçli olarak kaçınma durumudur. Tembellik, genellikle motivasyon eksikliği, ilgi alanı eksikliği, veya işi zor veya sıkıcı bulma gibi nedenlerden kaynaklanır. 

Pasiflik ise kişinin dış etkenlere tepki vermeme veya kendi inisiyatifiyle harekete geçmeme eğilimidir. Pasif bir kişi, kendi kararlarını vermektense başkalarının yönlendirmesine izin verme eğiliminde olabilir. Pasiflik, genellikle özgüven eksikliği, karar verme konusunda kararsızlık, başkalarının yargılarından çekinme veya çatışmadan kaçınma isteği gibi nedenlerden kaynaklanır. 

Kısacası, tembellik daha çok bir iş yapmaktan kaçınma veya erteme eğilimi iken, pasiflik, karar vermekten veya harekete geçmekten kaçınma durumudur.”

Tembellik uzun süreliyse, altta başka bir neden olabilir!

Tembellik davranışının bazı psikolojik veya nörolojik hastalıkların belirtisi olabileceğine de vurgu yapan Uzman Klinik Psikolog Sinan Sarıca, bu sorunları şöyle sıraladı:

“Depresyon, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), kronik yorgunluk sendromu, anksiyete bozuklukları ve motivasyonel bozukluklar (Avolisyon) sonucu kişide tembellik görülebilir. Eğer tembellik olarak görülen davranışlar uzun süreli, sürekli veya kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkiliyorsa, bu belirtiler altta yatan bir tıbbi durumu işaret edebilir. Bu tür durumlarda, bir sağlık profesyoneli ile görüşmek önemlidir.”

Tembelliği aşmak için, altta yatan nedenleri anlamak önemli

Tembelliğin arkasında yatan psikolojik sebeplerin oldukça çeşitli olduğuna değinen Uzman Klinik Psikolog Sinan Sarıca, “Psikolojik sebepler genellikle bireyin kişisel deneyimlerine, inançlarına ve duygusal durumlarına bağlıdır.” dedi.

Motivasyon eksikliği, başarısızlık korkusu, özsaygı eksikliği, öz disiplin eksikliği, anksiyete ve depresyon, erteleme ve öğrenilmiş çaresizliğin tembelliğe katkıda bulunabilecek bazı yaygın psikolojik sebepler olduğunun altını çizen Sinan Sarıca, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu psikolojik sebepler, genellikle birbiriyle ilişkilidir ve bir kişinin davranışlarını etkileyebilir. Tembelliği aşmak için, bu altta yatan nedenleri anlamak ve üzerinde çalışmak önemlidir. Bu, profesyonel destek, kişisel gelişim stratejileri ve sağlıklı alışkanlıklar edinme yoluyla gerçekleştirilebilir.” 

İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölümü öğrencisi Yusuf Sayın, mezuniyet projesi kapsamında migren hastalarının ağrılarını hafifletmek için doğal yöntemleri teşvik eden MigRelieve adlı tamamlayıcı tıbbi bir ürün geliştirdi. 15 dakikalık seanslar halinde çalışarak migren ağrısını hafifletmeyi amaçlayan MigRelieve, piyasadaki benzer ürünlerden farklı olarak sıcak kompres, soğuk kompres ve titreşim terapisi olmak üzere üç farklı rahatlama yöntemini bir arada sunarak hastaların yaşam kalitesini artırmayı amaçlıyor. Cihaz kullanıcılara günlük aktiviteleri arasında rahatlama olanağı sunarak dengeli ve sağlıklı bir yaşam tarzını destekliyor ve ilaç bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.

Yusuf Sayın, İstanbul Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Özlem Er, Refik Burak Atatür, Suat Batuhan Esirger ve Yetkin Yazıcı’nın danışmanlığında geliştirdiği MigRelieve ile ilgili şunları söylüyor:

"Cihazı tasarlarken migren hastalarıyla bireysel görüşmeler yaparak çeşitli rahatlama yöntemlerini inceledim ve kullanıcı analizi yaparak hastaların ihtiyaçlarını belirledim. Doktorlar ve uzmanlarla görüşmeler yaparak migren ağrısının fizyolojik etkilerine göre cihazımı geliştirdim. Mod seçeneklerini, soğuk kompres, sıcak kompres ve ritmik titreşim gibi migren ağrısını hafifletmede etkili olan yöntemlerden seçtim. Tasarımımın ergonomik ve kullanıcı dostu olmasına özen gösterdim."

‘Annemin migren ağrılarından yola çıktım’

Projeyi tasarlarken annesinin yıllardır yaşadığı şiddetli migren ağrılarından yola çıktığını belirten Sayın, “Annem migren hastası ve onun zor anlarını büyürken gözlemledim, hayattan kopmuş gibi davranıyor ve çok fazla ilaç tüketiyordu. Bu deneyim, annem gibi şiddetli baş ağrısı çeken insanlar için ilaç kullanmadan ağrılarını hafifletebilecekleri ve günlük aktivitelerine devam edebilecekleri bir çözüm bulmayı amaçlayan bir ilham kaynağı oldu” dedi.

Sayın, önümüzdeki dönemde mühendislerle ve doktorlarla işbirliği yaparak MigRelieve’i ticarileştirmeyi arzu ettiğini belirtti.

Proje danışmanlarından İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölümü Başkanı Prof. Dr. Özlem Er ise “İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölümü Bitirme Projeleri’nde öğrencilerimiz kendilerinin tespit ettikleri problemlerin çözümlerine yönelik tasarım önerileri geliştiriyor. Bizler ders yürütücüleri olarak onları araştırmaya ve doğru sorular sormaya yönlendiriyoruz. Her öğrenci kendi tespit ettiği problem alanında bilgisi olan, söz konusu problemi bizzat deneyimleyen kişilere ulaşıyor, onlardan bilgi ve görüş alıyor. Tasarım süreci boyunca da bu kişilerden geribildirim almaya devam ediyorlar” dedi.

Bu ve benzeri durumlar bebeğinizde/çocuğunuzda doğumsal işitme kaybı sorununun sinyalleri olabilir. Acıbadem Altunizade Hastanesi Dr. Odyolog Emel Uğur, dünya genelinde her 1000 bebekten 3’ünün işitme kaybı sorunu ile dünyaya geldiğini belirterek “Ülkemizde de dünya genelindeki oranlara benzer şekilde her 1000 bebekten 2-3’ü işitme sorunu ile doğuyor. Ancak sevindirici olan; Türkiye dünya çapında işitme kaybının erken tanısı ve müdahalesini sağlamak için yürütülen Yenidoğan İşitme Tarama Programları içerisinde en başarılı yüzde 20’lik dilimdeki ülkeler içerisinde yer almaktadır. İstanbul’da tüm yenidoğan bebeklere ulaşılmakta ve tarama testleri uygulanmaktadır. Ülke genelinde işitme tarama programının başarısı yüzde 98-99 civarındadır” diyor. İşitme tarama programının, işitme kaybı olan bebeklerin erken tanılanması ve müdahalelere erkenden başlanması açısından çok kritik bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Dr. Odyolog Emel Uğur, doğumsal işitme kaybı hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu. 

• İşitme kaybına bu etkenler neden olabiliyor!

İşitme kaybı açısından en önemli risk faktörleri; genetik yatkınlık, annenin hamilelik döneminde geçirdiği enfeksiyonlar, prematüre doğum, düşük doğum ağırlığı, yenidoğan sarılığı, yenidoğan yoğun bakımda tedavi almayı gerektiren (5 günden uzun) tüm durumlar olarak sıralanabilir. Annenin hamileliği esnasında kullandığı bazı ilaçlar/ kimyasallar ile zorlu doğum süreci veya doğum sırasında yaşanılan travmalar da işitme kaybı yaratabilir. İşitme kaybı doğumsal olabildiği gibi, hayatın herhangi bir döneminde de ortaya çıkabildiğinden dikkatli olmak gerekir. 

• Bebeklerde işitme kaybının önemli sinyalleri!

1. Bebeğiniz 3 aylık olduğunda sesinizin olduğu yönü bulmaya çalışmıyorsa, 
2. 6 aylık olduğunda babıldamaya (-bab- bab,- mam-mam gibi ses üretimleri) başlamamış ya da başladıysa da bir süre sonra bu tür babıldamalara son verdiyse, 
3. Uyku esnasında/uyanıkken yüksek seslere irkilmiyor ve tepki vermiyorsa,
4. Bebekler yeterince hazır değillerse 12. ayda  hala  kelime üretmeyebilir. Ancak yine de ismine bakmalı, basit komutlarınızı anlamalı, sizi görmese de ses tonundan ve konuşma ritminizden duygu çıkarımları yapabilmelidir. Örneğin; iyi ve sevecen bir üslup ile seslendiğinizde gülücüklerle, kahkahalarla yanıt vermeli, ona kızdığınızda sesinizden bunu anlayarak ağlamalıdır. Tüm bu tepkilerden uzak kalıyorsa,
5. 18. ayda tek bir kelime üretmediyse mutlaka ileri işitme testlerini yaptırmak üzere referans merkezlerine başvurulmalıdır.  

• Yenidoğan İşitme Tarama Testleri nasıl yapılıyor?

Yenidoğanda ilk işitme testleri daima hastaneden taburcu olmadan önce yapılır. Bu testte özel bir işitsel uyaran kullanılır. Bebek uyurken dış kulak yoluna bir kulaklık, başına elektrotlar yerleştirilir. Ses sinyali verildiğinde işime sinirinde oluşan cevaplar cihaz aracılığıyla kaydedilir. Zararsız, ağrı ve acı vermeyen, cilt bütünlüğünü bozmayan bir işlemdir. Test sonucu yoruma açık değildir. Yeterli yanıt varsa ‘bebek testten geçti’, yoksa ‘kaldı’ olarak cihaz tarafından sonuçlandırılır. 

• “Bebeğim testten kaldı, ne yapmalıyım?”

Tarama testleri çok erken dönemde uygulandığı için her bebek çeşitli nedenlerle (sakin değildir, dış kulak yolu vernix ile kaplı olabilir vb) ilk uygulanan testleri geçemeyebilir. Bu nedenle testten kalırsa endişelenmeyin. Öncelikle tarama testleri tekrarlanmalıdır. Test farklı günlerde olmak üzere iki kez daha tekrarlanabilir. İkinci test planlaması genellikle 5 gün sonrasına atanır. Yine kalırsa 15 gün sonraya test planlaması yapılır.  İşitme tarama programı iki basamaklı planlanmış olup, test sonucuna/risk durumuna göre ileri tanısal testler gerekebilir. İleri tanısal testler Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş hastanelerde Odyologlar tarafından gerçekleştirilir. Tüm testlerden kalırsa ileri testler için doğum yaptığınız hastane sizi referans merkezi hastanelere sevk eder. Bu durumda tartışmasız ileri tanı testlerinin olabildiğince erken yapılması gerekir. Risk faktörü varsa bebek testten geçse bile referans merkezine sevk edilmelidir. Aile mutlaka ileri testleri yaptırmalıdır. 

• İlk 6 ayda tedaviye başlanmalı!

İşitme duyusu bireyin etrafını keşfetmesi ve uyum sağlayabilmesi için çok kritik bir öneme sahiptir. Bu adaptasyon süreçlerinden birisi de dil ve konuşma gelişimidir. Lisanın doğru gelişebilmesi için mutlaka işitmenin normal sınırlarda olması gereklidir. Çünkü duymadığımız, maruz kalmadığımız lisanı öğrenemeyiz” diyen Dr. Odyolog Emel Uğur, bebeğin en geç 3 aylık olduğunda işitme kaybının tanılanması ve 6 aylık olana kadar tedaviye başlanmasının hedeflendiğini, böylece işitme kaybından kaynaklanabilecek sorunların önüne geçilebileceğini söylüyor. 

• İşitme kaybı sonradan da oluşabilir!

İşitme kaybı sadece doğumsal değil, yaşamın herhangi bir döneminde çeşitli nedenlere bağlı olarak da ortaya çıkabilir. İşitme kaybı ne kadar erken tanılanır ve müdahale edilirse çocuk için daha avantajlıdır. 

• Tüm yaşantısını etkiliyor!

Dr. Odyolog Emel Uğur “İşitme kaybı sorunu tanılandığı gün ve müdahalelerin başladığı gün bizler için milattır. Amacımız daima, işitme kaybının bir engel olmasının önüne geçmek,  işitme kayıplı bireyi topluma entegre etmek, bireysel potansiyeline ulaşması için önünü açmak, gelecekte çocuğun eğitimli, üreten ve topluma yararlı bir birey olmasını sağlamaktır. Bu nedenle tedaviye, çocuğun dil-konuşma gelişimi, b

Virüs Evrimleşiyor, Risk Artıyor

Van Kerkhove, Kovid-19 virüsünün sürekli olarak evrimleştiğini ve değiştiğini vurgulayarak, bu durumun daha bulaşıcı ve daha şiddetli varyantların ortaya çıkma riskini artırdığını ifade etti. Aşıların ve diğer tıbbi müdahalelerin etkinliğini azaltabilecek bu durum, dünya genelinde sağlık sistemleri üzerinde yeni bir baskı yaratabilir.

Hastane Yatışları ve Ölümler Artıyor

Kovid-19 vakalarındaki artış, birçok ülkede hastane yatışları ve ölümlerde de artışa neden oldu. Özellikle risk grubunda yer alan yaşlılar ve sağlık çalışanları gibi gruplarda aşılama oranlarının düşmesi, bu durumu daha da kötüleştiriyor.

Olimpiyat Oyunlarında Kovid-19 Vakaları

Fransa'da düzenlenen Paris 2024 Olimpiyat Oyunları'nda bile 40'ın üzerinde sporcunun Kovid-19'a yakalanması, virüsün yaygınlığını bir kez daha gözler önüne serdi. Bu durum, büyük etkinliklerde alınacak önlemler konusunda yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.

DSÖ'den Ülkelere Çağrı

DSÖ, ülkeleri Kovid-19 ile mücadeleye devam etmeye ve temel sağlık hizmetlerini güçlendirmeye çağırıyor. Özellikle şu noktalara dikkat çekiliyor:

• Gözetim Sistemlerinin Güçlendirilmesi: Ülkeler, Kovid-19 vakalarını daha etkin bir şekilde takip etmek için gözetim sistemlerini güçlendirmeli ve veri paylaşımını artırmalıdır.
• Aşılama Oranlarının Artırılması: Özellikle risk gruplarında aşılama oranlarının artırılması için kampanyalar düzenlenmeli ve aşı erişimi kolaylaştırılmalıdır.
• Hastane Yatışları ve Ölümlerin Takibi: Ülkeler, Kovid-19 ile ilgili hastane yatışları, yoğun bakım kabulleri ve ölümler hakkında daha fazla veri toplamalı ve paylaşmalıdır.
• Yeni Varyantların Takibi: Virüsün sürekli olarak evrimleştiği göz önünde bulundurularak, yeni varyantların ortaya çıkması durumunda hızlı bir şekilde tespit edilmeli ve gerekli önlemler alınmalıdır.

Diş beyazlatmanın “hekimi tarafından renklenmenin kaynağının bulunması ve sonrasında doğru kimyasalın ve tekniğin kullanılmasıyla diş renginin açılması işlemi” olduğunu belirten İstanbul Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Diş Hastalıkları ve Tedavisi Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Jale Tunçer, işlemden önce mutlaka gerekli tedavilerin tamamlanması gerektiğini söyledi. Tunçer, 18 yaşını doldurmamış bireylere, gebelere ve beyazlatma işlemi için kullanılacak olan kimyasal maddelere alerjisi olan bireylere beyazlatma işlemi yapılamadığını belirtti.

İstanbul Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Diş Hastalıkları ve Tedavisi Anabilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Jale Tunçer, diş beyazlatmanın diş hekimi tarafından renklenmenin kaynağının bulunması ve sonrasında doğru kimyasalın ve tekniğin kullanılmasıyla diş renginin açılması işlemi olduğunu belirterek diş beyazlatma uygulamasına ilişkin değerlendirmede bulundu.

Diş renklenmeleri çeşitli sebeplerle olabiliyor

Çeşitli nedenlere bağlı olarak meydana gelen diş renklenmelerinin, çeşitli beyazlatma teknikleri kullanılarak hızlı bir şekilde giderilebildiğini belirten Dr. Öğretim Üyesi Jale Tunçer, “Dişlerde görülen ve bireylerin hayatını olumsuz olarak etkileyebilen bu renklenmelerin tedavisinde, renklenmenin kaynağının bulunması ve buna göre doğru yöntemle beyazlatma işleminin yapılması büyük önem taşımaktadır” dedi. 

Dişler neden renkleniyor?

Diş renklenmeleri iç ve dış kaynaklı olarak görülebildiğini kaydeden Dr. Öğretim Üyesi Jale Tunçer, “Dış kaynaklı renk bozuklukları, diş yüzeyinde kahve, çay, şarap, tütün, havuç, portakal gibi besin maddelerinin tüketilmesi ve kötü ağız hijyeni sonucunda dişin yüzeyinde oluşabilmektedir” dedi.

 Çeşitli ilaçların kullanımı da neden olabiliyor

Dr. Öğretim Üyesi Jale Tunçer, iç kaynaklı renk bozukluklarının ise sistemik yani çeşitli ilaçların kullanımı gibi nedenlerle olabileceği gibi lokal faktörlere yani travma, kanal tedavisi, çeşitli restoratif materyaller gibi sebeplere bağlı olarak gelişebildiğini ifade etti.

Gerekli tedavilerin ardından uygulanmalı

Diş beyazlatma işleminin 18 yaşını doldurmuş, dişlerindeki renklenmeden şikayetçi olan bireylere uygulanabildiğini ifade eden Tunçer, “Burada önemli olan hekimin ağız içi muayeneyi yapıp renklenmenin sebebini belirlemesi, eğer varsa ve gerekli görürse tedavileri tamamlaması ve sonrasında beyazlatma yapmasıdır” diye konuştu. 

Bu kişilere diş beyazlatma işlemi yapılamaz

Diş beyazlatma işleminin uygulanmadığı bazı durumlar da olduğunu söyleyen Dr. Öğretim Üyesi Jale Tunçer, 18 yaşını doldurmamış bireylere, gebelere ve beyazlatma işlemi için kullanılacak olan kimyasal maddelere alerjisi olan bireylere beyazlatma işlemi yapılamadığını sözlerine ekledi. 

Hepatit’in sinsi bir şekilde ilerlemesi tedaviye erken başlamanın önüne geçiyor. Bu durum, karaciğer yetmezliği hatta ölümle sonuçlanabiliyor. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalından Prof. Dr. Yasemin Akkoyunlu, "Dünya Hepatit Günü"nde Hepatit’e dikkat çekerek “Genelde semptom vermiyor” uyarısında bulundu.  

Genelde belirti vermeyen Hepatit virüsü, bulaştığı kişilerde sinsi bir şekilde ilerliyor. Pek çok insan fark ettiğinde ise ilerlemiş olan hastalık, karaciğer yetmezliğine hatta ölüme neden olabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından Dünya Hepatit Günü, her yıl 28 Temmuz’da gerçekleştiriliyor. Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalından Prof. Dr. Yasemin Akkoyunlu, Hepatit’in bulaş oranının son derece yüksek olduğuna dikkat çekerek “Tüm toplumun taranması ve bu virüslerle henüz karşılaşmamış kişilere aşı yapılması gerekmektedir” dedi. 

El hijyeni önemli 

Hepatit’in karaciğer hücrelerinin iltihabıyla karakterize bir hastalık olduğunu söyleyen Akkoyunlu, hastalığın nedenlerini şöyle anlattı: “Hastalık bakteri ve virüs kaynaklı olabileceği gibi alkol, ilaç veya toksik maddeler gibi enfeksiyon dışı sebeplere bağlı olarak da ortaya çıkabilmektedir. Hepatit A ve E virüsleri, daha çok "fekal-oral bulaş" denilen kötü hijyenik şartlarda hazırlanan yiyecek ve içeceklerin iyi yıkanmadan veya el hijyeni sağlanmadan tüketilmesi sonucu ve nadiren de olsa kan ürünlerinden bulaşabilmektedir.”

Hepatit B, HIV-AIDS’ten 100 kat daha bulaşıcı! İşte en çok bulaştığı yerler 

Hepatit B’nin dış ortamda birkaç hafta canlı kalabileceğinin altını çizen Akkoyunlu, Hepatit B’nin Hepatit C'den 10 kat, HIV-AIDS virüsünden ise 100 kat daha bulaşıcı olduğunu söyledi. Hepatit B virüsünün bulaş yollarını anlatan Akkoyunlu, şunlara dikkat çekti: “Korunmasız cinsel ilişki, kan ve doku-organ nakli, dövme- piercing uygulamaları, manikür- pedikür yaptırma, diş tedavileri, damar içi ilaç bağımlılarında aynı enjektörün kullanılması, diş fırçası, tırnak makası, jilet gibi kişisel eşyaların ortak kullanımı, cinsel temas sonucunda ve anneden bebeğe hamilelik sırasında bulaşabilir. Doğumda anneden bebeğe ve açık yaraların enfekte kanla temasıyla da bulaşabilmektedir.”

Bu hastalar Hepatit virüsü riski altında 

Akkoyunlu, virüsün ilk bulaştığı dönemde karaciğer iltihabına neden olduğu konusunda uyararak “Genelde herhangi bir semptom vermez ancak erişkinlerin % 5’inde semptom gözlenebilmektedir” diye konuştu. “Semptomatik seyredenlerde akut hepatit tablosu sadece halsizlik yorgunluk gibi sıradan bulgularla başlar” diyen Akkoyunlu, hastalığın ağırlaşan tablosunu şöyle anlattı: “İlerleyen zamanlarda karaciğer hasarı arttıkça idrar renginde koyulaşma, gözlerde sararma gibi bulgular eklenir. Bulantı, kusma görülebilir. Karaciğer yetmezliği gelişirse bilinç değişiklikleri gözlenebilir. Hepatit virüslerine bağlı enfeksiyonlarda akut dönemde organ nakli gerektirecek düzeyde karaciğer yetmezliği, hatta ölümle sonuçlanabilen hastalık tabloları gelişebilir. Bu nedenle karaciğeri ve bağışıklık sistemini etkileyen hastalığa sahip olanlar veya buna neden olabilecek ilaç kullanan kanser hastaları, romatizma hastaları gibi kişiler hepatit B açısından risk grubundadır. Ancak tamamen sağlıklı kişilerde de bu virüs bulaştığında akut karaciğer yetmezliğine neden olabilmektedir.” 

Virüs taşıyanların aile ve yakınları da test yaptırmalı 

Akkoyunlu, Hepatit B virüsünü taşıyan kişilerin aile bireyleri ve yakın çevresinin de hastalık açısından taranması gerektiğini vurguladı. “Tüm toplumun taranması ve bu virüslerle henüz karşılaşmamış kişilere aşı yapılması gerekmektedir” önerisinde bulunan Akkoyunlu, günümüzde Hepatit A ve B aşılarının mevcut olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi: “Bu aşılar aile hekimleri tarafından uygulanabilmektedir. Ülkemizde 2006 yılından itibaren Hepatit B aşılaması 3 doz şeklinde rutin çocukluk çağı aşılarının içerisine dahil edilmiş ve uygulanmaya devam etmektedir. Sağlıklı kişilerde aşılama sonrası bağışıklık durumu için test yapmaya gerek yokken, bağışıklığı düşkün kişilerin test yaptırmasına ve eğer bağışıklık sağlanmadıysa yeniden aşılama yapılması gerekmektedir” dedi.

Kronik enfeksiyonu olanlar dikkat!

“Hepatit B, C ve D virüsü taşıyan kişilerde enfeksiyon kronikleşebilir” uyarısında bulunan Akkoyunlu, bu durumun klinik olarak herhangi bir şikayete neden olmayacağını belirterek “Sıklıkla kan bağışı veya taramalar sırasında saptanabilmektedir. Bu kişilerde enflamasyonun sürekliliği sonucu karaciğer hasarının zamanla ilerlemesiyle siroz hatta karaciğer kanseri gelişebilmektedir. Bu nedenle taşıyıcı dahi olsa Hepatit hastalarının, belirli aralıklarla düzenli olarak kontrollerini yaptırması, hastalığın aktifleştiği dönemlerin yakalanması ve tedaviye erken başlanmasıyla siroz ve karaciğer kanseri gelişim risklerinin önüne geçilebilmesi mümkün olabilecektir” ifadelerini kullandı. 

Tedavisi en az 3 yıl sürüyor 

 Akkoyunlu, Hepatit B virüsüne karşı ilaç tedavisinin mevcut olduğunu söyleyerek “Hastalığın evresine ve kişinin altta yatan hastalık durumlarına göre tedavi süresi en az 3 yıldan başlayıp ömür boyu devam edebilmektedir” diye konuştu.

“Sen iki canlısın, çok ye”, “Aman çay kahve içme”, “Hamileyken cinsel ilişki olmaz”... Her ne kadar iyi niyetli olsa da bu ve benzeri sözler anne adaylarına hamilelik sürecinde toplum tarafından yüklenen, doğru sanılan yanlış bilgiler. Ne yazık ki yaygın olarak karşılaşılan bu iddialar anne adaylarında gereksiz kaygı ve endişelere yol açarken bebekler için de potansiyel riskler oluşturabiliyor. Günümüzde hem dijital ortamdan hem de çevrelerinden duydukları yanlış önerilere göre hareket eden anne adaylarının, uzman tavsiyelerinden uzaklaşarak sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kaldığının altını çizen Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatih Aktoz, “Hamilelik boyunca anne adaylarının kafasını karıştıran pek çok soru var. Örneğin; vajinal muayenenin riskli olduğu söyleniyor, ancak bu doğru değil. Vajinal muayene hem rahim boyutunu, rahim ağzının durumunu ve diğer organların sağlığını değerlendirmeyi sağlar hem de vajinal enfeksiyonların veya diğer komplikasyonların erken teşhis edilmesine yardımcı olur. Doktor önerisi ve yönlendirmesi doğrultusunda yapılmasında sakınca yoktur. Anne adayları hamilelik sürecinde hekimleriyle düzenli iletişimde olmalı ve kulaktan dolma bilgiler yerine hekimden bilgi almalıdır”diyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatih Aktoz,  hamilelik dönemine dair doğru bilinen yanlışları sıraladı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu. 

Hamilelik belirtileri her kadında aynıdır. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Her kadın hamilelik sürecini farklı yaşıyor. Bazı kadınlar hamilelikte tipik belirtiler olan sabah bulantısı, meme hassasiyeti ve yorgunluk yaşarken diğerleri bu belirtileri hafif yaşıyor veya hiç yaşamıyor. Belirtiler kişiden kişiye ve hamilelik dönemine göre değiştiği için bireysel deneyimlere dayanarak genellemelerden kaçınmak gerekiyor.

Görünüşe bakarak cinsiyet tahmin edilebilir. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Toplumumuzda anne adaylarının geçirdikleri fiziksel değişimlere dayanarak bebeğin cinsiyetini tahmin etme eğiliminin bulunduğuna değinen Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatih Aktoz şunları söylüyor: “Halk arasında yaygın bir alışkanlık olsa da bilimsel olmadığı için bu yöntemi ciddiye almamak gerekir. Göbek şekli, bulantı şiddeti, anne adayının cilt durumu gibi belirtiler ve hamilelik sürecinde yaşanan her türlü fiziksel değişim, bebeğin sağlığı ve gelişimiyle ilgili olsa da cinsiyete dair bir yanıt vermez. Bebeğin cinsiyeti ancak ultrason veya genetik testler gibi bilimsel olarak doğrulanmış tetkikler sonucu öğrenilebilir.”

Hamilelikte cinsel ilişki zararlıdır. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Hamilelikte cinsel ilişki normal şartlarda güvenli kabul ediliyor ve bebeğe zarar vermiyor. Bebek rahim içindeki sıvı ve rahim kasları tarafından iyi bir şekilde korunduğu için cinsel ilişki hamileliğin normal seyrine zarar vermiyor. Ancak düşük riski ya da plasenta previa (bebeğin eşinin önde olması) gibi bazı istisnai durumlarda hekimin tavsiyesine kulak vermek ve anne adayının sağlık durumuna uygun hareket etmek gerekiyor.

Bu dönemde cinsel istek yok olur. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Hamilelik sürecinde cinsel istek seviyesi kişiden kişiye değişse de yok olmuyor. Bazı kadınlar hamilelikleri boyunca artan hormon seviyeleri nedeniyle daha fazla cinsel istek duyarken, bazılarının ise fiziksel değişiklikler veya diğer faktörlerden dolayı cinsel isteği azalıyor. Bu durum, her kadının bireysel deneyimlerine ve fiziksel rahatlığına bağlı olarak değişiyor. Ancak bu süreçte cinsel isteği desteklemenin ve sağlıklı bir cinsel yaşam sürdürmenin yolu partnerler arasında açık ve anlayışlı iletişimden geçiyor. 

Egzersiz yapılmamalıdır. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Hamilelik sürecinde düzenli hafif egzersizin anne adayının genel sağlığı için faydalı olduğu biliniyor. Özellikle yürüyüş, yüzme, yoga veya hamilelik egzersiz programları gibi düşük etkili aktiviteler kasları güçlendiriyor, esnekliği artırıyor ve bağışıklığı yükseltiyor. Bu tür egzersizler, kan dolaşımını iyileştirerek ve ruh halini dengeleyerek hamilelik sürecini daha rahat geçirmeye yardımcı oluyor. Ancak her kadının sağlık durumu farklı olduğundan, egzersiz programını doktor gözetiminde uygulamak; riskli sporlardan kaçınmak ve herhangi bir sorun veya rahatsızlık hissi durumunda doktora danışmak gerekiyor. 

Yüzmek tehlikelidir. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatih Aktoz, “Deniz veya havuz suyu, hamilelik sırasında cildin serinlemesine ve rahatlamasına yardımcı olabilir. Ancak aşırı sıcak suya maruz kalmaktan kaçınmak ve güneşin zararlı UV ışınlarından korunmak için güneş kremi kullanmak gibi bazı önlemler alınmalıdır. Yüzme havuzlarının hijyenik olduğundan emin olunmalıdır. Havuzlarda kullanılan klor, doğru miktarda kullanıldığında zararlı değildir. Ancak havuzdan çıktıktan sonra kimyasalları ciltten uzaklaştırabilmek adına mutlaka duş alınmalıdır. Sıcak su yerine serin ve ılık su tercih edilmelidir” diyor. 

Hamilelikte iki kişilik yemek gerekir. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Toplumumuzda anne adaylarını beslemek gibi yaygın bir alışkanlık olsa da "iki kişilik yemek" doğru değil. Aşırı yemek, hem anne ve bebeğin sağlığına zarar verebileceği hem de gereksiz kilo alımına neden olabileceği için porsiyon kontrolüne dikkat etmek gerekiyor. Çünkü anne adayları bu süreçte sadece kendi beslenme ihtiyaçlarını karşılamakla kalmıyor, aynı zamanda bebeğin de sağlıklı bir şekilde gelişimini destekliyor. Kaliteli proteinler, vitaminler ve mineraller açısından zengin besinleri tercih etmek gerekse de sağlıklı ve dengeli beslenmek önem taşıyor. 

Balık, çay ve kahve yasaktır. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Balık, çay ve kahve tüketimi konusunda kesin yasaklar bulunmasa da dikkatli olmak gerekiyor. Omega-3 yağ asitleri ve protein açısından önemli bir besin kaynağı olan balığı haftada iki-üç porsiyon tüketmek ancak mezgit, levrek, somon ve hamsi gibi cıva düzeyi düşük olan türleri seçmek gerekiyor. Kafein tüketimi risk oluşturabileceği için çay ve kahve gibi kafein içeren içecekler sınırlı tüketilmeli, günde iki-üç fincandan fazla kahve ya da dört-beş çaydan fazla tüketmemeye özen gösterilmeli. 

Hamilelikte ilaç kullanılmaz. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatih Aktoz, “Bazı durumlarda anne adayının sağlığını korumak veya tedavi etmek için ilaç tedavisi gerekir. Örneğin, bazı kronik hastalıkların yönetimi veya hamilelik sırasında ortaya çıkan enfeksiyonlar için ilaç kullanımı gerekebilir. Doktor, anne adayının sağlık durumunu değerlendirir, potansiyel riskleri ve faydaları tartar ve en uygun tedavi seçeneğini belirler. Ancak herhangi bir şüphe olduğunda, mutlaka doktora danışılmalı ve kendi başına ilaç kullanımından kaçınılmalıdır” diyor. 

Vajinal muayene yapılmaz. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Hamilelik sürecinde anne adayının ve bebeğin sağlığını değerlendirmek için önemli bir araç olduğundan dolayı vajinal muayene güvenli yapılabilir. Vajinal muayene hem rahim boyutunu, rahim ağzının durumunu ve diğer organların sağlığını değerlendirmeyi sağlıyor hem de vajinal enfeksiyonların veya diğer komplikasyonların erken teşhis edilmesine yardımcı oluyor. Ancak vajinal muayenenin, doktor önerisi ve yönlendirmesi doğrultusunda ve her zaman steril bir ortamda ve dikkatli bir şekilde yapılması gerekiyor. 

En Belirgin Belirtisi ‘Umutsuzluk Hissi’

Depresyonun belirtileri çok çeşitlidir ve her kişide farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Sürekli bir üzüntü, boşluk ya da umutsuzluk hissi en belirgin belirtilerden biridir. Bu duyguların yanında, bireyin daha önce keyif aldığı aktivitelere karşı ilgisini kaybetmesi de yaygındır. Fiziksel belirtiler arasında enerji eksikliği, sürekli yorgunluk, uyku düzeninde bozulmalar (uykusuzluk veya aşırı uyuma), iştah değişiklikleri (aşırı yeme veya iştahsızlık) ve buna bağlı olarak kilo değişiklikleri bulunur. Ayrıca, baş ağrıları ve sindirim sorunları gibi açıklanamayan fiziksel şikayetler de depresyon belirtileri arasında yer alabilir. Zihinsel belirtiler de oldukça önemlidir; kişi konsantrasyon zorluğu, karar verme güçlüğü, geleceğe dair karamsarlık ve umutsuzluk hissedebilir. En ciddi belirtilerden biri ise ölüm ya da intihar düşünceleridir. Bu tür düşünceler, depresyonun ciddiyetini ve aciliyetini gösterir ve mutlaka dikkate alınmalıdır.

‘Ailede Depresyon Görülmesi Bireyi Daha Da Etkilemekte’

Depresyonun tek bir nedeni yoktur ve genellikle birden fazla faktörün birleşimi sonucunda ortaya çıkar. Biyolojik, psikolojik ve çevresel etkenlerin etkileşimi, depresyonun oluşumunda önemli rol oynar. Genetik yatkınlık, depresyonun biyolojik nedenleri arasında sayılır; ailesinde depresyon öyküsü olan bireylerde bu rahatsızlığın görülme riski daha yüksektir. Beyindeki kimyasal dengesizlikler (serotonin, norepinefrin ve dopamin) de depresyon riskini artırabilir. Psikolojik ve sosyal etkenler de depresyonun nedenleri arasında önemli yer tutar. Travmatik yaşam olayları, sevilen birinin kaybı, iş kaybı, ekonomik zorluklar veya ciddi hastalıklar gibi durumlar depresyon riskini artırabilir. Çocuklukta yaşanan travmalar ve kötüye kullanım da depresyonun gelişiminde rol oynayabilir. Sosyal izolasyon ve yalnızlık bu durumu daha da kötüleştirebilir. Ayrıca, sürekli olumsuz düşünceler ve düşük özgüven, depresyonun ortaya çıkmasını tetikleyebilir.

‘Tedavisi Kişiye Özel Olmalı’

Depresyon tedavisinde erken müdahale ve kişiye özel tedavi planları oldukça önemlidir. Psikoterapi, depresyon tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir. Antidepresanlar, depresyon tedavisinde sıkça kullanılan bir başka yöntemdir. Beyindeki kimyasal dengesizlikleri düzeltmeye yardımcı olan bu ilaçlar, genellikle birkaç hafta içinde etkilerini göstermeye başlar. Ancak, antidepresanlarla ilgili toplumda yaygın bazı önyargılar bulunmaktadır. Örneğin, birçok kişi antidepresanların bağımlılık yapıcı olduğunu düşünür. Oysa ki, antidepresanlar, doğru kullanıldığında bağımlılık yapmazlar. Bir başka önyargı ise antidepresanların kişiliği değiştirdiği yönündedir. Gerçekte, antidepresanlar depresyon belirtilerini hafifletmeye yardımcı olur ve kişinin kendisini daha iyi hissetmesini sağlar, kişiliğini değiştirmezler. Bazı kişiler de antidepresanların etkisiz olduğunu ya da sadece bir "plasebo" etkisi yarattığını düşünür. Ancak, birçok bilimsel araştırma, antidepresanların depresyon tedavisinde etkili olduğunu kanıtlamıştır. Bu ilaçlar, depresyonun biyokimyasal bileşenlerini hedef alarak, kişinin günlük işlevlerini geri kazanmasına yardımcı olabilir.

Meditasyon, Yoga Ve Nefes Egzersizleri Depresyona İyi Geliyor

Yaşam tarzı değişiklikleri de depresyon belirtilerini hafifletebilir. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve yeterli uyku, depresyonun etkilerini azaltmada önemli rol oynar. Alkol ve madde kullanımından kaçınmak da tedavi sürecini destekler. Stresi azaltma teknikleri arasında meditasyon, yoga ve nefes egzersizleri sayılabilir. 

‘Profesyonel Yardım En Önemli İlk Adım’

Depresyon belirtileri gösteren kişilerin bir sağlık profesyoneline başvurmaları önemlidir. Erken teşhis ve tedavi, depresyonun etkilerini minimize edebilir ve kişinin yaşam kalitesini artırabilir. Destek aramaktan çekinmeyin; depresyon tedavi edilebilir bir durumdur ve profesyonel yardım almak bu sürecin en önemli adımıdır. Unutmayın, yalnız değilsiniz ve yardım istemek güçsüzlük değil, aksine önemli bir adımdır. Kendi sağlığınıza ve iyiliğinize değer verin; gerekli desteği arayarak daha iyi bir yaşam kalitesine ulaşabilirsiniz.

Üsküdar Üniversitesi NP Etiler Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, sıcak havaların sinirlilik ve öfke duygularını nasıl artırdığı konusunu değerlendirdi.

Yüksek sıcaklık vücutta fizyolojik strese neden olabiliyor

Yüksek sıcaklıkların bireylerin duygusal dalgalanmalar yaşamasına neden olabileceğini belirten Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Yüksek sıcaklıklar, vücutta fizyolojik bir strese neden olabilir. Bu durum, kortizol gibi stres hormonlarının seviyelerini artırarak gerginlik ve öfke duygusunu tetikleyebilir. Ayrıca, sıcak havalarda terleme ve su kaybı rahatsızlık hissine yol açarak bireylerin sabırsız ve huzursuz hissetmelerine neden olabilir. Termal konforun bozulması, yani vücut ısısını dengede tutmada yaşanan zorluk, zihinsel ve duygusal stresi artırır.” dedi.

Uyku kalitesini de olumsuz etkiliyor

Ayrıca, sıcak havanın, uyku kalitesini de olumsuz etkilediğini dile getiren Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Yetersiz ve kalitesiz bir uyku düzenine sahip olan kişiler, duygusal dengelerinin olumsuz etkilenmesi nedeniyle kolayca sinirlenebilirler. Genel olarak, sıcak havaların bireylerin sinir sistemine doğrudan veya dolaylı olarak etkisi, sinirlilik düzeylerini artırabilir.” şeklinde konuştu.

Sıcak hava sabırsız yapıyor

Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Yüksek sıcaklıklar bireylerin duygusal dalgalanmalarını etkileyebilir. Araştırmalar, bu durumun fizyolojik strese yol açtığını ve bunun sonucunda anksiyete, depresif belirtiler ve saldırganlık gibi duygusal durumların arttığını göstermektedir. Ayrıca, sıcak hava bireylerin günlük yaşamlarında daha sabırsız ve toleranssız olmalarına da neden olabilir.” dedi.

Terleme ve su kaybı da tahammülü azaltabiliyor

Fizyolojik ve psikolojik faktörlerin kombinasyonunun, sıcak hava ile sinirlilik arasındaki bağlantıyı etkileyebildiğini dile getiren Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Yüksek sıcaklıklar, vücutta doğrudan bir stres yaratır. Bu stres, vücut ısısının düzenlenmesi için daha fazla enerji harcanmasına yol açar ve bu da bireylerin daha çabuk yorulmasına ve sinirlenmesine neden olabilir. Terleme ve su kaybı, vücutta rahatsızlık hissine yol açar ve bu durum, kişinin sabrını ve tahammülünü azaltabilir. Psikolojik açıdan, sıcak havanın beyindeki serotonin seviyelerini düşürebileceği düşünülmektedir. Serotonin, ruh hali düzenlemesinde önemli bir rol oynar ve düşük seviyeleri sinirlilik ve agresif davranışları tetikleyebilir. Ayrıca, sıcak hava, insanların günlük rutinlerini ve rahatlıklarını bozarak stres seviyelerini artırabilir.” diye konuştu.

Yaşlılar ve çocuklar sıcak havadan daha fazla etkileniyor!

Daha savunmasız yaş gruplarında (yaşlılar ve çocuklar gibi) veya belirli koşullarda bulunan bireylerde sinirliliğin daha belirgin olabileceğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Yaşlıların vücut ısı düzenleme mekanizmaları daha az etkili olduğu için sıcak havalarda daha fazla fizyolojik stres yaşanabilir. Bu durum, onların daha çabuk yorulmalarına ve gergin hissetmelerine yol açabilir. Çocuklar da metabolizmalarının hızlı çalışması ve vücutlarının daha fazla su kaybetmesi nedeniyle sıcak havaya karşı daha hassas olabilirler, bu da gerginlik düzeylerini artırabilir. Kalp rahatsızlığı, diyabet veya solunum sorunları gibi kronik hastalıkları olan bireyler de sıcak havanın etkilerine karşı daha hassas olabilirler; bu, stres ve rahatsızlık hissini artırarak daha gergin hissetmelerine neden olabilir. Ayrıca, açık havada çalışan işçiler veya uzun süre dışarıda kalan kişiler, fazla su kaybı nedeniyle sıcak havanın olumsuz etkilerini daha yoğun yaşayabilirler.” şeklinde bilgi verdi.

Empati göstermek önemli

Sıcak havalarda sağlıklı iletişim kurabilmek için önerilerde de bulunan Uzman Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Serin ortamlarda kalmak, bol su içmek, derin nefes almak, meditasyon ve gevşeme egzersizleri gibi stres yönetimi tekniklerini uygulamak, günün en sıcak saatlerinde dışarıda olmaktan kaçınmak, aktiviteleri sabah erken veya akşam geç saatlere planlamak, sıcak havanın herkes üzerinde benzer etkiler yaratabileceğini unutmamak ve diğer insanlara karşı empati göstermek önemlidir. Ayrıca, aşırı fiziksel aktivitelerden kaçınarak hafif egzersizler yapmak hem fiziksel hem de zihinsel sağlığınızı korumanıza yardımcı olabilir.”

TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Başkanı Serkan Durmuş, yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte gıda güvenliği konusunun kritik önem kazandığını vurguladı. Durmuş, halkı ve yetkilileri bu konuda uyararak, gıda zehirlenmesi risklerine dikkat çekti.

Durmuş, gıda zehirlenmesinin tanımını yaparak şunları söyledi: "Gıda zehirlenmesi, parazitler ya da virüsler gibi zararlı organizmaların bulaştığı besinlerin yenilmesiyle ortaya çıkan bir hastalık durumudur. Özellikle yaz aylarında artan sıcaklıklar ile mikroorganizmalar bulundukları ortamda hızla çoğalarak salgıladıkları toksin maddesiyle gıda zehirlenmesine sebep olmaktadır."

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine atıfta bulunan Durmuş, "Dünya genelinde her gün yaklaşık 1,6 milyon insan güvenli olmayan gıdalar nedeniyle hastalanıyor. Gıda kaynaklı hastalıkların yüzde 40'ı 5 yaş altı çocuklarda görülüyor ve yılda yaklaşık 600 milyon vaka hastanelere başvuruyor" dedi.

Gıda güvenliğini sağlamanın 5 temel yolunu açıklayan Durmuş, şu noktalara dikkat çekti: "Temizlik ve hijyen kurallarına uyum, pişmiş ve çiğ gıdaların ayrılması, uygun pişirme ve soğutma yöntemleri, uygun sıcaklıklarda saklama ve güvenilir ham madde ve su kullanımı büyük önem taşıyor."

TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Bursa Şubesi Başkanı, tüketicilere önemli tavsiyelerde de bulundu: "Özellikle et ve süt ürünleri gibi hayvansal kaynaklı ürünlerin tüketimine dikkat edilmeli. Son kullanma tarihi geçmemiş, ambalajı sağlam ürünler tercih edilmeli. Dondurma alışverişte en son alınmalı ve hızla tüketilmeli. Donmuş ürünler buzdolabında çözdürülmeli. Pişmiş yemekler oda sıcaklığında bırakılmamalı. Açık büfelerde sıcak yemekler tercih edilmeli."

Durmuş, sıcak tutulacak gıdaların sıcaklığının 65°C seviyesinin altına düşmemesi, soğuk tüketilecek ve muhafaza edilecek gıdaların da 4°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda uzun süre tutulmaması gerektiğini vurguladı.

“Yetkilendirilmiş Gıda Danışmanları Projesi hayata geçirilmeli”

Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan talepleri olduğunu da belirten Durmuş, şunları söyledi: "Gıda sektörünün yaklaşık yüzde 75-80'ini oluşturan ve kanun gereği istihdam zorunluluğu bulunmayan küçük gıda işletmelerinin ve diğerlerinin denetimleri yeterince yapılmalı, halk sağlığı güvence altına alınmalıdır. 'Yetkilendirilmiş Gıda Danışmanları' projesi hayata geçirilmeli ve kamu ile özel sektörde yeterli sayıda Gıda Mühendisi istihdam edilmelidir."

Vatandaşlara, gıda ile ilgili şikayetlerini Alo 174 Gıda Hattı'na iletebileceklerini hatırlatan Durmuş, sözlerini şöyle tamamladı: "Sağlıklı ve güvenli gıdaya ulaşmak her bireyin en temel insan hakkıdır. Bu bilinçle hem gıda üreten işletmelerimize hem bu gıdaları tüketen halkımıza hem de üretimden son tüketime kadar ki süreçte resmi kontrol ve denetim yetkisini üzerinden bulunduran Tarım ve Orman Bakanlığımıza büyük sorumluluklar düşmektedir. Tüm vatandaşlarımıza güvenilir ve sağlıklı gıdaya erişebildikleri bir yaz dönemi diliyoruz.

Göz yorgunluğunun diğer bir deyişle astenopinin uzun süre odaklanmayı gerektiren aktivitelerin sonucu olarak gözlerin kuruması ve yorulması durumu olduğunu ifade eden Nev Bandırma Göz Hastalıkları Bölümü’nden Op. Dr. Duygu Kunak Mart, "Göz yorgunluğuna en sık neden olan faktörler arasında uzun süre kitap okumak, araba kullanmak, bilgisayar ve telefon ekranına uzun saatler bakmak, parlak ışıklara maruz kalmak ve stres yer almaktadır. Bu durumlar yaşandığında göz kasları yorulur, gözyaşı dengemiz bozulur ve göz yorgunluğu meydana gelir" dedi.

Göz yorgunluğu gözler dışındaki organları da etkileyebilir

Op. Dr. Duygu Kunak Mart, “Gözlerde sulanma, kaşıntı, yanma, batma, ağrı, bulanık veya çift görme, ışığa karşı hassasiyet, gözleri açık tutmakta zorluk çekme gibi belirtiler gösteren göz yorgunluğu, gözler dışındaki organları da etkileyebilir ve bunun sonucunda da baş ağrısı, boyun ağrısı ve konsantrasyon bozukluğu gibi semptomlar ortaya çıkabilir” dedi.

Göz muayenesi ile teşhis konulur

Genellikle ciddi bir rahatsızlık olarak kabul edilmeyen göz yorgunluğunun; belirtilerin uzun süre devam etmesi ve şiddetlenmesi durumunda kişinin hayat kalitesini düşürdüğünü bu sebeple de kişinin göz muayenesine ihtiyaç duyabildiğini belirten Op. Dr. Duygu Kunak Mart, “Yapılan göz muayenesi sonrası bir hastalık ve teşhisi konulursa buna yönelik tıbbi tedaviler uygulanır. Tıbbi tedaviye ihtiyaç duyulmayan göz yorgunluğu vakaları kişinin günlük hayatında gerçekleştireceği değişikliklere bağlı olarak iyileşir. Bu değişiklikler göz yorgunluğuna neden olan faktörlere sınır koymayı içerir. Kitap okuma süresinin gözü yormayacak şekilde sınırlandırılması, uzun mesafe araç kullanımına dikkat edilmesi ve bilgisayar, telefon kullanımına zorunlu durumlar dışında ara verilmesi bu değişikliklerin başında gelmektedir” dedi.

20-20-20 kuralı, göz yorgunluğu etkilerini azaltabilir

Op. Dr. Duygu Kunak Mart, “Ortam ışıklandırmasını gözü yormayacak şekilde ayarlamak, her 20 dakikada bir 20 metre uzaklıktaki bir alana 20 saniye boyunca odaklanarak bakmak (20-20-20 kuralı) göz yorgunluğu etkilerini azaltabilir. Yapılan göz muayenesi sonucunda verilen gözyaşı damlaları ve minimal derecede göz numaraları içeren dinlendirici gözlüklerin kullanımı da göz yorgunluğunun iyileşmesine yardımcı tedaviler arasında yer almaktadır” diyerek sözlerini bitirdi.

Türkiye'nin, Aedes aegypti sivrisineklerinin bulunduğu ve Zika virüsü riskinin yüksek olduğu ülkelerden gelen uçaklardan dezenfeksiyon talep etmesinin ulusal güvenlik ve halk sağlığı açısından önemli olduğunu belirten Yeşilgül, "Bu, sadece adil bir uygulama değil, aynı zamanda halk sağlığımızı koruma meselesidir," dedi.

Aedes aegypti sivrisinek vektörlerinin bulunduğu, ancak bilinen Zika virüsü bulaşının olmadığı ülkeler arasında Türkiye’nin de   yer aldığına dikkat çeken Yeşilgül, Dünya Sağlık Örgütü’nün bu değerlendirmesi ile , Türkiye'nin Zika virüsü bulaşı açısından düşük riskli ancak potansiyel taşıyıcı sivrisinek türlerinin mevcut olduğu bir ülke olduğunu belirtildiğinin altını çizdi. Yeşilgül, “Bu durum, Türkiye'de Zika virüsü enfeksiyonunun henüz tespit edilmediğini ancak Zika virüsünü taşıyabilecek sivrisinek türlerinin bulunduğunu göstermektedir.” açıklamasında bulundu.

Türkiye’ye Gelen Uçaklardan Dezenfeksiyon İstenmiyor

Uluslararası havacılık dokümanlarına da atıfta bulunan Yeşilgül, "Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından belirlenen kurallar, her ülkenin kendi hava sahasında adil ve eşit uygulamalarda bulunmasını gerektirir. Bu nedenle, Türkiye'nin de bu sivrisineğin bulunduğu ülkelerden gelen uçaklardan dezenfeksiyon talep etmesi gerekmektedir," diye ekledi.

Sağlık Bakanlığı’ndan Acil Müdahale Bekliyoruz

Yeşilgül, Sağlık Bakanlığı'na da çağrıda bulunarak, Aedes aegypti sivrisineklerinin Türkiye'de tamamen yok edilmesi için kapsamlı bir mücadele başlatılmasını istedi. "Bu sivrisineğin ülkemizde yok edilmesi, halk sağlığını korumanın yanı sıra uluslararası alanda itibarımızı da koruyacaktır," dedi. Yeşilgül , "Eğer İtalya bizden bu uygulamayı talep ediyorsa, biz de aynı şekilde Zika virüsü ve vektörel taşıyıcıların bulunduğu ülkelerden gelen uçaklardan dezenfeksiyon istemeliyiz. " şeklinde konuştu.

Yeşilgül, uluslararası işbirliğinin ve koordinasyonun bu tür sağlık önlemlerinin uygulanmasında kritik olduğunu belirtti. "Uluslararası havacılık ve sağlık otoriteleri, bu tür önlemlerin adil ve bilimsel temellere dayanarak uygulanmasını sağlamalıdır. Türkiye, diğer ülkelerle işbirliği yaparak hem kendi halk sağlığını koruyacak hem de uluslararası alanda eşit muamele görecektir," diye ekledi.

Günlük yaşam tarzında yapılacak ufak değişikliklerin reflü ataklarının sıklığını, şiddetini ve sonuçlarını etkilediğine dikkat çeken Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Melih Özel, endoskopik ve cerrahi tedavilere ek olarak hastalığın en önemli tedavisinin yaşam tarzı değişiklikleri olduğunu vurgulayarak reflü şikayetlerini azaltacak tavsiyelerde bulundu: 

• Aşırı yağlı beslenmekten kaçınılmalı ve sağlıklı beslenmeye özen gösterilmeli. Az ve kararında yemek yenmeli. Sebzeler gaz yapsa da genellikle reflüyü artırmaz.
• Domates suyu, greyfurt suyu, sodalı, gazlı içecekler ve kafein içeren içeceklerden uzak durulmalı.
• Öğün atlamak reflünün artmasına sebep olabilir, öğün atlamamaya özen gösterilmeli.
• Reflüsü olan tütün ürünlerinden uzak durmalı.
• Dar giysilerden uzak durulmalı ve korse, sıkı kemer, dar kıyafetler giymek yerine vücudu sarmayan, sıkmayan giysiler tercih edilmeli.
• Şeker ve tatlı reflü belirtilerini arttırabilir. Çikolata, nane ve tarçın tüketimine dikkat edilmeli. 
• Aşırı baharat ve acı tüketilmemeli. 
• Gıdaların reflü belirtileri üzerine etkileri kişiye bağlı olarak değişebilir. Kişiler bu nedenle yiyecek ve içeceklerin etkilerini kendisi üzerinde gözlemlenmeli. Dokunacağı bilinen yiyecekler daha kontrollü, küçük porsiyonlarda tüketilmeli. 
• Ki­lo kontrolü iyi yapılmalı ve çok sert, sıkı diyetlerden uzak durulmalı. 
• Reflüye kesin olarak iyi gelen bir yiyecek yok, bu nedenle tedaviyi değiştirmeye ya da kes­meye neden olacak bir gıda-içecek seçeneğinin bulunmadığı hatırlanmalı.
• Yemek yedikten hemen sonra yatılmamalı. Yemekten sonra hafif hareketlerle uyku zamanına sindirim rahatlatılmalı.
• Dışarıda yemek yerken diye­tinizin kontrolü elden bırakılmamalı.

Stresin gündelik hayatta sık sık karşımıza çıktığını ifade eden Nev Esentepe Psikiyatri Bölümünden Uzm. Dr. Ayşe Vural, “Stres, hayatımızın içinde yer alan tanıdık bir histir. Her yaştan insanın karşılaştığı bir durumdur ve stresle başa çıkma becerisi önemlidir” dedi.

Birinci adım kendine zaman ayırma 

Bireylerin az denebilecek seviyede stres yaşadıklarında bu stres seviyesinin performanslarında artış yaşanmasını sağladığı konusuna değinen Uzm. Dr. Vural, “Ayrıca aynı stres seviyesi, bireyin kendisini dış etmenlerden korumasında da bireye yardımcı görevi görür. Stresin zararlı hale geldiği nokta, aşırıya kaçtığı noktadır. Aşırı düzeyde stres, bireye fayda değil zarar vermektedir” ifadelerini kullandı.

Düzenli aralıklarla kısa molalar vermenin, uyku düzenine önem vermenin ve sağlıklı beslenmenin, enerji yenilenmesinde yardımcı olacağını söyleyen Vural, fiziksel aktivitenin stresle mücadelede etkili bir yol olduğunu da ifade etti. 

“Stresin nedenini belirleyin”

Nev Esentepe Psikiyatri Bölümünden Uzm. Dr. Ayşe Vural stresi azaltacak alternatifler belirlemenin sağlık açısından büyük fayda sağlayacağının altını çizerek, “Bir defada bir konuya odaklanın. Aynı anda birkaç şeyle uğraşmak stresinizi arttırır. Sürekli olarak geçmişte yaşadıklarınızı ya da geleceği düşünmek, bulunduğunuz anı yaşamanıza ve keyif almanıza engel olur. Olumlu yanlarınıza ve başarılarınıza odaklanmak ve kendinizle ilgili güzel düşünceleri güçlendirmek, rahatlamanıza yardımcı olacaktır” dedi.

“Önemli kararlar vermek zorunda olmak stresi arttırır. Bu nedenle sürekli karar almayı ertelemek zorunda kalabilirsiniz” sözleriyle konuya dikkat çeken Vural, “Vermeniz gereken kararların bir listesini oluşturun ve ihtiyacınız olan bilgileri tespit edin. Bu bilgileri nasıl elde edebileceğinizi belirleyin” açıklamalarında bulundu. 

• Kahvaltıda protein tüketin

Günün ilk öğünü olan kahvaltıyı kesinlikle poğaça, börek ve simit gibi karbonhidrat yüklü hamur işleriyle değil; protein, yağ ve karbonhidrat açısından dengeli şekilde besinlerle yapın. Özellikle protein ve lif açısından zengin ve düşük glisemik indeksli bir öğün yapmak gün içerisinde iştah kontrolüne yardımcı olur.

• Yemekten sonra 15 dakika yürüyün