YAPI DENETİMİNDE EKSİKLİKLER

Depremler hep doğuda olurken pek sorun hissetmiyorken, 1999 yılında uzun süre sonra ülkenin batısında hem de 7.4 şiddetinde bir deprem meydana gelince biraz aklımız başımıza gelmiş oldu. “Yapılacak inşaatları herkes kafasına göre yapamasın, bunun mutlaka bir denetimi olsun” fikrinden yola çıkılarak, 2001 yılında 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği Resmi Gazete'deyayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yapı Denetim Kanununun Amacı;

• Yapıda can ve mal güvenliğini sağlayarak ekonomik ve sosyal kayıpları azaltmak,

• Yapı kalitesini arttırmak, ekonomik ömrü uzatmak, bakım ve onarım maliyetlerinin azaltmak,

• Afetlere dayanıklı ve çağdaş standartlarda yapı üretmek,

• Yapı denetim sistemi içinde görev alan yapı müteahhidi, şantiye şefi, proje müellifi, laboratuar görevlileri, yapı denetim kuruluşları, denetçi mühendis ve mimarlar gibi yapı sorumlularına etkin görevler vermek,

• Uzmanlaşma kavramı üzerinde durularak, mühendislik ve mimarlık hizmetlerinin kalitesini yükseltmek,

• Yapılaşma sürecinde “Kanun denetimi”nin etkinliğini arttırmak. Şeklinde planlanmaktadır.

Yapı denetim kuruluşuna ortak olabilmek için mimarlık, inşaat mühendisliği, makine mühendisliği veya elektrik mühendisliği diplomasına sahip olmak şartı aranır.

Bu mühendislik dallarının haricinde yapı denetim firmalarına ortak olunamaz. Peki yapılarda bu mühendisliklerden başka mühendislik alanları mevcut değil mi? Tabii ki mevcut ve özellikle betondan sonra en büyük kalem olan, ahşap konusunda bir denetleme yapılmamaktadır. Hatta Ahşap Mühendisleri olan Ağaç İşleri Endüstri Mühendisleri ve Orman Endüstri Mühendisleri 5531 sayılı kanuna göre, ahşabın kullanıldığı her alanda imza yetkileri olmasına rağmen görevlendirilmemekte, özellikle binaların ahşap çatıları, kapıları, mutfak ve banyo dolapları, Vestiyer, giysi dolabı vb dolap grupları, zemin kaplama ahşap malzemeleri, veranda, kamelya ve dış cephe kaplamalarının ahşap bölümleri konusunda tek yetkili olmaları ve bu konularda kanunda yer aldığı haliyle;

“Hak, yetki ve sorumluluklar

MADDE 5-Meslek mensupları, 4 üncü maddede belirtilen faaliyet konularıyla sınırlı olmak kaydıyla; araştırma-geliştirme çalışmaları yapmaya, çevresel muhasebe yapmaya, keşif yapmaya, zarar ziyan belirlemeye, maliyet hesaplamaya, fizibilite raporu hazırlamaya, tasarım faaliyetleri yapmaya, plân ve projeler hazırlamaya ve uygulamaya, standardizasyon çalışmaları yapmaya, sertifikalandırmaya, kalite kontrolü yapmaya, stok kontrolü yapmaya, denetim yapmaya, muayene yapmaya, hakemlik yapmaya, eksperlik yapmaya, teknik müşavirlik yapmaya, danışmanlık yapmaya, yeminli danışmanlık ve bilirkişilik yapmaya, raporlar hazırlamaya, ormancılık ve orman ürünleri konularında serbest müşavirlik büroları ile serbest yeminli müşavirlik büroları açmaya, laboratuvarlar açmaya, özel müesseseler ile işletmeler kurmaya, bunları yönetmeye ve bunların sorumlu müdürlüğünü yapmaya, ormancılık karantina ve rehberlik hizmetlerini yürütmeye, ihracat ve ithalat işlemleriyle ilgili hizmetleri tek başlarına, ortak faaliyet alanları içinde ise mevzuatta yetkilendirilmiş diğer meslek mensuplarıyla beraber yapmaya ve yürütmeye yetkilidir. Bu fıkrada belirtilen hak ve yetkiler, Odaya kayıtlı meslek mensuplarınca kullanılır.Demektedir.

Yapıların sadece taşıyıcı sistemin dayanıklılığı açısından değil, yapıya ait diğer unsurlar açısından da (sağlık, güvenlik, çevre, enerji verimliliği, vb.) değerlendirilmesi, yapı üretiminde kalitenin güvence altına alınması hedeflenmelidir.

Sonuç Olarak; İnşaatların betonarmeden sonra en büyük kalemine sahip ahşap grubu, 2006 yılında Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5531 Sayılı Kanun ile yetkilendirildikleri alanlarda, yetkilerini kullanan Mimar ve İnşaat Mühendisleri yerine görev yapabilmeli ve Yapı Denetim firmalarına ortak olabilmelidirler.

Sadece asansör ve sıhhi tesisat konusunda yetkili Makine Mühendisleri, Sadece elektrik tesisatları ile ilgili konuda yetkili Elektrik mühendisleri, binanın ilk yer kontrolünü yapan Harita Mühendisleri ve deprem ile ilgili kontroller için Jeoloji ve Jeofizik Mühendisleri varken, yapının çatı statiği, sağlığa zararlı E1 Veya E2 sınıf MDF ve Yonga Levha Kullanımı, Emprenye kullanımı, dolap,kapı ve ahşap cephe kaplamaları montajı, ahşabın çalışma özellikleri gibi spesifik konularda bilgi ve okullardaki aldığı ahşap dersleri sebebiyle konuya hakim ve kanun ile de yetkilendirilmişAğaç İşleri Endüstri Mühendisleri ve Orman Endüstri Mühendisleri, Bina ve insan Sağlığı ve Kalitesi için gerekli cevapları,diğer mühendislik dallarından daha iyi ve doğru vereceklerdir.

Sağlıklı ve Kaliteli konutlarda buluşmak üzere, sağlıcakla kalınız.