Kiralık bir eve taşınırken hemen hemen hepimizin karşısına çıkan en önemli mali yüklerden biri depozitodur. Hukuk dilinde “güvence bedeli” olarak adlandırılan bu ödeme, aslında ev sahibine verilmiş bir hediye değil; kiracının sözleşme süresince doğabilecek borçlarına karşı bir teminattır.
Peki, evden taşınma vakti geldiğinde bu paranın ne kadarı cebimize geri dönecek? Ev sahibi hangi durumlarda bu paradan kesinti yapabilir?
İşte komşuluk hukukunda sıkça tartışılan bu konunun yasal sınırları:
Yasalarımıza göre depozito miktarı 3 aylık kira bedelini geçemez. En önemli kural ise bu paranın ev sahibinin kişisel hesabında değil, her iki tarafın rızası olmadan çekilemeyecek şekilde bir banka hesabında vadeli olarak tutulmasıdır. Bu kural, ev sahibinin depozitoyu dilediği gibi harcamasını engelleyen en büyük güvencedir.
Yargıtay kararları ve Türk Borçlar Kanunu, ev sahibine yalnızca belirli ve somut durumlarda kesinti hakkı tanır:
Ödenmemiş Borçlar: Kiracıdan kalan ödenmemiş kira bedelleri, apartman aidatları veya elektrik, su, doğalgaz gibi fatura borçları depozitodan mahsup edilebilir.
Hor Kullanma (Kötü Kullanım): Evin teslim edildiği halinden çok daha kötü bir durumda iade edilmesi durumunda kesinti yapılabilir. Örneğin; kırılan camlar, parkelerin üzerine dökülen ve çıkmayan asit lekeleri veya kapıların kırılması gibi durumlar “hor kullanma” sayılır.
En çok merak edilen konu ise "olağan yıpranma"dır. Yasaya göre kiracı, evi kullandığı süre boyunca meydana gelen doğal eskimelerden sorumlu değildir.
Boya ve Badana: Eğer evde kötü kullanım sonucu oluşmuş aşırı bir kirlilik yoksa, sadece zamanın geçmesiyle kirlenen duvarların boya masrafı kiracıdan istenemez.
Eskime: Güneşten solan perdeler, mobilya yerlerindeki doğal izler veya muslukların zamanla kireçlenmesi gibi durumlar için depozitodan kesinti yapılması hukuka aykırıdır.
Ev sahibi, evi teslim alırken gördüğü hasarları kiracıya derhal "yazılı" olarak bildirmek zorundadır. Eğer evden çıkarken bir "tahliye protokolü" yapar ve evin durumunu fotoğraflarla kayıt altına alırsanız, ileride doğabilecek haksız kesintilerin önüne geçebilirsiniz.
Unutmayın; depozito sizin paranızdır ve haklı bir sebep ispatlanmadığı sürece size iade edilmelidir. Ve yine unutmayın ki evden çıkarken alacağınız para, ilk verilen tutar değil; aksine son çıkış kira bedeli üzerinden hesaplanmalıdır.
Esenlikler diliyorum.
Av. Serra HAYMA
serrahayma@gmail.com
0541 870 76 72