12.04.2022, 11:29

Dijital Ürün Pasaportu

Prof. Dr. Güray Salihoğlu

Haydi… Yeni bir kavram daha…

Adı Dijital Ürün Pasaportu

Avrupa Birliği (AB) döngüsel ekonomiye geçiş sürecini hızlandırmak için yeni bir kavram ve uygulama önerisi getiriyor. AB pazarında satışa sunulan ürünlerin sürdürülebilirliğini artırmak için. Tüketicileri ürünler hakkında daha fazla bilgilendirerek yeşil tercihler yapmalarını sağlamak için.

30 Mart 2022’de yeni kurallar önerdi komisyon. Ürünlerin daha çevre-dostu, daha enerji-etkin, daha döngüsel olmasına yardım edecek bir pasaport öneriyor. Ürünün daha döngüsel olması da tamirinin ve bakımının kolaylaştırılmasını içeriyor.

Sürdürülebilir bir üründen ne anlamamız gerekiyor? Daha tasarım aşamasındayken çevre-dostu olarak planlanmış bir üründen bahsediyoruz. Çünkü ürünün yaşam döngüsü boyunca çevreye vereceği etkinin neredeyse %80’i tasarım aşamasındayken belli oluyor. Tasarım aşamasındayken bir ürünün dayanıklı, yeniden kullanılabilir ve tamir edilebilir olup olmamasına karar verebiliyorsunuz. Ürünün gerek imalatında gerek kullanımında enerjinin ve kaynakların ne kadar etkin kullanılacağını tasarım aşaması belirliyor.

Dijital ürün pasaportu satın aldığınız ürünün ne kadar sürdürülebilir olduğu konusunda bilgi vermeyi amaçlıyor. Biliriz, beyaz eşyalarda bulunan enerji kullanımıyla ilgili bir etiketlendirme sistemi var. Ürünlerin üstünde okuruz; A’dan G’ye değişen bir etiketleme var. Dijital ürün pasaportu da buna benzer bir etiketleme sunacak. Ürünlerin bileşenlerini ve geri kazanılıp kazanılamayacağını içeren bilgiler içerecek. Bu uygulamanın tedarik zinciri boyunca izleme yapmayı mümkün kılacağı ve bu sayede ürünlerin tamirinin ve geri kazanımının kolaylaşacağı düşünülüyor.

Dijital ürün pasaportuyla ürünün orijini, kompozisyonu, tamir ve parçalarına ayırma seçenekleri, ürün ömrünü tamamladığında nasıl muamele edileceği gibi bilgilerin sağlanması amaçlanıyor. Böylelikle hem döngüsel ekonomiye hem de düşük-karbonlu üretim süreçlerine geçişle ilgili ürün bazındaki bazı bilgi eksiklikleri giderilmiş olacak. Dijital ürün pasaportu, tüketiciye bu bilgiyi sunarken atık yönetim şirketleri gibi aktörlerin de uygun yönetim adımlarına yatırım yapmalarını sağlayacak. Böylelikle bu araç 12. Sürdürülebilir kalkınma amacı olan “Sorumlu Üretim ve Tüketim” amacına hizmet eden önemli bir araç haline gelecek.

Ürünün tasarım aşamasından işe başlanacağına göre tedarik zincirindeki üreticilerin de sürdürülebilir iş modelleri geliştirmelerinin yolu böylelikle açılmış olacak.

Bir pilin daha sürdürülebilir olacak şekilde yeniden tasarlandığı düşünelim. Daha yenilenebilir, geri kazanılabilir, tehlikeli madde içermeyecek şekilde yeniden tasarlandığını ve kullanımı esnasında da daha az enerji tükettiğini, yaşam döngüsü boyunca da çevreye çok daha az etki sunduğunu düşünelim. Bununla ilgili AR-GE çalışmaları zaten var. Ancak maliyeti nedeniyle rekabet piyasasında tercih edilmiyor. Dijital ürün pasaportu, bu tip ürünlerin rekabette avantajlı hale gelmesini de sağlayabilir.

Şimdi tüm ürünlerin bu yaklaşımla üretildiğini, bu pasaportlarla piyasaya sürüldüğünü ve tercih edilir hale geldiğini düşünelim. Pek çok sorunu çözebilecek ve üretim süreçlerinde önemli bir davranış değişikliğine yönlendirebilecek bir uygulama haline gelebilir bu.

Sınırda karbon düzenleme mekanizmasındaki mantığı işletiyor yine Avrupa.

Güzel bir hayal, doğru bir araç…

Uygulandığını görmek dileğiyle…

Yazarın Önceki Makalesi Yazarın Sonraki Makalesi

	İmsak	06:47
	Güneş	08:18
	Öğle	13:10
	İkindi	15:31
	Akşam	17:52
	Yatsı	19:17

hafif yağmur

Takımlar	O	P
1. Galatasaray	33	77
2. Fenerbahçe	33	73
3. Trabzonspor	33	69
4. Beşiktaş	33	59
5. Göztepe	33	55
6. Başakşehir FK	33	54
7. Samsunspor	33	48
8. Çaykur Rizespor	33	40
9. Konyaspor	33	40
10. Alanyaspor	33	37
11. Kocaelispor	33	37
12. Gaziantep FK	33	37
13. Eyüpspor	33	32
14. Kasımpaşa	33	32
15. Gençlerbirliği	33	31
16. Antalyaspor	33	29
17. Fatih Karagümrük	33	27
18. Kayserispor	33	27

Takımlar	O	P
1. Erzurumspor FK	38	81
2. Amed SK	38	74
3. Esenler Erokspor	38	74
4. Çorum FK	38	71
5. Bodrum FK	38	64
6. Pendikspor	38	63
7. Keçiörengücü	38	60
8. Bandırmaspor	38	60
9. Manisa FK	38	55
10. Sivasspor	38	53
11. İstanbulspor	38	52
12. Sarıyer	38	52
13. Iğdır FK	38	50
14. Van Spor FK	38	49
15. Boluspor	38	48
16. Ümraniyespor	38	46
17. Serik Belediyespor	38	39
18. Sakaryaspor	38	34
19. Hatayspor	38	14
20. Adana Demirspor	38	6

Takımlar	O	P
1. Arsenal	36	79
2. Manchester City	36	77
3. Manchester United	36	65
4. Liverpool	36	59
5. Aston Villa	36	59
6. Bournemouth	36	55
7. Brighton & Hove Albion	36	53
8. Brentford	36	51
9. Chelsea	36	49
10. Everton	36	49
11. Fulham	36	48
12. Sunderland	36	48
13. Newcastle United	36	46
14. Leeds United	36	44
15. Crystal Palace	36	44
16. Nottingham Forest	36	43
17. Tottenham	36	38
18. West Ham United	36	36
19. Burnley	36	21
20. Wolverhampton	36	18

Takımlar	O	P
1. Barcelona	36	91
2. Real Madrid	35	77
3. Villarreal	36	69
4. Atletico Madrid	36	66
5. Real Betis	36	57
6. Celta Vigo	36	50
7. Getafe	36	48
8. Real Sociedad	35	44
9. Athletic Bilbao	36	44
10. Sevilla	36	43
11. Rayo Vallecano	35	43
12. Osasuna	36	42
13. Valencia	35	42
14. Espanyol	36	42
15. Deportivo Alaves	36	40
16. Elche	36	39
17. Mallorca	36	39
18. Levante	36	39
19. Girona	35	39
20. Real Oviedo	35	29