Bursa'daki firmalar için çarpıcı tespit: "Sorun artık sadece para değil"

HABER: Zeynep Sude YAVUZ - Ali Arda VARANOĞLU

Artvinli Sanayici ve İş İnsanları Derneği (ARSİYAD) Başkan Yardımcısı ve Esa Lojistik ile Gümrük Müşavirliği Yönetim Kurulu Başkanı Erdi Altıntaş, Bursa ekonomisinden gümrük mevzuatına kadar birçok başlıkta dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. 2025 yılının ilk yarısıyla 2026 yılının ilk yarısını karşılaştıran Altıntaş, ekonomik tablonun beklenenden daha fazla zorlaştığını belirterek, şirketlerin artık yalnızca finansal değil, psikolojik anlamda da büyük baskı altında olduğunu söyledi.

Bursa'daki firmaları iki gruba ayırdığını ifade eden Altıntaş, bir tarafta faaliyetlerini sürdürmesine rağmen artan maliyet baskısıyla mücadele eden işletmelerin, diğer tarafta ise iş hacmi ciddi şekilde daralan firmaların bulunduğunu belirtti.

2025 yılında ekonominin yıl sonuna doğru toparlanmasını beklediğini ifade eden Altıntaş, 2026 yılında yaşanan gelişmelerin bu beklentisini değiştirdiğini söyledi.

"Hiçbir şey sonsuza kadar kötü gitmez. Elbette bu süreç de düzelecektir. Ancak bugün gerçekten zor durumda olan çok sayıda firma var. Bu zorluk sadece maddi değil, manevi boyuta da ulaştı. İş insanlarının psikolojisi de ciddi anlamda etkilenmiş durumda." dedi.

Ekonomide yaşanan tabloyu çarpıcı bir benzetmeyle anlatan Altıntaş, "Eviniz depreme dayanıklı olabilir ancak etrafınızdaki binalar riskliyse siz de kendinizi güvende hissedemezsiniz. Bugün ekonomide de benzer bir durum yaşanıyor. Kimse tam anlamıyla mutlu değil." ifadelerini kullandı.

"BTSO'nun çalışmaları iş dünyasına değer katıyor"

Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın (BTSO) şirketlere yönelik faaliyetlerini yakından takip ettiklerini belirten Altıntaş, odanın özellikle son yıllarda hayata geçirdiği projeler, eğitim programları ve iş dünyasını geliştirmeye yönelik çalışmalarıyla önemli bir misyon üstlendiğini söyledi.

BTSO Business School bünyesinde düzenlenen eğitimlerin firmaların gelişimine ciddi katkı sağladığını ifade eden Altıntaş, kendilerinin de bu programları yakından takip ettiklerini ve mümkün olduğunca katılım göstermeye çalıştıklarını belirtti.

"BTSO'nun yaptığı çalışmaları takip ediyoruz. Çoğu eğitimine ve organizasyonuna katılmaya çalışıyoruz. Eğitim tarafında gerçekten güzel işler yapılıyor. Business School'un hem ulusal hem de uluslararası ölçekte iş dünyasına önemli katkılar sunduğunu görüyoruz." diyen Altıntaş, özellikle değişen ekonomik koşullarda bu eğitimlerin şirketler açısından daha da önem kazandığını vurguladı.

Mevcut ekonomik süreçte birçok firmanın daha önce hiç karşılaşmadığı sorunlarla mücadele ettiğini belirten Altıntaş, konkordato ilan eden ya da finansal yeniden yapılanmaya giden şirketlerle ticari ilişkilerin nasıl yürütüleceği gibi konularda işletmelerin bilgiye ihtiyaç duyduğunu söyledi.

Business School eğitimlerini oldukça faydalı bulduklarını dile getiren Altıntaş, bu çalışmaların daha geniş kesimlere ulaştırılması gerektiğine dikkat çekerek, "Business School eğitimleri faydalı ancak KOBİ'lere indirgenmeli, tabana yayılmalı. Büyük işletmeler bu eğitimleri zaten takip ediyor. Asıl önemli olan küçük ve orta ölçekli işletmelerin, hatta bireysel ticaret yapan esnafın da bu eğitimlerden yararlanabilmesi." dedi.

Komiteler aracılığıyla daha fazla firmaya ulaşılabileceğini ifade eden Altıntaş, eğitimlerin sahaya daha fazla taşınmasının Bursa iş dünyasının dayanıklılığına önemli katkı sağlayacağını belirterek, "BTSO'nun eğitim vizyonunu doğru buluyoruz. Yapılan çalışmalar değerli. Bu çalışmaların tabana yayılması ve daha fazla firmaya ulaşması Bursa ekonomisi için çok önemli olacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

"Gümrük sistemi yıllardır kanayan yara"

İthalat ve ihracatta yaşanan bürokratik süreçleri de değerlendiren Altıntaş, Türkiye'deki gümrük sisteminin uzun yıllardır çözüm bekleyen yapısal sorunlar barındırdığını söyledi.

Artan maliyet baskısıyla birlikte şirketlerin artık en küçük gider kalemini bile sorgulamak zorunda kaldığını belirten Altıntaş, mevcut sistemde gereğinden fazla evrak yükü bulunduğunu ifade etti.

"Gümrüklerde aynı evraklar defalarca hazırlanıyor. Araç Türkiye içinde kontrol ediliyor, sınır kapısına geldiğinde aynı işlemler tekrar ediliyor. Bu durum firmalar açısından ciddi zaman ve maliyet kaybına neden oluyor." diye konuştu.

"Avrupa dijitalleşti, biz hâlâ evrakla uğraşıyoruz"

Avrupa Birliği ülkelerindeki uygulamaların Türkiye için önemli bir örnek olduğunu belirten Altıntaş, Avrupa'da gümrük işlemlerinin büyük bölümünün araç daha sınır kapısına ulaşmadan dijital ortamda tamamlandığını anlattı.

Vergilerin elektronik ortamda hesaplandığını, evrakların önceden sisteme yüklendiğini ve aracın gümrüğe ulaştığında işlemlerinin büyük ölçüde tamamlanmış olduğunu ifade eden Altıntaş, Türkiye'de ise sürecin hâlâ büyük oranda fiziksel evrak üzerinden ilerlediğini söyledi.

"Bizde araç yola çıkıyor, evrak ayrı, kontrol ayrı, tekrar kontrol ayrı. Avrupa'da ise sistem tamamen dijital ilerliyor. Araç gümrüğe geldiğinde çoğu işlem zaten bitmiş oluyor." dedi.

"Yorumlamaya açık mevzuat süreci uzatıyor"

Son yıllarda Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü (YYS) gibi uygulamalarla önemli adımlar atıldığını belirten Altıntaş, dış ticaret hacminin büyümesiyle mevcut sistemlerin artık yetersiz kalmaya başladığını ifade etti.

Türkiye'deki gümrük mevzuatının birçok noktada farklı yorumlara açık olduğuna dikkat çeken Altıntaş, bunun da işlemlerin uzamasına neden olduğunu söyledi.

"Son 10 yıla baktığımızda sistem tamamen yerinde saymıyor, önemli iyileştirmeler yapıldı. Ancak ithalat ve ihracat hacmi büyüdükçe mevcut uygulamalar yetersiz kalıyor. Gümrük mevzuatının daha sade, daha dijital ve daha öngörülebilir hale getirilmesi gerekiyor. Online gümrük sistemlerine çok daha hızlı geçmeliyiz. Bu dönüşüm hem ihracatçı hem ithalatçı için zaman ve maliyet açısından büyük avantaj sağlayacaktır." ifadelerini kullandı.