Cumalıkızık'ın sesi UNESCO'ya taşınacak

HABER: Zeynep Sude YAVUZ

UNESCO Dünya Mirası Gönüllüleri (WHV) 2026 Cumalıkızık Programı, düzenlenen kapanış ve sertifika töreniyle sona erdi. "Dünya Kültürel Mirasının Sürdürülebilirliğinde Yerel Topluluğun Psikolojik İyi Hali" temasıyla gerçekleştirilen uluslararası proje kapsamında gönüllüler 10 gün boyunca Cumalıkızık'ta kalarak köy halkıyla birlikte yaşadı, saha araştırmaları gerçekleştirdi ve kültürel mirasın sürdürülebilirliğine ilişkin çalışmalar yürüttü.

Tören sonunda gönüllülere katılım sertifikaları verilirken, programa katkı sunan kurum ve kuruluşlara teşekkür edildi.

"Cumalıkızık UNESCO platformlarında yeniden gündeme taşınacak"

Bursa UNESCO Derneği Yönetim Kurulu Başkanı İlker Özaslan, UNESCO tarafından desteklenen bu kapsamlı projeye ilk kez Cumalıkızık'ın ev sahipliği yaptığını belirterek, on gün boyunca üniversite öğrencileri, akademisyenler ve köy halkının aynı yaşam alanını paylaşmasının projenin en önemli yönlerinden biri olduğunu söyledi.

Projede emeği geçen akademisyenlere, gönüllülere, koordinasyon ekibine ve Cumalıkızık halkına teşekkür eden Özaslan, yürütülen çalışmanın yalnızca bir gönüllülük faaliyeti olmadığını vurgulayarak, "Cumalıkızık bir kez daha UNESCO platformlarında uluslararası düzeyde konuşulacak. Burada yaşayan insanların karşılaştığı sorunlar, çözüm önerileri ve yaşam biçimi dünyayla paylaşılacak. Bu çalışmanın sonuçlarının ilerleyen süreçte hem köy hem de kültürel mirasın korunması açısından önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz." dedi.

"İnsan iyi olmadan miras da korunamaz"

IOCP Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çiğdem Vatansever, konuşmasında kültürel mirasın yalnızca tarihi yapılarla sınırlı olmadığını, asıl mirasın o yapıları yaşatan insanlar olduğunu ifade etti.

Cumalıkızık'ın UNESCO Dünya Mirası olmasının en önemli unsurunun köyde yaşamın hâlâ devam ediyor olması olduğunu belirten Vatansever, "Cumalıkızıklılar kendilerini iyi hissetmedikçe, bu köye aidiyet duymadıkça ve bu mirasın kendilerine umut getirdiğine inanmadıkça kültürel mirası koruyamazlar. İyi oluş yalnızca ekonomik kazanç ya da sorun yaşamamak değildir. İnsanların yaşadığı yerde kendisini güvende, değerli ve söz sahibi hissetmesi, geleceğe umutla bakabilmesi ve yaşadığı yere ait olduğunu hissedebilmesidir." diye konuştu.

Programın Birleşmiş Milletler'in 2026 Uluslararası Gönüllülük Yılı kapsamında gerçekleştirildiğini hatırlatan Vatansever, on gün içerisinde gönüllülük programı, psikoloji yaz okulu ve kapsamlı bir saha araştırmasının eş zamanlı yürütüldüğünü söyledi.

Gönüllülerin sadece araştırma yapmakla kalmadığını belirten Vatansever, "Cumalıkızık'a dışarıdan gelip yalnızca gözlem yapmadılar. Köy halkıyla tanıştılar, onları dinlediler, aynı sofraya oturdular ve gerçek bağlar kurdular. Bugün verilen sertifikalar yalnızca on günlük bir programın tamamlandığını göstermiyor; aynı zamanda kültürel mirasa sahip çıkma sorumluluğunu da simgeliyor." ifadelerini kullandı.

"Hazırlanan rapor UNESCO'ya sunulacak"

Bursa UNESCO Derneği Kültürel Miras ve Cumalıkızık Çalışma Grubu Başkanı Bülent Uysal ise projenin 2014 yılından bu yana Cumalıkızık'ta gerçekleştirilen ilk UNESCO onaylı çalışma olma özelliği taşıdığını söyledi.

Hazırlanan proje dosyasının UNESCO'ya gönderildiğini belirten Uysal, araştırmanın en önemli yönünün doğrudan Cumalıkızık'ta yaşayan insanları merkeze alması olduğunu ifade etti.

Uysal, "Bu çalışma sayesinde köyde yaşayan insanların ruh hali, moral ve motivasyonu ilk kez bu kapsamda UNESCO'ya aktarılmış olacak. Katılımcılar yalnızca etkinliklere katılmadı; düğünlere, cenazelere, günlük yaşama dahil olarak köy kültürünü yerinde gözlemledi. Sonuç raporu Birleşmiş Milletler'in değerlendirmesinden geçecek ve ülkemize yol gösterici öneriler olarak geri dönecek." dedi.

"Günde 30 bine yakın ziyaretçi geliyor"

Cumalıkızık'ın karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan birinin yoğun ziyaretçi baskısı olduğunu söyleyen Uysal, proje kapsamında yapılan sayım çalışmalarında dikkat çekici verilere ulaşıldığını ifade etti.

Bir günde yaklaşık 30 bin ziyaretçinin köye geldiğini belirten Uysal, "Bu sayı yıllık bazda 3 milyonun üzerine çıkıyor. Böyle büyük bir ziyaretçi yoğunluğu restorasyon çalışmalarından altyapıya, güvenlikten afet planlamasına kadar birçok yeni düzenlemeyi zorunlu hale getiriyor. Cumalıkızık'ın geleceğe taşınabilmesi için hem fiziki mirasının hem de yaşayan kültürünün birlikte korunması gerekiyor." diye konuştu.

Konuşmasında yarım kalan restorasyon çalışmalarının yeniden başlatılması gerektiğini de dile getiren Uysal, UNESCO yönetim planına uygun şekilde hareket edilmesinin köyün gelecek kuşaklara aktarılması açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Program, gönüllülere sertifikalarının verilmesi ve Cumalıkızık'ın yöresel ürünlerinden oluşan açık büfe ikramın ardından sona erdi.