Yapay zeka mı, insan mı? Nilüfer’de derin tartışma

Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Solmaz Zelyüt, yapay zekanın yalnızca teknik bir gelişim süreci olmadığını vurguladı. Söyleşide “Zihin nedir?” ve “Makine düşünebilir mi?” soruları temel tartışma başlıkları oldu. Katılımcılar, Aristoteles’in otomat fikrinden El-Cezeri’nin mekanik düzeneklerine, Gottfried Wilhelm Leibniz’in hesaplanabilir mantık idealinden Alan Turing’in “Taklit Oyunu”na uzanan tarihsel süreci felsefi açıdan değerlendirdi.

Etkinlikte bilinç ve dil konusu da gündeme geldi. John Searle’ün “Çin Odası” argümanı ile Google mühendisi Blake Lemoine’in LaMDA deneyimi üzerinden makinelerin anlam üretip üretemeyeceği tartışıldı. Zelyüt, zihin-beden ilişkisi üzerinden insan bilincinin sınırlarına dikkat çekti.

Küresel gelişmelere de değinen Zelyüt, Davos 2026 vizyonu çerçevesinde teknoloji ve toplum ilişkisini değerlendirdi. Jensen Huang’ın altyapı vurgusu, Larry Fink’in kapitalizme dair uyarıları ve Geoffrey Hinton’ın kontrol kaybı endişeleri ele alındı. Yapay zekanın ekonomik olduğu kadar toplumsal bir dönüşüm sürecine işaret ettiği belirtildi.

Programda ayrıca son dönemin popüler dizisi Pluribus üzerinden yapay zeka ve ahlaki insan duruşu karşılaştırıldı. Prof. Dr. Zelyüt, teknolojiden çok onu tasarlayan ve kullanan insana güven meselesinin belirleyici olduğunu vurguladı. Etik ve sorumluluğun her koşulda insanda kalacağını ifade ederek konuşmasını tamamladı.