Pancar Deposu’nda sanat dolu buluşma

HABER: Zeynep Sude YAVUZ

Yönetmen ve oyuncu Rutkay Aziz ile Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir’in konuşmacı olarak katıldığı programın moderatörlüğünü Kazım Güçlü yaptı. Etkinlikte tiyatronun toplumsal rolü, geçmişten bugüne yaşadığı dönüşüm ve sanatın toplum üzerindeki etkisi ele alındı.

“Tiyatro karanlık zamanlarda bile umut üretir”

Söyleşide konuşan usta oyuncu ve yönetmen Rutkay Aziz, tiyatronun tarih boyunca toplumsal olaylara kayıtsız kalmayan bir sanat dalı olduğunu vurguladı. Aziz, özellikle 12 Eylül döneminde tiyatronun karanlık atmosfer karşısında söz söylemeye devam ettiğini belirtti.

Aziz, “Bu soğuk ve karanlık iklim kendini bir kez daha 12 Eylül 1980’de gösterdi. O dönemde Ankara Sanat Tiyatrosu kayıtsız kalmadı. 1980–81 tiyatro sezonunda repertuvarında ‘Bedrettin’ oyunuyla perde açtı. Karanlık dönem devam edince bir sonraki sezon da ‘Küçük Adam Ne Oldu Sana?’ oyunuyla yine tavrını ortaya koydu” dedi.

Tiyatronun umudu temsil ettiğini dile getiren Aziz, tiyatro bildirilerinde bile umudun eksik olmaması gerektiğini söyledi. “Tiyatro ışıklarıyla, perdesiyle karanlığa karşı umudu sahnede büyüten bir sanattır” ifadelerini kullandı.

“Tiyatro insandan insana insanı anlatır”

Tiyatronun insanı merkeze alan bir sanat olduğunu vurgulayan Aziz, tiyatronun aynı zamanda bir hesaplaşma alanı olduğunu belirtti.

“Biz emek kavramıyla büyüdük. Mustafa Kemal’e bağlı bir anlayışla yetiştik. O dönem en yüce değer emekti. Bugün ise baktığımızda en yüce değer olarak paranın öne çıktığını görüyoruz. Oysa tiyatro hem ülkesinin hem de dünyanın gerçekleriyle hesaplaşan ve yaralılara umut dağıtan bir sanattır” diye konuştu.

Aziz, tiyatronun diğer sanat dallarının doğuşunda da önemli rol oynadığını ifade ederek, “Tiyatro sinemayı, baleyi, operayı doğuran çok üretken bir sanattır. Ama hepsinden önemlisi tiyatro, insandan insana insanı anlatır” dedi.

“Toplumcu gerçekçi tiyatrodan vazgeçmedik”

Ankara Sanat Tiyatrosu’nda uzun yıllar çalıştığını hatırlatan Aziz, özellikle 1970’li yıllardan itibaren toplumcu gerçekçi tiyatro anlayışını benimsediklerini söyledi.

“1971 yılından itibaren Ankara Sanat Tiyatrosu’nda yönetici olduktan sonra dünya görüşüm daha da şekillendi. Toplumcu gerçekçi tiyatroya inandım. O inançla oyunlarımızı seçtik ve yaklaşık kırk yıldır bu anlayışla tiyatro yapmaya devam ediyoruz” diyen Aziz, bugün de aynı çizgiyi sürdürdüklerini ifade etti.

Aziz, tiyatronun ilerici ve sorgulayıcı yönünün her dönem önemli olduğunu belirterek, “Bugün kimse bizden ilerici, devrimci tiyatro yapmamızı istemiyor olabilir. Ama biz inatla yapmaya devam ediyoruz” şeklinde konuştu.

“Tiyatro zor zamanlarda nefes alma alanı oldu”

Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir ise konuşmasında tiyatronun özellikle 12 Eylül sonrası dönemde birçok insan için bir dayanışma ve nefes alma alanı olduğunu belirtti.

Özdemir, “1978 kuşağındanım. 12 Eylül sürecinden sonra insanların sarılacak çok az şeyi kalmıştı. O dönemde tiyatronun önemini daha iyi anladık. Tiyatro salonları bizim için hem düşünme hem de nefes alma alanı oldu” dedi.

Gençlik yıllarında tiyatronun kendileri için önemli bir buluşma noktası olduğunu ifade eden Özdemir, o dönem izledikleri oyunların kendilerine hem umut hem de mücadele gücü verdiğini söyledi.

“Tiyatro insanların hayatına dokunur”

Başkan Özdemir, gençlik yıllarında kültür ve sanat faaliyetleri yürüttükleri bir mekânda tiyatro çalışmalarının başladığını ve bunun birçok insanın hayatında önemli bir değişim yarattığını anlattı.

“Gençlerle birlikte kültür ve sanat çalışmalarının yürütüldüğü bir alan oluşturmuştuk. Orada tiyatro dersleri alan gençlerden biri yıllar sonra Bursa Devlet Tiyatrosu Müdürü oldu. O an şunu düşündüm: Demek ki bir insana dokunmak, onun hayatını değiştirebiliyor” dedi.

Sanatın toplumsal dönüşümde önemli rol oynadığını vurgulayan Özdemir, “Toplumsal mücadele ve kültür-sanat çalışmaları mutlaka birilerine dokunur ve onların hayatında iz bırakır” ifadelerini kullandı.

Nilüfer Kent Tiyatrosu’nun Bursa’da önemli bir kültür markası haline geldiğini söyleyen Özdemir, kurumun önceki dönem belediye başkanlarının katkılarıyla güçlü bir yapıya kavuştuğunu belirtti.

“Nilüfer Kent Tiyatrosu bugün önemli bir marka haline geldi. Kurulmasında ve gelişmesinde emeği olan önceki belediye başkanlarına teşekkür etmek gerekir. Bugün de arkadaşlarımız çok nitelikli oyunlar sahnelemeye devam ediyor” diye konuştu.

Program, katılımcıların sorularının yanıtlanmasının ardından Dünya Tiyatro Günü’nün anlam ve önemine vurgu yapılan değerlendirmelerle sona erdi.